Verslag/Rapport van een ambtenaar of toezichthouder. 22 mei 1943. No. 26/6/1 M. 1943 26/4
Den heer Inspecteur
v/h. Marktwezen.

Op Zaterdag 22 Mei 1943 om ± 16.30 bij de verdeeling van visch in de loods Wagenaarstraat, had ik bij elken kar met visch vier personen gestuurd om visch te koopen. Hierbij was een manspersoon die mij onbekend is die weigerde visch te koopen omdat deze hem te klein was. Toen wilde hij naar een anderen kar met groote visch gaan, die ik hem niet had aangewezen. Ik wees bedoelde persoon op dat hij niet uit mocht zoeken maar bij den kar moest koopen dien ik hem had aangewezen. Hierover was hij niet tevreden en voegde mij de woorden toe: "Ik kom de volgende week wel eens hier met de W.A. ik heb vanaf 13.30 wel gezien wat hier gebeurd". Bedoelde persoon kan echter niets geconstateerd hebben, daar ik vanaf 13 uur tot 16.30 uur geen visch had verdeeld en de eerste kar met visch eerst om 16.30 arriveerde. Dit geval speelde zich af onder toezicht van den heer Visser van den Volksdienst die al dien tijd voor controle aanwezig was en ook zijn verwondering tegen mij hierover uitsprak. De heer Visser die bedoelde persoon kende zou hem over zijn
z.o.z. Het document is een formeel rapport over een conflict tijdens de visdistributie in de Wagenaarstraat (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de straatnaam en de structuur van het Marktwezen).

Kernpunten van het incident:
1. Aanleiding: Een onbekende man weigert de hem toegewezen (kleine) vis en probeert zelf een kar met grotere vis uit te kiezen.
2. Handhaving: De rapporteur houdt zich strikt aan de regels: klanten mogen niet zelf uitzoeken, maar moeten kopen bij de toegewezen kar.
3. Dreigement: De ontevreden klant uit een politiek geladen dreigement: hij zal de volgende week terugkomen met de W.A. (de Weerbaarheidsafdeling, de paramilitaire tak van de NSB). Dit duidt erop dat de man dacht macht te kunnen uitoefenen via collaborerende instanties.
4. Wederlegging: De rapporteur weerlegt de beschuldiging van de man (dat deze al urenlang onregelmatigheden zag) met feiten over de aankomsttijd van de viskarren.
5. Getuige: De heer Visser van de 'Volksdienst' (de Nederlandsche Volksdienst, een nationaalsocialistische hulporganisatie) wordt opgevoerd als getuige die de kant van de rapporteur kiest. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse spanningen tijdens de Duitse bezetting in 1943.
* Schaatste en Distributie: Voedsel was schaars en de verdeling ervan was aan strikte regels gebonden. Vis was een belangrijk onderdeel van het dieet nu vlees steeds minder beschikbaar was.
* Intimidatie: Het noemen van de W.A. was een zwaar dreigement. Burgers of NSB-sympathisanten gebruikten hun connecties met nationaalsocialistische organisaties vaak om voorrang of gunsten af te dwingen bij distributiepunten.
* Bureaucratie: Ambtenaren moesten zeer nauwkeurig rapporteren over dergelijke incidenten om zichzelf in te dekken tegen beschuldigingen van corruptie of 'anti-Duitse' houdingen, vooral als er leden van de Volksdienst of de W.A. bij betrokken waren. Inspecteur van (De heer) Visser die (De heer) Visser van (De heer) Marktwezen NSB