Ambtsbericht / Rapportage van een marktbeambte. 10 maart 1943. [Stempel bovenaan:] No. 27/4/1 M. 1943 13/3
[Linkerbovenhoek:] mi dir.

Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen.

W. H. [WelEdelen Heer]

Op 10 Maart 1943 kwam bij mij op de vischmarkt
Tenkatestraat een dame genaamd H.M. Blom geb v.d Wel,
geb 28-4-08 en wonende van Spilbergenstraat 5 a’dam West.
Zij was in het bezit van een voorrangskaart No 3171
uitgegeven op 20-1-’43 door de Ned: Volksdienst, gelijk-
tijdig toonde zij daarbij haar persoonsbewijs No 648606
aan mij. Bovengenoemde dame gaf mij de bedoelde kaart
waarop door mij was afgeschreven d: d: 3.3.’43. Doch daar-
onder had ook een handteekening gestaan, maar deze
was weggeradeerd. Toen ik haar daar op merkzaam op
maakte kreeg ik ten antwoord, dat haar kind er mede
gespeeld had, maar voor mij stond vast dat er aan de
handteekening was geknoeid om zoodoende nog eens
visch te krijgen. Opzettelijk heb ik haar op 10-3-’43
toch visch verstrekt met de bedoeling dat dan de radeering
beter uit komt.

Amsterdam 10 Maart ’43
Reijzwart

[Aantekening onderaan in ander handschrift:]
v.d. mededeeling m.i. doorgeven
aan N.V.D. met
verzoek kaart in te nemen
[Paraaf]
10-3-43 In dit document rapporteert een Amsterdamse marktbeambte (Reijzwart) een vermoedelijk geval van fraude met distributiebescheiden. Een vrouw probeerde vis te kopen met een voorrangskaart van de Nederlandsche Volksdienst (NVD). De beambte merkte op dat een eerdere aftekening van 3 maart was weggegumd ("weggeradeerd"). Hoewel de vrouw beweerde dat haar kind op de kaart had getekend, geloofde de beambte haar niet; hij vermoedde dat zij probeerde buiten haar rantsoen om extra vis te bemachtigen.

Opmerkelijk is de tactiek van de beambte: hij gaf haar op 10 maart doelbewust de vis en tekende de kaart opnieuw af, zodat de eerdere gemaakte gumsporen door de nieuwe inkt nog duidelijker zichtbaar zouden worden als bewijs van knoeierij. Onderaan het document staat een instructie om dit door te geven aan de NVD met het verzoek de kaart in te trekken. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de schaarste was voedsel op de bon. Voorrangskaarten werden verstrekt aan specifieke groepen, zoals grote gezinnen of zwangere vrouwen, maar ook aan sympathisanten van de bezetter via de Nederlandsche Volksdienst (NVD), een nationaalsocialistische hulporganisatie.

Fraude met distributiebonnen of kaarten kwam veelvuldig voor, zowel uit bittere noodzaak als vorm van klein verzet. De autoriteiten en marktmeesters hielden hier echter streng toezicht op. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West, waar dit incident plaatsvond, was ook toen een belangrijke plek voor de voedselvoorziening van de lokale bevolking. De genoemde Van Spilbergenstraat ligt in de directe nabijheid van deze markt.