Officieel rapport van het Marktwezen Amsterdam. 14 maart 1939 (met latere aantekeningen op 17 maart 1939). № 2/3/39/M. 1339 16/3

R A P P O R T.

S. Prys, oud 62 jaar, wonende Vrolikstraat 150 huis, verzoekt erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit. Hy verklaart vnaf 1902 onafgebroken met deze artikelen te handelen. Vanaf December 1922 bezet hy een vaste plaats met fruit op de dagmarkt de Dapperstraat. Hy heeft gedurende het bestaan van de Centrale Markt nooit een kooperskaart in zyn bezit gehad, aangezien zyn zoon L. Prys, die eveneens een marktplaats op het Dapperplein bezet, steeds voor hem heeft ingekocht. Er kan dan ook verklaard worden dat hy de laatste 2 jaren onafgebroken met fruit heeft gehandeld, hetwelk uit de administratie van de dagmarkten is gebleken. Voor zoover kan worden beoordeeld zyn de door de Nederl. Groenten-en Fruitcentrale gestelde vragen naar waarheid door Prys beantwoord.

Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam, 14 Maart 1939
[Handtekening]
Marktopzichter.

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
Verklaring stempelen en doorzenden naar den Raad.
[Handtekening], 17/3-39

Accoord: WE 17-3-39 mp Dit document is een ambtelijk rapport van de Amsterdamse marktopzichter aan de bedrijfschef van het Marktwezen. Het betreft een onderzoek naar de bedrijfsgeschiedenis van de 62-jarige S. Prys, die erkenning zoekt als officieel kleinhandelaar in groenten en fruit.

De kern van de rapportage is de verificatie van Prys' bewering dat hij al sinds 1902 in de handel zit en sinds 1922 een vaste plek heeft op de Dappermarkt. Een cruciaal detail is de verklaring waarom hij zelf geen 'kooperskaart' (inkoopvergunning) bezat: zijn zoon, L. Prys, deed de inkopen voor beide kramen. De marktopzichter bevestigt op basis van de administratie dat de aanvrager inderdaad continu actief is geweest en acht zijn antwoorden aan de 'Nederl. Groenten-en Fruitcentrale' geloofwaardig. Het document is op 17 maart 1939 goedgekeurd voor verdere afhandeling door de gemeenteraad. Het rapport dateert van maart 1939, een periode van toenemende bureaucratisering en regulering van de handel in Nederland, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Dapperstraat en het Dapperplein in Amsterdam-Oost waren (en zijn) belangrijke locaties voor de Amsterdamse dagmarkten.

De achternaam Prys (vaak ook gespeld als Prijs) is een veelvoorkomende naam binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam in die tijd. Gezien de locatie (de Vrolikstraat en de Dappermarkt lagen in een buurt met een aanzienlijke Joodse populatie) is het zeer waarschijnlijk dat dit document betrekking heeft op een Joodse marktkopman. Dergelijke documenten zijn van historisch belang voor het reconstrueren van het sociaal-economische leven van Amsterdamse marktkooplieden kort voor de bezetting. De betrokkenheid van de 'Nederl. Groenten-en Fruitcentrale' wijst op de centrale ordening van de voedseldistributie die in die jaren werd opgezet. L. Prys S. Prys Marktwezen