Brief / Verzoekschrift 6 februari 1939 S. Winnik (Waterlooplein 91 II) Directeur van het marktwezen te Amsterdam № 31/8/1 M. 1939 7/2
A., den 6 Februari 1939

Aan den ~~Directeur~~ van het markt wezen Alhier

M.H. [inloop]

Ik heb een vaste plaats in de uilenburgerstr, Maar ik kan met
mijn Artikel niet op die plaats een stuk brood voor mij gezin
Verdienen, in die smalle rij waar ik sta komt geheel mij goed niet
uit, voor de verkoop, ik vraag zoo dikwijls aan de marktmeester of ik
zoolang op een anderen plaats mag staan maar de marktmeester zegt
dat hij mij ~~dit~~ niet mag toestaan

Maar de kooplui die daar nu een loof kaart [tussenvoegsel: kaart] hebben gaan voor en dan nog
de kooplui die zich gewoon opgeven, gaan nog voor mij en krijgen dan
van zelfs sprekend een beteren plaats als ik

En op het Waterlooplein Lindengracht en Westerstr is dit toch niet het
geval. daar kunnen de kooplui die daar een vaste plaats hebben komen
dan het eerst in aanmerking om te ruilen met toestemming voor een
beteren plaats. zoo heb ik op het Waterlooplein een vasten plaats
en kan mij elken dag mij opgeven voor een beteren plaats te loten

En ik sta al 40 jaar op de westerstraat en van dat ik op was voor de
Mobiliesatie heb ik steeds pech gehad met mijn plaatsen ik heb
ze nergens zoo goed terug gekregen als op de westerstr daar heb
ik mijn plaats gehouden, Wel is waar daar had ik altijd 8 meter
maar toen de tram kwam rijden moest ik in korten tot 3 meter

Zoo zijn er nog verscheiden menschen die op uilenburg in de goejen rij
6 meter hebben, En zoo verzoek ik u met deze als u nu voor mij
als ouwe koopman daar geen plaatsje kan geven
Waar ik misschien wat verdienen kan

Hoogachtend S. Winnik Waterlooplein 91 II

[rechtsonder: 31] * Inhoud: De schrijver, S. Winnik, een marktkoopman met 40 jaar ervaring, dient een klacht en verzoek in bij de Directeur van het Marktwezen. Hij is ontevreden over zijn huidige vaste staanplaats in de Uilenburgerstraat. Volgens hem is de rij daar te smal, waardoor zijn handelswaar niet goed tot zijn recht komt en hij onvoldoende verdient ("geen stuk brood voor mij gezin verdienen").
* Grieven: Winnik klaagt over de oneerlijke verdeling van plaatsen. Hij stelt dat kooplui met een 'loofkaart' (mogelijk een tijdelijke vergunning of verlofkaart) en dagjesmensen voorrang krijgen op betere plekken dan hijzelf, ondanks zijn vaste status. Hij vergelijkt de situatie ongunstig met andere markten (Waterlooplein, Lindengracht, Westerstraat) waar vaste kooplui wel voorrang krijgen bij het ruilen van plaatsen via een lotingsysteem.
* Persoonlijke omstandigheden: De brief toont de precaire economische positie van kleine handelaren kort voor de Tweede Wereldoorlog. Winnik refereert aan zijn lange staat van dienst ("ouwe koopman") en aan de "Mobiliesatie" (waarschijnlijk de Eerste Wereldoorlog), wat zijn anciënniteit moet onderstrepen. Ook noemt hij een eerdere tegenslag op de Westerstraat, waar zijn kraam van 8 naar 3 meter werd ingekort door de komst van de tram.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is eerbiedig maar dringend. De spelling is fonetisch en vertoont kenmerken van een Amsterdamse volkstaal uit die tijd (bijv. "beteren plaats", "goejen rij", "ouwe"). * Historische context: De brief dateert van februari 1939, een periode van grote economische spanning en aan de vooravond van de Duitse bezetting van Nederland.
* Geografische context: De genoemde locaties — Uilenburgerstraat en Waterlooplein — vormden het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Het is zeer aannemelijk dat S. Winnik een Joodse marktkoopman was. De markten waren voor deze gemeenschap van vitaal economisch belang.
* Stadsontwikkeling: De opmerking over de tram in de Westerstraat illustreert hoe de modernisering van de stad en de uitbreiding van het openbaar vervoer direct invloed hadden op de traditionele straathandel en de beschikbare ruimte voor kooplui.
* Archivische waarde: Dit document is een waardevolle bron voor sociaal-economische geschiedschrijving van Amsterdam, de geschiedenis van het marktwezen en het dagelijks leven in de Jodenbuurt vlak voor de oorlog. S. Winnik Marktwezen