Archief 745
Inventaris unknown_deel
Pagina 157
Dossier 48
Stadsarchief

Getypt verslag (typoscript) op doorslagpapier.

10 januari 1942.

Origineel

Getypt verslag (typoscript) op doorslagpapier. 10 januari 1942. Voor de uitrusting werden de voorschotten beschikbaar gesteld,
die bij plaatsing in de werkverruiming gebruikelijk zijn en
wel
698 bonnen voor het aanschaffen van werkkleeding
472 " " " " " onderkleeding
414 x F.2.-- in contanten voor het aanschaffen van een
paar klompen.

                                  Zaterdag, 10 Januari 1942

Van de 1075 arbeiders, die voor plaatsing waren aangewezen, zijn
er 902 vertrokken. Het vertrek vond plaats van het Amstelstation,
waar de arbeiders zich in de groote hal verzamelden.
Voor elk kamp was een ambtenaar van de Afdeeling Werkverruiming
aanwezig, die als geleider met den trein medeging, onder hoofd-
geleide van den Heer van Zant van den Rijksdienst voor de Werk-
verruiming.
De arbeiders zijn in den namiddag in de kampen aangekomen en wel

in Diever A         78      Orvelte         81
   Diever B         75      Gijsselte      169
   Mantinge        175      Stuyfzand       86
   Vledder         148      Geesbrug        90

Wegens de strenge vorst was in sommige kampen de waterleiding
onklaar, hetgeen eenige moeilijkheden opleverde met het wasschen
en het gereedmaken der maaltijden.
In Amsterdam meldden zich des morgens nog verschillende arbeiders,
die hun oproepkaart te laat hadden ontvangen bij de onderscheiden
instanties. De betrokkenen zullen zoo spoedig mogelijk worden
gekeurd en voor vertrek naar de kampen worden gereedgehouden.
Zaterdagmorgen vond verder nog een bespreking plaats tusschen
het Gewestelijk Arbeidsbureau, het Gemeentelijk Bureau voor
Sociale Zaken en den Joodschen Raad, waarbij de verder te noemen
maatregelen werden uitgestippeld. * Logistieke precisie: Het document geeft een zakelijk overzicht van de middelen (bonnen en contanten voor klompen) en de exacte aantallen per kamp. Van de 1075 opgeroepen mannen vertrokken er 902, wat duidt op een relatief hoge opkomst in deze vroege fase.
* Systeem van 'Werkverruiming': De tekst hanteert de terminologie van de werkverschaffing uit de jaren '30 om de gedwongen aard van de inzet van Joodse mannen te maskeren als een regulier werkgelegenheidsproject.
* Eerste beproevingen: De vermelding van de "strenge vorst" en het uitvallen van de waterleiding schetst de barre omstandigheden waarin de mannen direct bij aankomst terechtkwamen.
* Institutionele samenwerking: De laatste alinea benadrukt de directe lijn tussen de bezettingsautoriteiten (Arbeidsbureau) en de Joodsche Raad bij de uitvoering van de maatregelen. Januari 1942 vormt een cruciaal moment in de Holocaust in Nederland. Dit document beschrijft een van de eerste grote transporten van Joodse mannen uit Amsterdam naar de zogenaamde Joodse werkkampen in Noord- en Oost-Nederland (voornamelijk Drenthe).

Hoewel deze kampen formeel onder de Nederlandse 'Rijksdienst voor de Werkverruiming' vielen, werden ze door de Duitse bezetter gebruikt om Joodse mannen te isoleren van hun families en te concentreren op afgelegen locaties. De kampen die hier genoemd worden (zoals Diever, Mantinge en Vledder) waren relatief klein. In oktober 1942 werden bijna alle mannen uit deze kampen in één grote operatie afgevoerd naar kamp Westerbork, om vandaaruit gedeporteerd te worden naar de vernietigingskampen in Polen. Het Amstelstation in Amsterdam, hier genoemd als verzamelpunt, bleef gedurende de oorlog een belangrijke vertreklocatie voor transporten.

Samenvatting

  • Logistieke precisie: Het document geeft een zakelijk overzicht van de middelen (bonnen en contanten voor klompen) en de exacte aantallen per kamp. Van de 1075 opgeroepen mannen vertrokken er 902, wat duidt op een relatief hoge opkomst in deze vroege fase.
  • Systeem van 'Werkverruiming': De tekst hanteert de terminologie van de werkverschaffing uit de jaren '30 om de gedwongen aard van de inzet van Joodse mannen te maskeren als een regulier werkgelegenheidsproject.
  • Eerste beproevingen: De vermelding van de "strenge vorst" en het uitvallen van de waterleiding schetst de barre omstandigheden waarin de mannen direct bij aankomst terechtkwamen.
  • Institutionele samenwerking: De laatste alinea benadrukt de directe lijn tussen de bezettingsautoriteiten (Arbeidsbureau) en de Joodsche Raad bij de uitvoering van de maatregelen.

Historische Context

Januari 1942 vormt een cruciaal moment in de Holocaust in Nederland. Dit document beschrijft een van de eerste grote transporten van Joodse mannen uit Amsterdam naar de zogenaamde Joodse werkkampen in Noord- en Oost-Nederland (voornamelijk Drenthe).

Hoewel deze kampen formeel onder de Nederlandse 'Rijksdienst voor de Werkverruiming' vielen, werden ze door de Duitse bezetter gebruikt om Joodse mannen te isoleren van hun families en te concentreren op afgelegen locaties. De kampen die hier genoemd worden (zoals Diever, Mantinge en Vledder) waren relatief klein. In oktober 1942 werden bijna alle mannen uit deze kampen in één grote operatie afgevoerd naar kamp Westerbork, om vandaaruit gedeporteerd te worden naar de vernietigingskampen in Polen. Het Amstelstation in Amsterdam, hier genoemd als verzamelpunt, bleef gedurende de oorlog een belangrijke vertreklocatie voor transporten.