Commercieel inlichtingenrapport / kredietrapport. D. P A A R L B E R G ...............winkelier....BROEK OP LANGENDIJK

Dirk Paarlberg vestigde zich in 1894 te Broek op Langendijk als handelaar in groenten en verschillende artikelen komende van Noord-Scharwoude. Hij had met zijne zaken nogal succes. Hij bracht zijne groenten grootendeels in Amsterdam aan de markt . In 1915 vertrok Paarlberg naar Warmenhuizen. Naar ons wordt medegedeeld is de man thans werkzaam aan de Groentenmarkt te Amsterdam, afdeeling levensmiddelenvoorziening. Paarlberg wordt ons voorgesteld als een oppassend werkzaam man. Hij is een goed koopman, heeft verstand van groenten, doch zijne administratieve kennis wordt niet groot geacht. Sedert medio 1908 is de man weduwnaar. Hij heeft een 12tal kinderen. Middelen van beteekenis zijn niet aanwezig. Onze berichtgevers zouden echter met het oog op de reputatie van Paarlberg in eenig crediet geen bezwaar zien.

0-14 Februari 16-R9-H91.

[Handschrift in inkt:]
Ons onderzoek duurt voort.

[Handschrift onderaan:]
Aan het Bureau Marktwezen, Amsterdam
O.Z. Voorburgwal 127

[Rode diagonale stempel tekst, gedeeltelijk leesbaar:]
SCHIMMELPFENG
De informatie [...]
der voorwaarden [...]

[Ronde stempel rechtsonder:]
INSTITUT W. SCHIMMELPFENG
* B *
15 II. 1916 Dit document is een vertrouwelijk rapport over de kredietwaardigheid en professionele reputatie van Dirk Paarlberg. De kernpunten zijn:

• Loopbaan: Paarlberg begon in 1894 als groentehandelaar in Broek op Langendijk. In 1915 verhuisde hij naar Warmenhuizen, maar ten tijde van schrijven werkte hij bij de Amsterdamse Groentenmarkt (Levensmiddelenvoorziening).
• Beoordeling: Hij wordt omschreven als een hardwerkende vakman ("goed koopman"), maar met een zwakke kant: zijn administratieve vaardigheden zijn beperkt.
• Sociale status: Hij is weduwnaar (sinds 1908) en heeft een groot gezin van twaalf kinderen.
• Financiële status: Hij heeft geen noemenswaardig vermogen of "middelen van beteekenis". Desondanks achten de rapporteurs hem kredietwaardig op basis van zijn goede naam.
• Status onderzoek: De handgeschreven opmerking "Ons onderzoek duurt voort" duidt aan dat dit een tussentijdse rapportage betreft. Institut W. Schimmelpfeng was rond 1900 een van de grootste en bekendste internationale commerciële inlichtingenbureaus. Bedrijven en overheidsinstanties vroegen hier rapporten aan om de betrouwbaarheid van handelspartners of werknemers te toetsen.

De datum van het rapport, februari 1916, valt midden in de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, was de voedseldistributie en de "levensmiddelenvoorziening" een kritieke overheidszaak vanwege dreigende schaarste. Het feit dat Paarlberg voor de Amsterdamse Groentenmarkt werkte, maakt zijn professionele reputatie extra relevant voor het Bureau Marktwezen. De vermelding van zijn twaalf kinderen geeft een tijdsbeeld van de grote gezinnen aan het begin van de 20e eeuw en de zware financiële last die dit op een alleenstaande vader (weduwnaar) legde. O.Z. Voorburgwal W. Schimmelpfeng Marktwezen Puls