Officieel rapport / ambtelijk bericht. 13 maart 1939. № 2/3/39 / M. 1939 13/3

R A P P O R T.

Levie Polak, oud 46 jaar, wonende Tilanusstraat 59 II, verzoekt erkenning als groothandelaar met fruit. Hy handelt volgens zyn verklaringen reeds vanaf 1913 en heeft vanaf de opening van de Centrale Markt in October 1934 steeds een pakhuis ~~bezet~~ in huur gehad of een plaats bezet. Op deze verkoopplaatsen heeft hy steeds alle soorten fruit verkocht, waaronder Amerikaansche appelen en peren. Gezien het feit dat men deze artikelen thans niet meer zonder erkenning mag verkoopen (Polak heeft eenigen tyd geleden van de controleerende ambtenaren een proces-verbaal gekregen) heeft de groothandelaar thans erkenning verzocht. Hy verzoekt de medewerking van het Marktwezen. Voor zoover kan worden beoordeeld zyn de door de Nederl. Groenten- en Fruitcentrale gestelde vragen naar waarheid door Polak beantwoord.

Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.
[Handtekening]

Amsterdam, 13 Maart 1939
[Handtekening]
Marktopzichter.

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
Verklaring stempelen en
doorzenden naar den Raad.

[Links:] doorgezonden 16/3 '39 [paraaf]
[Rechts:] Accoord: 16-3-39 ap. * Aanleiding: Levie Polak, een ervaren fruithandelaar, vraagt om een officiële erkenning als groothandelaar. Dit is noodzakelijk geworden door verscherpte regelgeving voor de handel in specifiek (geïmporteerd) fruit, zoals Amerikaanse appels en peren.
* Handhavingsaspect: Uit het rapport blijkt dat Polak reeds in aanraking is gekomen met controleurs en een proces-verbaal heeft ontvangen voor het handelen zonder de vereiste erkenning. De aanvraag is dus mede een reactie op repressieve maatregelen van de overheid.
* Bewijsvoering: De Marktopzichter steunt de aanvraag op basis van de langdurige aanwezigheid van Polak op de markt (sinds de opening in 1934 en daarvoor reeds elders sinds 1913) en de geloofwaardigheid van zijn verstrekte informatie.
* Procesgang: De handgeschreven opmerkingen tonen de snelle administratieve afhandeling; binnen drie dagen na de rapportage wordt het dossier 'accoord' bevonden en doorgezonden naar de relevante Bedrijfsraad. Dit document stamt uit de late jaren '30, een periode waarin de Nederlandse overheid de economie en handel steeds strikter reguleerde via instellingen als de 'Nederl. Groenten- en Fruitcentrale' (opgericht onder de Crisis-Landbouwwet). Deze bureaucratisering dwong kleine zelfstandigen tot het aanvragen van diverse vergunningen en erkenningen.

Levie Polak was een Joodse Amsterdammer (gezien zijn naam en woonadres in de Tilanusstraat). Voor Joodse handelaren zoals hij zou de situatie slechts een jaar later, na de Duitse inval in 1940, drastisch verslechteren door de invoering van anti-Joodse maatregelen die hen uiteindelijk volledig uit het economische leven en de markthandel zouden bannen. De Amsterdamse Centrale Markthallen vormden in deze jaren het logistieke hart van de voedseldistributie in de hoofdstad. Marktwezen