Getypte rapportage/brief aan een Wethouder. 3 januari 1944. VD/SV

26/22/2 M.

Verzonden 3/1 [handgeschreven]

3 Januari 1944.

anonyme klacht vischverkoop Dapperstraat.

den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 8 December jl. om advies ontvangen stuk no.1015 L.M.1943 hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat naar de onderhavige klacht dezerzijds een uitgebreid onderzoek is ingesteld. De betreffende markt-ambtenaar De Wolff en de kooplieden die op den bewusten dag visch hebben gehad, zijn gehoord.

Uit het verhoor zoowel als uit het onderzoek in de administratie is gebleken, dat op 30 November jl. geen enkele, op de Dapperstraat ingedeelde koopman op de Vischmarkt snoekbaars heeft toegewezen gekregen. De betrokke kooplieden te weten D.Zwaan, H.J.Zwaan en C.Zwaan ontvingen respectievelijk 20, 40 en 40 halve kg. snoek, welke volgens de verklaringen van deze kooplieden geheel aan het publiek zijn verkocht.

De met de controle belaste ambtenaar deelde mede, dat hij op 30 November jl. met een dame moeilijk-heden heeft gehad, die des morgens visch had gekocht, doch deze had overgedaan aan een andere en nu wilde blijven wachten tot de middagverdeeling om te trachten opnieuw visch te verkrijgen. Dit heeft hij belet; deze dame heeft hem daarop gedreigd, dat zij over hem zou klagen.

Verder is gehoord de controleur De Grebber, die op 30 November jl. voor een extra controle den geheelen verkoop in de loods Wagenaarstraat heeft meegemaakt. De Grebber verklaarde, dat de verkoop geheel normaal is verkoopen en dat alle visch aan het publiek is verkocht.

Wel ontstonden er eenige moeilijkheden met het publiek, toen de winkelier Zwaan, wiens loods tegenover de Gemeente loods is gevestigd, een partij van 80 pond baars uit laatstegenoemde loods kwam halen.

Zwaan neemt zijn toewijzing steeds zelf in ontvangst doch laat haar meenemen in de kar van zijn zoon, die in de gemeente loods verkoopt. De partij baars, bestemd voor zijn vader, is abusievelijk in de gemeente loods afgeladen. Bij het terughalen door Zwaan geraakte... [tekst breekt hier af] * Onderwerp: Het document is een verslag van een onderzoek naar aanleiding van een anonieme klacht over de visverkoop op de Dappermarkt in Amsterdam. De klager suggereerde vermoedelijk onregelmatigheden bij de verdeling van vis (met name snoekbaars).
* Resultaten onderzoek:
1. Er werd die dag geen snoekbaars geleverd, enkel snoek (verdeeld over drie handelaren genaamd Zwaan).
2. Een incident met een ontevreden klant (een dame) die tweemaal vis wilde kopen, wordt aangehaald als mogelijke bron van de klacht.
3. Een logistieke fout (80 pond baars abusievelijk gelost in de verkeerde loods) zorgde voor onrust bij het publiek toen de handelaar de vis kwam ophalen, wat waarschijnlijk de schijn van achterhouden wekte.
* Namen genoemd: Ambtenaar De Wolff, Controleur De Grebber, Kooplieden D. Zwaan, H.J. Zwaan en C. Zwaan.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (visch, zoowel, ondergeteekenden). Dit document stamt uit januari 1944, de periode van de Duitse bezetting. Voedselvoorziening was op dat moment een uiterst kritieke kwestie. Alles was op de bon en de schaarste was groot. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had de zware taak om de distributie in goede banen te leiden.

Anonieme klachten over "voortrekken" of zwarte handel bij marktkooplieden kwamen veelvuldig voor, gedreven door honger en wantrouwen. Dit rapport toont aan hoe serieus dergelijke klachten administratief werden afgehandeld om de schijn van corruptie te vermijden en de openbare orde rondom de voedseluitgifte te handhaven. De genoemde locaties (Dapperstraat, Wagenaarstraat) bevinden zich in de Amsterdamse Dapperbuurt.