Getypte mededeling of instructie op een vel papier met een achterliggende blauwdruk of doorslag.
Origineel
Getypte mededeling of instructie op een vel papier met een achterliggende blauwdruk of doorslag. Hoofdtekst (getypt):
UITZENDING VAN ± 1150 Joodsche arbeiders
op Dinsdag 31 Maart 1942 naar DRENTE.
Achtergrondtekst (lichtblauw, deels in spiegelbeeld en fragmentarisch):
De blauwe tekst lijkt een doorslag of afdruk van de achterzijde van een ander document te zijn, aangezien veel woorden in spiegelbeeld staan. Hieronder enkele leesbare fragmenten:
- (Rechtsonder, spiegelbeeld): Centraal Station
- (Helemaal rechtsonder):
12 Ingang per
13 Collectie-
plaats - (Midden, binnen kaders): Perron, spoor, Koffie (?)
- (Linkerzijde, verticaal): H A V E N * Inhoud: Het document betreft een korte, zakelijke aankondiging van het transport van ongeveer 1150 Joodse mannen naar werkkampen in Drenthe op 31 maart 1942.
- Terminologie: Het gebruik van de term "uitzending" is een bureaucratisch eufemisme dat door de bezetter en de Joodsche Raad werd gebruikt om de gedwongen aard van het transport naar de werkkampen te verhullen. De toevoeging "Joodsche arbeiders" categoriseert de slachtoffers volgens de rassenwetten van de nazi's.
- Logistiek: De vaag zichtbare blauwdruk op de achtergrond suggereert een nauwkeurige logistieke planning. Woorden als "Centraal Station", "Perron" en "Collectieplaats" wijzen erop dat dit document deel uitmaakte van de organisatie rondom het verzamelen en wegvoeren van grote groepen mensen, waarschijnlijk vanaf Amsterdam Centraal.
- Status: Gezien de beknoptheid en de achtergrondinformatie lijkt dit een intern memo of een instructieblad voor de instanties die belast waren met de uitvoering van de deportatie (zoals de Joodsche Raad of de bezettingsautoriteiten). Dit document stamt uit een cruciale fase van de Jodenvervolging in Nederland. In het voorjaar van 1942, nog voordat de massale deportaties naar de vernietigingskampen in het Oosten (zoals Auschwitz en Sobibor) in juli 1942 begonnen, werden duizenden Joodse mannen opgeroepen voor de zogenoemde "werkverruiming".
Zij werden tewerkgesteld in werkkampen in het noorden en oosten van Nederland (waaronder Drenthe), vaak onder het voorwendsel van ontginning of wegenbouw. In werkelijkheid dienden deze kampen om Joodse mannen te isoleren van hun families en hen onder controle te houden. Kamp Westerbork, ook gelegen in Drenthe, fungeerde in deze periode nog deels als opvangkamp, maar werd al snel het centrale doorgangskamp voor de deportaties.
De datum 31 maart 1942 markeert een van de vele georganiseerde transporten die de Joodse gemeenschap in Nederland stapsgewijs ontmantelden en de weg vrijmaakten voor de latere "Endlösung".