Handgeschreven verzoekschrift. 10 augustus 1942. Richard Baümstein (verblijvend in kamp Gysselte). De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. [Stempel linksboven:] Nº 20/21/1
[Stempel midden boven:] M. 1942
[Rechtsboven handgeschreven:] B / 8/8
Gysselte
10. VIII 1942

[In rood potlood gekrabbeld:] m.v. Dw

Aan
den Heer Direkteur
van het Marktwezen
te Amsterdam

Ondergeteekende Richard Baümstein
verzoekt den Heer Direkteur beleefd
om vergunning toe te staan,
om op alle openbare Markten te
mogen staan.
Opgenoemde is Hongarsch Staats-
burger en heeft 11 jaar lang staan
plaats op Waterlooplein vast gehad.
Als Hongar. staatsburger moet ik
geen ster dragen en heb zoo geen
toegang op mark- waterlooplein.
Om reden dat ik niet op de
markt staan ben ik in een kamp
terecht gekomen, waar ik als Hongaar
niet hoef te blijven.

[Rechtsonder:] 20 In deze brief verzoekt Richard Baümstein de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om toestemming om weer op de markt te mogen staan. De brief is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische strijd van Joodse burgers tijdens de bezetting.

De kernpunten uit de tekst zijn:
1. Status: Baümstein benadrukt dat hij een Hongaars staatsburger is. Ten tijde van de bezetting genoten Joden met een buitenlandse nationaliteit (zoals de Hongaarse, tot de Duitse inval in Hongarije in 1944) soms een tijdelijke, uitzonderlijke status waardoor zij bepaalde verplichtingen, zoals het dragen van de Jodenster, konden ontlopen.
2. Uitsluiting: Hij geeft aan dat hij door zijn status geen ster draagt, maar dat hem daardoor de toegang tot de markt (het Waterlooplein) is ontzegd. Dit suggereert dat de markt op dat moment alleen nog toegankelijk was voor Joden met een ster (de zogenaamde 'Jodenmarkten'), of dat de controleurs zijn gebrek aan een ster als problematisch zagen.
3. Consequentie: Omdat hij niet mocht werken, is hij in een werkkamp terechtgekomen. Hij probeert via deze brief zijn vrijheid te herwinnen door aan te tonen dat hij als Hongaar recht heeft op werk en niet in het kamp hoeft te blijven. De brief is geschreven in augustus 1942, een cruciale fase in de Holocaust in Nederland. De grootschalige deportaties waren net begonnen.

• Gysselte: De brief is verzonden vanuit Gysselte, een van de Joodse werkkampen in Drenthe die begin 1942 werden opgericht. Joodse mannen werden hierheen gestuurd voor dwangarbeid (vaak grondwerk). In oktober 1942 werden de meeste van deze kampen ontruimd en de mannen naar Westerbork gedeporteerd.
• De Jodenster: De ster was sinds 3 mei 1942 verplicht voor alle Joden in Nederland. Er waren echter complexe regelingen voor Joden met een buitenlands paspoort van neutrale of met Duitsland verbonden landen (zoals Hongarije).
• Waterlooplein: Dit was vanouds het centrum van de Joodse handel in Amsterdam. Tijdens de bezetting werd de markt streng gereguleerd en uiteindelijk verboden voor niet-Joden, alvorens geheel te verdwijnen.

Baümstein probeert hier de mazen in de nazi-wetgeving te gebruiken om aan deportatie of dwangarbeid te ontsnappen, een strategie die voor Hongaarse Joden in de zomer van 1942 nog een kleine kans van slagen had, maar die naarmate de oorlog vorderde steeds minder bescherming bood. Marktwezen