Bestelbon voor groenten (distributiebon).
Origineel
Bestelbon voor groenten (distributiebon). XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 087068
GEZINSKAART No. ....................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats .................................................... .
Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling .......................................................
● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● * Vormgeving: Het document is een gedrukte bon op waarschijnlijk dun papier, voorzien van een perforatierand aan de linker- en onderzijde. Dit duidt erop dat de bon deel uitmaakte van een groter vel of boekje.
* Administratieve controle: De bon bevat een uniek serienummer (087068) en invulvelden voor het nummer van de 'gezinskaart', de 'distributieplaats' en de 'datum van bestelling'. Dit wijst op een strak gereguleerd systeem om fraude en dubbele afhalingen te voorkomen.
* Taalgebruik: Het gebruik van "dezen bon" en "der gezinskaart" is kenmerkend voor de formele, ambtelijke schrijftaal van de eerste helft van de 20e eeuw.
* Gebruiksvoorschriften: De tekst benadrukt de strikte voorwaarden voor uitgifte: de bon is alleen geldig in combinatie met een strook van de gezinskaart en heeft een zeer beperkte houdbaarheid (één week na bestelling). De waarschuwing dat verloren bonnen niet worden vergoed, onderstreept de schaarste van de goederen. Dit document is een direct overblijfsel van het distributiesysteem in Nederland tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de toenemende tekorten aan voedsel en goederen, die door de bezetter naar Duitsland werden afgevoerd of simpelweg niet meer geproduceerd konden worden, werd bijna alles 'op de bon' gezet.
Hoewel groenten in het begin van de oorlog nog relatief ruim beschikbaar waren, werd de distributie ervan later in de oorlog steeds strenger gereguleerd via gemeentelijke instanties (zoals de "Gemeentelijke Distributie van Groenten" op deze bon). De "gezinskaart" was een essentieel document voor elk huishouden om aanspraak te kunnen maken op basisbehoeften. Dergelijke bonnen vormden voor de burger de dunne lijn tussen overleven en hongersnood, zeker naarmate de oorlog vorderde. De "XXX" linksboven kan mogelijk verwijzen naar de stad Amsterdam, die dit symbool in haar wapen voert.