Doorslag van een getypte ambtelijke brief.
Origineel
Doorslag van een getypte ambtelijke brief. 26 september 1939. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals Publieke Werken of Marktwezen). [Rechtsboven, handgeschreven:] ten. Hr. de Haer.
[Rechtsboven, handgeschreven paraaf/naam:] Mr. Müller
[Midden boven, links:] vP/HG.
[Midden boven, rechts:] extra.
[Midden links:]
15/4/6 M.
n diverse
26 September 1939.
[Onderwerpsregel:]
Verbetering verlichting
Automarkt.
[Adres:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
[Body tekst:]
Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 16
dezer om advies ontvangen stukken no.589 L.M.1939 heb ik de
eer U te berichten, dat het niet uitgesloten is, dat binnen
afzienbaren tijd, ten gevolge van de huidige oorlogsomstandig-
heden, een sterke beperking van benzineverbruik zal worden
ingevoerd, waardoor tevens de handel in auto's belangrijk
zal terugloopen. Gelet op de zich onder de stukken bevinden-
de missive van Uw Ambtgenoot voor de Financiën d.d. 15 dezer
(no.1136/820 Fin.1939) geef ik U daarom beleefd in over-
weging, de uitvoering van de voor verbetering van de ver-
lichting der Automarkt vereischte werkzaamheden voorloopig
uit te stellen. Wanneer de verkoop van tweedehandsen auto's
op normale wijze blijft voortduren, zal ik U met betrekking
tot de onderhavige voorstellen opnieuw rapporteeren.
[Rechtsonder:]
De Directeur,
[Linksonder, handgeschreven notitie:]
nog aanhouden
16/11.'39 * Inhoud: De directeur adviseert de wethouder om geplande verbeteringen aan de verlichting van de Automarkt voorlopig niet uit te voeren. De primaire reden is de verwachting dat de handel in auto's nagenoeg stil zal vallen door de komende benzineschaarste en rantsoenering als gevolg van de oorlogssituatie.
* Argumentatie: Er wordt verwezen naar advies van de Wethouder van Financiën, wat duidt op een behoefte aan bezuinigingen in onzekere tijden. Men wil geen publiek geld investeren in een markt die mogelijk op korte termijn irrelevant wordt.
* Handgeschreven kanttekening: De notitie linksonder ("nog aanhouden 16/11.'39") bewijst dat het advies is opgevolgd; twee maanden later was de zaak nog steeds geparkeerd.
* Taalgebruik: Het document hanteert de typische formele, ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, met spellingen als "terugloopen", "vereischte" en "rapporteeren". * Historisch moment: De brief is gedateerd op 26 september 1939, slechts enkele weken na de Duitse inval in Polen (1 september) en de daaropvolgende Britse en Franse oorlogsverklaringen. Hoewel Nederland op dit moment nog neutraal is, is de mobilisatie in volle gang en bereidt het landsbestuur zich voor op economische ontregeling.
* Economie: De vrees voor "beperking van benzineverbruik" bleek zeer terecht. Kort na de Duitse inval in Nederland in mei 1940 werd benzine voor particulieren nagenoeg onverkrijgbaar, maar ook in de mobilisatieperiode (september '39 - mei '40) waren er al voorbereidingen voor rantsoenering.
* Lokale politiek: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een functie die vooral in crisistijd prominent was voor de organisatie van de voedselvoorziening en distributie. Dat deze wethouder over de Automarkt ging, suggereert dat markten in brede zin onder zijn portefeuille vielen. De brief illustreert de directe impact van wereldgebeurtenissen op lokaal niveau: een beslissing over lantaarnpalen wordt gedreven door internationale geopolitiek.