Getypte brief (doorslag of kopie).
Origineel
Getypte brief (doorslag of kopie). 28 december 1943. Onbekende ambtenaren ("de ondergetekenden"), waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst of afdeling. Den Heere Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en archiefcontext). Verzonden 28/12 AV.D
V/N/SV
8a/19/6d.M.
28 December 1943.
Bevordering controleur Dijkema.
den Heere Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Onder terugzending van de met Uw kantbrieven d.d. 7 en 8 December jl. om advies ontvangen stukken no.31/9 L.M. 1943 hebben de ondergetekenden de eer U het volgende te berichten.
Alvorens het desbetreffende verzoek van den zakelijken kant te behandelen mogen eerst eenige opmerkingen van principieelen aard vooraf gaan.
Het wil ons voorkomen, dat er principieel bedenkingen zijn te opperen tegen het in behandeling nemen van het verzoek van het Nederlandsche Arbeidsfront. Het verzoek komt neer op een oordeel van buitenstaanders omtrent de plaats, welke een personeelslid bij den tak van dienst of bedrijf heeft in te nemen, of althans kan innemen.
Naar ons oordeel vindt ieder, die geen deel van het bedrijf uitmaakt en dus niet over alle stukken, inlichtingen en voorlichtingen beschikt of kan beschikken, de mogelijkheid om zich een verantwoord oordeel te kunnen vormen over de plaats, welke de leden van het personeel in de verschillende rangen bij den dienst heeft in te nemen. Uit dien hoofde moet het verzoek van het Nederlandsche Arbeidsfront worden beschouwd als een, dat alle voorwaarden mist om er op in te kunnen gaan, tenzij aan het Nederlandsche Arbeidsfront eerst alle gegevens zouden moeten worden verstrekt om het in staat te stellen zich niet slechts los van het directe belang van den persoon waarvoor het verzoek is gedaan zich een oordeel te vormen doch tevens om de vraag te kunnen behandelen waarom niet een ander van het personeel voor de gedachte promotie in aanmerking moet komen.
In dit verband moet dan ook de opmerking worden gemaakt, dat er een vergissing bij het Nederlandsche Arbeidsfront in het spel is, wanneer in den brief de opmerking wordt gemaakt, dat het thans ingediende verzoek al reeds sedert 1938 aan de orde is. Dit is niet het geval. Sedert langen tijd is wel een verzoek tot promotie aan de orde doch niet voor Dijkema als persoon doch voor de groep controleurs waarvan hij deel uitmaakt. Het thans aanhangige verzoek raakt deze kwestie in het geheel niet doch komt neer op het geven van voorkeur aan Dijkema bij een veronderstelde vacature van marktopzichter.
Wij mogen U wat dezen kant van het verzoek aangaat, wel dringend verzoeken het Nederlandsche Arbeidsfront te doen laten
(einde pagina) * Toon en taal: De brief is geschreven in een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de Nederlandse bureaucreatie van de vroege 20e eeuw (gebruik van de naamvallen 'den' en oude spelling). De toon is beleefd doch standvastig.
* Kern van het geschil: De ambtenaren maken bezwaar tegen de poging van het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF) om de promotie van een specifieke medewerker (Dijkema) te beïnvloeden. De auteurs stellen dat een externe partij als het NAF niet over de juiste gegevens beschikt om een eerlijk oordeel te vellen over de interne rangorde en geschiktheid van personeel.
* Argumentatie:
1. Gebrek aan informatie: Buitenstaanders missen de context en dossierkennis.
2. Privacy/Geheimhouding: Om het NAF een gegrond oordeel te laten vellen, zou men vertrouwelijke informatie over alle personeelsleden moeten delen, wat onwenselijk is.
3. Feitelijke onjuistheid: Het NAF beweert onterecht dat de promotie-aanvraag al sinds 1938 loopt; destijds ging het om de hele groep controleurs, terwijl het nu om individueel begunstigen van Dijkema gaat voor een (hypothetische) post als marktopzichter. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF) was een nationaalsocialistische organisatie, opgericht door de bezetter in 1942 ter vervanging van de verboden vakbonden.
De brief is een interessant voorbeeld van ambtelijk verzet of 'bureaucreatische obstructie'. Hoewel het NAF een machtig, door de nazi's gesteund instituut was, probeerden de gevestigde ambtelijke instanties hun autonomie te behouden. Ze gebruikten hierbij zakelijke en procedurele argumenten om de politiek gekleurde inmenging van het NAF te dwarsbomen. De vermelding van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" onderstreept het belang van de afdeling; tijdens de oorlog was de controle op voedseldistributie en markten van cruciaal strategisch belang.