Officiële zakelijke brief / circulaire. 7 augustus 1942. "Aan de veilingen". NEDERLANDSCHE GROENTEN- EN FRUITCENTRALE

BANKIER: DE TWENTSCHE BANK N.V.
'S-GRAVENHAGE
POSTREKENING No. 224314

Afd.: A F Z T.
Dict.: WJS. Typ.: CW. AAN DE VEILINGEN.
No.: 345/'42
TOESTEL: 29

[Stempel in paars:] Nº 105/93/1 M. 1942 [met paraaf] 's-Gravenhage, 7 Augustus 1942.

Mijne Heeren,

Wij deelen U mede, dat

Otto Wachter, Statenweg 173 A, Rotterdam

als Treuhänder is aangewezen voor de firma Meyer Mok & Co. te
Amsterdam.

Daar de Treuhänder de producten moet leveren aan
de afnemers van genoemden persoon, zullen de toewijzingen aan
den bovenstaanden Treuhänder moeten overgaan.

Tevens berichten wij U, in afwijking van onze cir-
culaire nr: 289/'42 d.d. 1 Juli 1942, dat de liquidatie van de
zaak van den Heer A.Huisman is opgeheven en dat het bedrijf
wordt voortgezet door zijn vrouw, Mevrouw A.Huisman, Soestdijk-
schekade 806 te 's-Gravenhage, aan wie alles is overgedragen.
Hiermede vervalt dus het Treuhänderschap van den Heer Boers
voor den Heer A.Huisman.

Hoogachtend,
NEDERLANDSCHE GROENTEN- & FRUITCENTRALE:

[Handtekening/Paraaf 1] [Handtekening/Paraaf 2]

Rb.V.V.O.

[Logo A] 21976 - '42 - K 983 Dit document is een administratieve kennisgeving die twee specifieke wijzigingen in het beheer van handelsondernemingen binnen de groenten- en fruitsector meldt.

1. Aanstelling Treuhänder: Voor de firma Meyer Mok & Co. uit Amsterdam is Otto Wachter uit Rotterdam aangesteld als Treuhänder (bewindvoerder). Dit hield in dat de rechtmatige eigenaren de zeggenschap over hun bedrijf verloren hadden aan een door de bezetter aangestelde beheerder. De veilingen krijgen de instructie om de toewijzingen van producten voortaan via deze bewindvoerder te laten lopen.
2. Herstel van bedrijfsvoering: Een eerdere beslissing (circulaire 289/'42) over de liquidatie van het bedrijf van de heer A. Huisman in Den Haag wordt teruggedraaid. Zijn vrouw zet het bedrijf voort. Hierdoor komt het Treuhänderschap van een heer Boers te vervallen. Dit wijst op een succesvolle poging om het bedrijf uit handen van een externe bewindvoerder te houden door het over te dragen binnen de familie.

De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, wat kenmerkend is voor de wijze waarop de economische gelijkschakeling en 'arisering' tijdens de bezetting werd geadministreerd. De afkorting Rb.V.V.O. linksonder staat voor het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. Het document dateert van augustus 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de Nederlandse economie steeds strakker reguleerde. De term "Treuhänder" is hierbij cruciaal. Onder de verordeningen van de bezetter werden bewindvoerders aangesteld voor bedrijven waarvan de eigenaren als "vijandig" werden beschouwd of, vaker, joods waren.

De firma Meyer Mok & Co. was een joodse onderneming. De aanstelling van een Treuhänder was de eerste stap in het proces van 'arisering': het ontnemen van joods bezit en dit ofwel liquideren, ofwel overdragen aan niet-joodse eigenaren.

De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale was een overheidsorgaan dat de totale controle had over de distributie van tuinbouwproducten. In een tijd van schaarste en distributiebonnen was de controle op "toewijzingen" (zoals in de brief vermeld) essentieel voor het overleven van een handelsonderneming. De brief toont aan hoe diep de bureaucratie van de bezetter doordrong in de dagelijkse bedrijfsvoering van kleine en middelgrote ondernemingen. A. Huisman T. Rijksbureau