29 juli 1943 De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, gezien de context). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). 8a/18/2 M. 1 Verzonden 29/7 29 Juli 1943. VB/SV

aanstelling controleur.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Voor de goede orde heb ik de eer U in
bijlage dezes te doen toekomen afschrift van
een aanstelling tot contrôleur in tijdelijken
dienst van J.H. de Grebber, wonende Klaes Kate-
straat 67, Zaandam.
Tot aanstelling van De Grebber voornoemd
is overgegaan na mondeling verkregen machtiging
Uwerzijds.
Evenals voor de andere contrôleurs van
mijn dienst is het, wil het optreden van De
Grebber voldoende effectief zijn, tenzeerste ge-
wenscht, dat hij in het bezit wordt gesteld van
een commissie als buitengewoon veldwachter der
Gemeente Amsterdam, buiten bezwaar der Gemeente-
kas. Deze contrôleur zal speciaal ook worden be-
last met het opsporen van overtredingen betref-
fende den verkoop van groente, fruit en visch.
Ik heb de eer U beleefd te verzoeken wel
te willen bevorderen, dat ten deze de noodige
stappen zullen worden gedaan.

De Directeur, In deze brief rapporteert een directeur (waarschijnlijk van de Dienst der Voedselvoorziening of een aanverwante Amsterdamse dienst) over de aanstelling van J.H. de Grebber uit Zaandam als tijdelijk controleur. De aanstelling is reeds informeel ("mondeling") goedgekeurd.

De kern van de brief is het verzoek om De Grebber te beëdigen als "buitengewoon veldwachter". Deze status is noodzakelijk om hem de wettelijke bevoegdheid te geven processen-verbaal op te maken. Zonder deze opsporingsbevoegdheid zou zijn controlewerk niet "voldoende effectief" zijn. Zijn specifieke taakveld is de controle op de handel in groente, fruit en vis. Er wordt expliciet vermeld dat dit de gemeentekas niets extra kost. Dit document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog (juli 1943). Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd via een distributiesysteem en maximumprijzen. Door de toenemende schaarste bloeide de zwarte handel op.

De gemeente Amsterdam had een grote controle-apparaat nodig om toezicht te houden op winkeliers en handelaren. Controleurs zoals De Grebber moesten toezien op de naleving van de distributieregels voor bederfelijke waren zoals vis en groenten. De status van 'buitengewoon veldwachter' was een veelgebruikte methode om burgerambtenaren beperkte politiebevoegdheden te geven voor specifieke handhavingstaken. Het feit dat hij uit Zaandam komt maar in Amsterdam werkt, was niet ongebruikelijk voor dergelijke specialistische functies.