Joseph Lever

Handgeschreven brief/formulier betreffende een marktplaatsvergunning.

Dit document is een aangrijpende illustratie van de administratieve afwikkeling van de Jodenvervolging in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De afzender, J. Lever, meldt de marktautoriteiten dat hij zijn "plaats op de markt" niet meer kan innemen omdat hij door de overheid naar werkkamp "Kremboong" is gestuurd. Opmerkelijk is de zakelijke, bijna gelaten toon van de brief, wat typerend was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd. Aan de linkerzijde is de ambtelijke verwerking zichtbaar: de vergunning wordt per 1 september 1942 ingetrokken ("afvoeren"). Er is expliciet genoteerd dat de echtgenote geen gebruik wenst te maken van de plaats, wat impliceert dat zij mogelijk ook in een onzekere situatie verkeerde of de handel niet zonder haar man kon voortzetten.

Administratief registerblad / grootboekpagina.

Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.

Document

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk bedoeld voor het lokaliseren van personen. De afkortingen 'hs' (huis/begane grond) en Romeinse cijfers (I, II, III) duiden de verdieping aan. De term 'inw.' bij Jodenbreestraat 16 betekent 'inwonend'. * **Geografie:** De adressen zijn nagenoeg allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Transvaalbuurt (bijv. Retiefstraat, Krugerplein, Tugelaweg), de Indische Buurt en de oude Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Joden Houttuinen). * **Genealogie:** Er vallen verschillende familiegroepen op, zoals de familie Rocher, Waterman, Wurms en de Leeuw. In veel gevallen gaat het om gezinsleden die op verschillende adressen stonden ingeschreven of apart werden geregistreerd.

Pagina uit een administratief register of grootboek.

* **Geografische focus:** De adressen bevinden zich vrijwel allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de voormalige Joodse buurt (Nieuwe Uilenburgerstraat, Nieuwe Prinsengracht, Nieuwe Achtergracht, Nieuwe Kerkstraat). * **Persoonsnamen:** De namen (zoals Jacobs, Buitenkant, Groenteman, de Levie, Walvis) zijn kenmerkend voor de Joods-Nederlandse gemeenschap in die periode. * **Notaties:** De Romeinse cijfers in de adreskolom (I, II, III, hs) duiden op de verdieping of 'huis' (begane grond). * **Structuur:** Het document lijkt een register te zijn waarbij individuen gekoppeld zijn aan specifieke administratieve codes ('S.' zou kunnen staan voor Sectie of Serie). De rechterpagina bevat waarschijnlijk kruisverwijzingen naar andere registers of dossiers.

# TRANSCRIPTIE **[Koptekst linksboven]** № 90/48/1 M. 1939 13/9 Terzake art 35 Reg. v.d. markten + Art.: 100 W.v.S. **[Midden]** **Rapport.** **[Tekst]** Op Zaterdag 9 September 1939 heeft Albert Lever plaatshouder nº 17 v/h Mosplein zonder voorkennis zich laten bijstaan. Albert Lever hierdoor mij op attent gemaakt verzekerde mij dat het niet meer zou plaats hebben. Een uur later heb ik Lever n...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel politierapport / marktrapport. * **Datering:** 10 september 1939 (betreft incident op 9 september 1939). * **Locatie:** Amsterdam (Mosplein / Adelaarsweg). * **Betrokken personen:** Albert Lever (plaatshouder), Frederik-August van Lever (helper), Jan van der Poel (Inspecteur v/h Marktwezen), L. Dijkstra (ondertekenaar). * **Kenmerken:** Han...

wijze over te beschikken. Ik verzoek U een nader onderzoek te willen doen en indien hiertoe termen aanwezig tegen de(n) eventueele(n) dader(s) een strafrechtelijke vervolging in te stellen. Na voorlezing volhard ik bij deze verklaring en teeken haar met U". *(Handtekeningen: B. Felthuis en J. de Geus)* Op aanwijzing van De Geus heb ik, verbalisant, op 9 Januari 1941 in de Hal van de Centrale Mar...

# TRANSCRIPTIE 23/28. 77/27/2 - PROCES-VERBAAL - PRO JUSTITIA Politie te Amsterdam Bur. Marnixstraat 148. District 4 -- 1 Onderwerp. Aanhouding van JOHANNES DRENTH, geboren te Landsmeer, den 18 den Augustus 1929, woont Van Bossestraat No. 16 één hoog alhier, verdacht van diefstal, c.q. opzettelijke heling van kisten aangifte van dien diefstal en nader onderzoek. Op Woensdag den 23 sten Juni 1...

loopen. Hij was **niet in het bezit van een legitimatiekaart met daarbij behoorend geldig betalingsbewijs, die recht van toegang geeft tot de Centrale Markt. Deze kaarten worden door den Directeur van het Marktwezen op een door belanghebbende gedaan verzoek, afgegeven.** __________________________________________________________________ ____________________________________________________________...