Archief 745
Inventaris 745-279
Pagina 175
Dossier 25
Jaar 1939
Stadsarchief

Typoscript (getypte brief met handgeschreven kanttekeningen).

5 september 1939. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier").

Origineel

Typoscript (getypte brief met handgeschreven kanttekeningen). 5 september 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven rechtsboven:] M. M. Vuer [?]
[Handgeschreven middenboven:] Verzonden 5/9

vP/HG.

26/38/2 M.
1 5 September 1939.

Verzoek van J.A. Wagemakers
om patates frites te mogen
bakken op markten Dapper-
plein en Uilenburg. den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

    Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 27 Juli

jl. om advies ontvangen stuk no.110/16 L.M.1939 heb ik de eer
U te berichten, dat mijnerzijds overwegende bezwaren bestaan,
om den adressant toestemming te verleenen tot het bakken van
patates frites op de markt Dapperplein. Zooals ik U onder ande-
re in mijn rapport d.d. 29 Juli jl. (No.20/20/2 M.) mededeelde,
heeft de ervaring geleerd, dat het bakken op de markt Dapper-
straat overlast voor de omgeving veroorzaakt. Op het Dapper-
plein werd voorheen aan twee kooplieden vergunning verleend om
er visch te bakken. Uitbreiding van het aantal bakvergunningen
wordt ontraden; het zal veeleer op den duur moeten worden inge-
krompen.
Op de Zondagsmarkt Uilenburg is bereids aan een koopman
toestemming verleend om patates frites te bakken, terwijl
waarschijnlijk ook de koopman Montezinos, op wiens verzoek
mijn bovenaangehaald rapport d.d. 29 Juli jl. betrekking had,
een dergelijke vergunning zal krijgen. Verdere uitbreiding van
het aantal bakvergunningen wordt ook voor deze markt onraadzaam
geacht.
Ik geef U mitsdien beleefd in overweging den adressant te
doen berichten, dat zijn verzoek niet voor inwilliging in aan-
merking kan komen.

                                    De Directeur, *   **Kern van de inhoud:** De directeur adviseert de wethouder negatief over de aanvraag van J.A. Wagemakers. De redenen zijn tweeledig: op het Dapperplein veroorzaakt bakken (momenteel vis) te veel overlast voor de omgeving, en op de Uilenburgmarkt zijn er al voldoende (toekomstige) vergunningen vergeven (onder andere aan een zekere Montezinos).
  • Beleidslijn: Er spreekt een restrictief beleid uit het document. De directeur adviseert niet alleen tegen uitbreiding, maar stelt zelfs voor om het aantal bakvergunningen op termijn te verminderen ("moeten worden ingekrompen").
  • Terminologie: Het gebruik van "kantbrief" duidt op een ambtelijke procedure waarbij een document met een handgeschreven kanttekening ter advisering wordt doorgeleid. "Adressant" verwijst naar de aanvrager, Wagemakers.
  • Locaties: Het betreft twee iconische Amsterdamse markten: de Dappermarkt (Dapperplein/Dapperstraat) in Oost en de inmiddels verdwenen Joodse zondagsmarkt op Uilenburg in het centrum. * Tijdsgeest: De brief is gedateerd op 5 september 1939, slechts vier dagen nadat de Duitse inval in Polen het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal en in mobilisatie was, ging de dagelijkse ambtelijke bureaucreatie in Amsterdam onverstoord door.
  • Sociaal-economisch: Patates frites waren in die tijd in opkomst als populair straatvoedsel, maar de geur- en rookoverlast ("overlast voor de omgeving") van het bakken in de open lucht leidde blijkbaar tot klachten van omwonenden, wat de gemeente dwong tot regulering.
  • Joodse buurt: De vermelding van de "Zondagsmarkt Uilenburg" en de naam "Montezinos" (een veelvoorkomende Sefardisch-Joodse naam in Amsterdam) plaatst dit document direct in de context van het vooroorlogse Joodse leven in Amsterdam, dat kort na dit schrijven door de bezetting drastisch zou veranderen. De markt op Uilenburg was de enige plek in de stad waar men op zondag mocht handelen, wat essentieel was voor de Joodse gemeenschap die op zaterdag de sjabbat hield.

Samenvatting

  • Kern van de inhoud: De directeur adviseert de wethouder negatief over de aanvraag van J.A. Wagemakers. De redenen zijn tweeledig: op het Dapperplein veroorzaakt bakken (momenteel vis) te veel overlast voor de omgeving, en op de Uilenburgmarkt zijn er al voldoende (toekomstige) vergunningen vergeven (onder andere aan een zekere Montezinos).
  • Beleidslijn: Er spreekt een restrictief beleid uit het document. De directeur adviseert niet alleen tegen uitbreiding, maar stelt zelfs voor om het aantal bakvergunningen op termijn te verminderen ("moeten worden ingekrompen").
  • Terminologie: Het gebruik van "kantbrief" duidt op een ambtelijke procedure waarbij een document met een handgeschreven kanttekening ter advisering wordt doorgeleid. "Adressant" verwijst naar de aanvrager, Wagemakers.
  • Locaties: Het betreft twee iconische Amsterdamse markten: de Dappermarkt (Dapperplein/Dapperstraat) in Oost en de inmiddels verdwenen Joodse zondagsmarkt op Uilenburg in het centrum.

Historische Context

  • Tijdsgeest: De brief is gedateerd op 5 september 1939, slechts vier dagen nadat de Duitse inval in Polen het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal en in mobilisatie was, ging de dagelijkse ambtelijke bureaucreatie in Amsterdam onverstoord door.
  • Sociaal-economisch: Patates frites waren in die tijd in opkomst als populair straatvoedsel, maar de geur- en rookoverlast ("overlast voor de omgeving") van het bakken in de open lucht leidde blijkbaar tot klachten van omwonenden, wat de gemeente dwong tot regulering.
  • Joodse buurt: De vermelding van de "Zondagsmarkt Uilenburg" en de naam "Montezinos" (een veelvoorkomende Sefardisch-Joodse naam in Amsterdam) plaatst dit document direct in de context van het vooroorlogse Joodse leven in Amsterdam, dat kort na dit schrijven door de bezetting drastisch zou veranderen. De markt op Uilenburg was de enige plek in de stad waar men op zondag mocht handelen, wat essentieel was voor de Joodse gemeenschap die op zaterdag de sjabbat hield.