Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven). 23 augustus 1940. Een onbekende "Directeur" van een overheidsdienst (gezien de referentie naar "mijn dienst" en de aard van het onderzoek). [handgeschreven: Verzonden 23/8 - '40]
[onleesbare potloodnotitie]

vP/HG.

Directie Eerste Nederlandsche
Poetsdoeken Onderneming "E.N.P.O.",
Koestraat 8,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 1.

1/62/9 M. [tab] 23 Augustus 1940.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 21 Augustus jl. bericht ik U, dat op de gebruikelijke wijze in de dagbladen is gepubliceerd, dat handelaren in lompen en afvallen (anders dan van levensmiddelen) zich op de bij de publicatie aangegeven data behoorden te vervoegen ten hoofdkantore van mijn dienst. Of Uw onderneming aan deze oproeping had moeten gevolg geven kan dezerzijds niet worden beoordeeld, aangezien Uw werkzaamheden niet bekend zijn. De inschrijving is thans gesloten, zoodat U niet meer in het bedoelde onderzoek kunt worden betrokken.

De Directeur, De toon van de brief is formeel, ambtelijk en kortaf. De Directie van de E.N.P.O. heeft blijkbaar op 21 augustus geïnformeerd naar een bepaalde registratie of een onderzoek. De afzender wijst de onderneming terecht: de oproep voor handelaren in "lompen en afvallen" is reeds via de kranten gecommuniceerd.

De directeur stelt dat hij niet kan beoordelen of E.N.P.O. zich had móéten melden omdat de specifieke aard van hun werkzaamheden hem onbekend is, maar concludeert resoluut dat de termijn verstreken is. Het bedrijf is hiermee uitgesloten van deelname aan het "bedoelde onderzoek". De brief illustreert een rigide handhaving van deadlines door de betreffende instantie. De datum van de brief, 23 augustus 1940, is cruciaal voor de context. Nederland bevond zich op dat moment in de vroege maanden van de Duitse bezetting. De bezetter begon vrijwel direct met het inventariseren en controleren van de Nederlandse economie en grondstoffenvoorraden.

De handel in "lompen en afvallen" (secundaire grondstoffen zoals textiel en metalen) was van groot strategisch belang voor de oorlogseconomie (recycling). Het genoemde "onderzoek" was waarschijnlijk een verplichte registratie voor bedrijven in deze sector, uitgevoerd door een door de bezetter gecontroleerde of ingestelde crisisorganisatie. Deze brief toont hoe de bureaucratische controle over het Nederlandse bedrijfsleven in de zomer van 1940 werd aangescherpt.