Ambtelijk rapport / kopie van een verslag. 6 januari 1943 (met een toevoeging van 8 januari 1943). H.A. van Duinhoven (Bureauchef) namens de Directeur van het Marktwezen. De Wethouder voor de Levensmiddelen (Amsterdam). Behoorende bij brief aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen
d.d. 6 Januari 1943 46c/1/1 M. van den Directeur van het Markt-
wezen.

R A P P O R T .

Op 4 Januari jl. deelde controleur Dijkema mij telefonisch mede, dat
de vischhandelaar A.Meulemans op de Vischmarkt 40 pond snoekbaars
had ontvangen, welke niet op het Mosplein waren aangevoerd. Ik heb
op 5 Januari jl. de vischmarkt van een en ander in kennis gesteld,
waarop kassier Jongbloed, Meulemans hierover onderhield. Meulemans
deelde mede, op 4 Januari niet meer in de gelegenheid te zijn ge-
weest naar het Mosplein te gaan, doch dat zijn toewijziging snoek-
baars in zijn loods stond en dat hij deze heden op het Mosplein
zou verkoopen.
Controleur Dijkema belde mij inderdaad een uurtje later op, dat
Meulemans was gekomen, doch dat hij in plaats van 40 pond slechts
+ 25 pond aanvoerde. Hij kon geen verklaring geven, waar het ont-
brekende was gebleven.

De Bureauchef,
(wg)
H.A. van Duinhoven

Voor eensluidend afschrift: De Directeur
van het Marktwezen.

Heden 8 Januari 1943 deelde controleur Dijkema mij telefonisch
mede, dat Meulemans hem had verklaard, dat hij eenige snoekbaarzen
heeft gegeven aan zijn collega Aal, die een zieke vrouw heeft, terwijl
eveneens eenige snoekbaarzen door hem zijn achtergehouden voor zijn
compagnon en voor hemzelf.
Dijkema deelde nog mede, dat hij met Meulemans nimmer moeilijk-
heden heeft ondervonden.

--- Dit rapport beschrijft een klein incident van illegale onttrekking aan de officiële voedseldistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Kernpunten:
1. De overtreding: Vishandelaar A. Meulemans ontving 40 pond snoekbaars, maar voerde slechts 25 pond aan op de officiële marktplaats (het Mosplein).
2. Verdediging: Aanvankelijk gaf de handelaar geen verklaring. Later bekende hij dat hij 15 pond had achtergehouden voor eigen gebruik, voor zijn zakenpartner, en als een sociale gunst aan een collega (Aal) wiens vrouw ziek was.
3. Toezicht: Het document illustreert hoe nauwgezet de controleurs van het Marktwezen (in dit geval controleur Dijkema) de goederenstromen volgden. Elke pond vis die niet via de officiële weg werd verkocht, werd geregistreerd.
4. Nuance: De controleur merkt aan het eind op dat Meulemans normaal gesproken een eerlijke handelaar is, wat mogelijk bedoeld was om een eventuele strafmaat te beïnvloeden.

--- Dit document stamt uit januari 1943, een periode in de bezetting waarin de schaarste in Nederland steeds nijpender werd.

• Voedselvoorziening en Distributie: Tijdens de oorlog was de handel in levensmiddelen strikt gereguleerd via het distributiestelsel. Producten moesten via officiële kanalen (zoals de markt op het Mosplein) worden verhandeld tegen vastgestelde prijzen om de zwarte markt tegen te gaan en eerlijke verdeling te waarborgen.
• Wethouder voor de Levensmiddelen: In Amsterdam was deze functionaris verantwoordelijk voor het in goede banen leiden van de voedselstroom in de stad.
• Overlevingsstrategieën: Het achterhouden van kleine hoeveelheden voorraden voor 'eigen gebruik' of om collega's in nood te helpen was een veelvoorkomende vorm van kleinschalige fraude. Hoewel het officieel verboden was, werd er door lokale ambtenaren soms met enige menselijkheid naar gekeken, mits het niet om grootschalige zwarte handel ging.
• Taalgebruik: Het gebruik van de 'oude' spelling (zoals visch, behoorende, den Heer) was in 1943 nog de standaard in ambtelijke correspondentie, hoewel de spelling-Marchant (de voorloper van de huidige spelling) al sinds de jaren '30 in opkomst was.