Ambtsbericht / Adviesbrief.
Origineel
Ambtsbericht / Adviesbrief. 28 augustus 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). [Handgeschreven rechtsboven:] C. v. d. Leer [?]
[Midden boven:] VP/HG.
[Linksboven:]
27/72/5 M.
1
[Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 28/8
[Rechtsboven:] 28 Augustus 1939.
[Links:]
Klacht van A.Nijenhuis
inzake plaats op markt
Ten Katestraat.
[Rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 28 Juli jl. om advies ontvangen stuk no.616 L.M.1939 heb ik de eer U te berichten, dat adressant is houder van een vaste plaats op de markt Ten Katestraat. Op 22 Juli jl. heeft hij, zonder daartoe van den dienstdoenden marktambtenaar toestem- ming te hebben verkregen, een andere plaats dan de zijne op de vorenbedoelde markt bezet. Deze plaats was gelegen juist tegenover die, waar de haringkoopman Seljee zijn zaken doet. In de smalle Ten Katestraat zou het feit, dat twee haringkoop- lieden tegenover elkaar staan, ongetwijfeld tot concurrentie- bezwaren aanleiding geven. In het belang van de orde is de adressant dan ook van de door hem eigenmachtig ingenomen plaats verwijderd.
Ik heb de eer U te adviseeren hem te doen berichten, dat hij zich bij het bezetten van marktplaatsen heeft te ge- dragen overeenkomstig de door het dienstdoende marktpersoneel te geven aanwijzingen.
De Directeur, * Kern van het geschil: Een marktkraamhouder, de heer A. Nijenhuis, heeft op eigen initiatief zijn vaste standplaats op de Ten Katemarkt verruild voor een andere plek zonder toestemming van de marktmeester.
* Argumentatie van de dienst: De directeur rechtvaardigt het ingrijpen (het verwijderen van Nijenhuis van de onrechtmatige plek) op basis van twee punten:
1. Handhaving van de orde: Regels omtrent standplaatsen moeten worden nageleefd; eigenmachtig optreden wordt niet getolereerd.
2. Vermijden van concurrentiestrijd: De nieuwe plek was direct tegenover een andere haringkoopman (Seljee). Gezien de nauwe ruimte van de Ten Katestraat zou dit leiden tot ongewenste spanningen en "concurrentiebezwaren".
* Advies aan de wethouder: De wethouder wordt geadviseerd de klager formeel te laten weten dat hij de instructies van het marktpersoneel strikt moet opvolgen.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de jaren dertig, gekenmerkt door hoffelijkheidsformules zoals "heb ik de eer U te berichten/adviseeren". * Tijdsgeest: De brief is gedateerd op 28 augustus 1939, slechts enkele dagen voor de Duitse inval in Polen en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de internationale spanningen draaide de lokale bureaucratie in Amsterdam gewoon door, inclusief de strikte regulering van de dagmarkten.
* Locatie: De Ten Katemarkt in Amsterdam Oud-West is een bekende dagmarkt die al sinds 1910 bestaat. De brief bevestigt het karakter van de straat als "smal", een fysieke beperking die nog steeds van invloed is op de inrichting van de markt aldaar.
* Marktbeheer: Het document geeft inzicht in hoe de gemeente Amsterdam toezag op een eerlijke verdeling van de marktruimte. Het spreiden van soortgelijke handelaren (zoals haringverkopers) was een bewuste strategie om fysieke opstoppingen en ruzies tussen kooplieden te voorkomen.
* Personen: De namen A. Nijenhuis en de haringkoopman Seljee zijn concrete aanknopingspunten voor lokaal historisch of genealogisch onderzoek naar Amsterdamse marktkooplieden uit die periode. De namen A. Nijenhuis en de haringkoopman Seljee zijn concrete aanknopingspunten voor lokaal historisch of genealogisch onderzoek naar Amsterdamse marktkooplieden uit die periode.