Terug
p.228 p.230
Archief 745
Inventaris unknown_deel
Pagina 229
Dossier 55
Stadsarchief

Dienstbrief van de Joodsche Raad voor Amsterdam.

6 maart 1942. Van: S. Spijer, Medisch Adviseur van de Joodsche Raad voor Amsterdam. Aan: Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken, afdeling Tewerkstelling Joodsche Arbeiders, Amsterdam.

Origineel

Dienstbrief van de Joodsche Raad voor Amsterdam. 6 maart 1942. S. Spijer, Medisch Adviseur van de Joodsche Raad voor Amsterdam. Gemeentelijk Bureau voor Sociale Zaken, afdeling Tewerkstelling Joodsche Arbeiders, Amsterdam. [Briefhoofd]
JOODSCHE RAAD VOOR AMSTERDAM
VOORZITTERS: A. ASSCHER, Prof. Dr. D. COHEN
POSTGIRO 417242
AMSTERDAM-C., 6 Maart 1942
Nieuwe Keizersgracht 58
Tel. 55003, 55136, 54970

Bij Uw antwoord te vermelden:
AFD. IX Med. z.
REF. K

[Stempelkastje rechtsboven]
Algemeene [X]
Oproeping
W.V. Gem.
W.V. Noordholland
W.V. Gelderland
Kennisneming
Behandeling [Rode krabbel/paraaf 'J']
Rapport

[Body tekst]
Hieronder laat ik volgen het resultaat van het heronderzoek van eenige arbeiders, die op het spreekuur van den controleerend arts op 5 Maart ll. nog eens zijn onderzocht.

[Handgeschreven in blauw: opstenland]
J. SWAAB, wonende Vrolikstraat 44/3
[Handgeschreven in blauw: op werkverr] geschikt voor minder zwaar werk.

W. WAAS, wonende 3e Oosterparkstraat 103/1
[Handgeschreven in blauw: J] 1 maand minder zwaar werk, daarna gewoon werk.

Hoogachtend
Afd. Gem. Werkverruiming M.S.
[Handgeschreven handtekening: S Sp.]
( S. Spijer )
Medisch Adviseur

[Diverse stempels en aantekeningen onderaan]
J 1101 D [Blauwe inkt]
Ingekomen: 9 MAART 1942 [Stempel]
[Rode handgeschreven aantekening, deels onleesbaar: "Gearchiveerd //"]

[Voetnoot]
Aan het Gem. Bureau voor Sociale Zaken
afd. Tewerkstelling Joodsche Arbeiders
GALERIJ.
Model 28 ALG 50.000 7784 — K 276 Dit document illustreert de administratieve rol van de Joodsche Raad bij de keuring van Joodse mannen voor de zogenaamde "Werkverruiming" (dwangarbeidprojecten). De brief is opgesteld door de medische afdeling (IX Med. z.) onder leiding van dr. Salomon Spijer.

Opvallende elementen:
* Medische status: De arts stelt vast dat de genoemde personen (Swaab en Waas) niet volledig afgekeurd worden, maar "geschikt voor minder zwaar werk" worden bevonden. Dit was een methode om alsnog zoveel mogelijk mensen in te zetten voor arbeid.
* Tijdelijkheid: Bij W. Waas wordt expliciet vermeld dat de beperking slechts voor één maand geldt, waarna hij weer "gewoon werk" moet verrichten.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven blauwe kanttekeningen ("opstenland", "op werkverr") wijzen op de verdere toewijzing van deze mannen aan specifieke werkprojecten of kampen. "Opstenland" zou een verwijzing kunnen zijn naar kamp 't Schut (bij Ede/Lunteren) of een ander project in die regio. In het begin van 1942 begonnen de Duitse bezetter en de Nederlandse arbeidsbureaus met de grootschalige inzet van Joodse mannen in Nederlandse werkkampen. De Joodsche Raad werd gedwongen hierin te bemiddelen, onder andere door het organiseren van medische keuringen.

De mannen die hier genoemd worden, werden gekeurd voor projecten van de "Werkverruiming". Hoewel dit gepresenteerd werd als reguliere werkverschaffing, was het in feite een voorstadium van de deportaties naar de vernietigingskampen. Veel mannen die in deze periode naar de Nederlandse werkkampen werden gestuurd, werden in oktober 1942 vanuit die kampen rechtstreeks naar Westerbork en vervolgens naar Polen gedeporteerd. Salomon Spijer, de ondertekenaar van deze brief, overleefde zelf de oorlog niet; hij werd in 1944 in Auschwitz vermoord.

Samenvatting

Dit document illustreert de administratieve rol van de Joodsche Raad bij de keuring van Joodse mannen voor de zogenaamde "Werkverruiming" (dwangarbeidprojecten). De brief is opgesteld door de medische afdeling (IX Med. z.) onder leiding van dr. Salomon Spijer.

Opvallende elementen:
* Medische status: De arts stelt vast dat de genoemde personen (Swaab en Waas) niet volledig afgekeurd worden, maar "geschikt voor minder zwaar werk" worden bevonden. Dit was een methode om alsnog zoveel mogelijk mensen in te zetten voor arbeid.
* Tijdelijkheid: Bij W. Waas wordt expliciet vermeld dat de beperking slechts voor één maand geldt, waarna hij weer "gewoon werk" moet verrichten.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven blauwe kanttekeningen ("opstenland", "op werkverr") wijzen op de verdere toewijzing van deze mannen aan specifieke werkprojecten of kampen. "Opstenland" zou een verwijzing kunnen zijn naar kamp 't Schut (bij Ede/Lunteren) of een ander project in die regio.

Historische Context

In het begin van 1942 begonnen de Duitse bezetter en de Nederlandse arbeidsbureaus met de grootschalige inzet van Joodse mannen in Nederlandse werkkampen. De Joodsche Raad werd gedwongen hierin te bemiddelen, onder andere door het organiseren van medische keuringen.

De mannen die hier genoemd worden, werden gekeurd voor projecten van de "Werkverruiming". Hoewel dit gepresenteerd werd als reguliere werkverschaffing, was het in feite een voorstadium van de deportaties naar de vernietigingskampen. Veel mannen die in deze periode naar de Nederlandse werkkampen werden gestuurd, werden in oktober 1942 vanuit die kampen rechtstreeks naar Westerbork en vervolgens naar Polen gedeporteerd. Salomon Spijer, de ondertekenaar van deze brief, overleefde zelf de oorlog niet; hij werd in 1944 in Auschwitz vermoord.