Getypte ambtelijke brief/memorandum.
Origineel
Getypte ambtelijke brief/memorandum. 10 februari 1943. De Directeur (vermoedelijk van de plaatselijke visafslag). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier. [Linksboven handgeschreven paraaf/teken]
[Rechtsboven handgeschreven notitie: Z. der [?]]
HB.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen;
A l h i e r .
46c/10/1 b M. 1. 10 Februari 1943.
Uitsluiting verdeeling
Mej.H.J.devRooy.
In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen afschrift van een proces-verbaal, opgemaakt door de ambtenaren Van der Zee en Donker Duyvis van den Centralen Contrôle Dienst, waaruit blijkt dat H.J. de Rooy, geboren 26 September 1898 en wonende Gravenstraat 28, alhier, zich onder andere heeft schuldig gemaakt aan het verkoopen van gestoomde schar boven den maximumprijs en het betrekken van gezouten bliek buiten de verdeeling aan den Afslag te dezer stede om.
In verband met deze overtredingen van de Prijzenbeschikking en van de bepalingen van het Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, heb ik De Rooy voornoemd voorloopig van de verdeeling van visch aan den Afslag alhier geschorst, terwijl ik U beleefd in overweging geeft wel te willen bevorderen, dat genoemde De Rooy bij Besluit van den Burgemeester voor den tijd van vier maanden van de verdeeling van visch aan den Afslag alhier wordt uitgesloten.
De Directeur, Dit document is een formeel verzoek van een directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke visafslag) aan de wethouder van Voedselvoorziening om een strafmaatregel te bekrachtigen tegen een lokale handelaar, Mej. H.J. de Rooy.
De kernpunten van de analyse zijn:
* Overtredingen: De Rooy wordt beschuldigd van twee feiten: prijsopdrijving (verkoop boven de maximumprijs) en illegale handel (het buiten de officiële afslag om verkrijgen van vis). Dit werd in de oorlogstijd beschouwd als "zwarte handel".
* Handhaving: De overtreding is geconstateerd door de Centralen Contrôle Dienst (CCD), de instantie die tijdens de bezetting toezag op de naleving van de distributieregels.
* Juridische basis: Er wordt verwezen naar de Prijzenbeschikking en het Visscherijbesluit van 1941. Dit waren noodwetten die de volledige controle over de voedselketen bij de overheid legden.
* Strafmaat: De directeur heeft de handelaar reeds voorlopig geschorst en stelt nu voor om haar via een officieel burgemeestersbesluit voor vier maanden volledig uit te sluiten van de visdistributie. Dit was een zware economische sanctie. Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) was bijna elk voedingsmiddel in Nederland 'op de bon'. Om schaarste te beheersen en inflatie te voorkomen, stelde de overheid maximumprijzen vast en moest alle handel via officiële kanalen (zoals de visafslag) verlopen.
De CCD (Centralen Contrôle Dienst), opgericht in 1941, trad hard op tegen de zogenoemde "economische delicten". De zwarte handel was wijdverbreid omdat officiële rantsoenen vaak ontoereikend waren, maar de autoriteiten zagen dit als een ondermijning van het distributiestelsel. Een uitsluiting van de 'verdeeling' betekende in de praktijk dat een handelaar zijn of haar beroep tijdelijk niet meer legaal kon uitoefenen, wat vaak leidde tot grote financiële nood.
Gezien de datum (februari 1943) bevond Nederland zich in een fase van toenemende schaarste en verharding van het bezettingsregime. Het document getuigt van de bureaucratische precisie waarmee ook kleine overtredingen op lokaal niveau werden vervolgd.