Verslag of ambtelijke notitie van een marktopziener. Ik heb Hakker verder geen antwoord meer gegeven en heb mij uit de groote menschen menigte welke zich gevormd had, verwijderd. Alleen de overweging dat de kooplieden het de laatste tijd al bijzonder slecht hebben, en daardoor nogal erg prikkelbaar, en daar vooral Hakker het van de avond moet hebben, heeft mij tegengehouden om Hakker na dit optreden van de markt te verwijderen —

Marktopz:
J. Renz In dit document doet marktopziener J. Renz verslag van zijn handelen na een niet nader gespecificeerd incident met een koopman genaamd Hakker. Er was sprake van een oploop ("groote menschen menigte"). Hoewel het gedrag van Hakker ("dit optreden") blijkbaar aanleiding gaf om hem van de markt te verwijderen, besluit de opziener hiervan af te zien.

De argumentatie van Renz is opvallend menselijk: hij wijst op de slechte economische omstandigheden ("kooplieden het de laatste tijd al bijzonder slecht hebben") die leiden tot verhoogde prikkelbaarheid. Bovendien toont hij clementie omdat Hakker voor zijn inkomen specifiek afhankelijk is van de avondverkoop. Het document getuigt van een afweging tussen strikte handhaving van de marktorde en sociaal-economisch begrip voor de marktkooplieden. Marktopzieners hadden in de 19e en vroege 20e eeuw een belangrijke rol in het handhaven van de orde, het controleren van maten en gewichten en het innen van marktgeld. Markten waren vaak plekken waar spanningen snel konden oplopen, zeker in tijden van economische malaise. De spelling in de tekst (bijv. de uitgang -en bij 'menschen' en de dubbele klinker in 'groote') is kenmerkend voor het Nederlands van vóór de spellinghervorming van Marchant (1934). Dit soort verslagen werd vaak ingediend bij de marktcommissie of de plaatselijke politiecommissaris. J. Renz Marktcommissie