Officieel ambtelijk schrijven / interne notitie met handgeschreven kanttekeningen en stempels. Diverse data in oktober en november 1939 (o.a. 24/10-'39, 7-11-'39 en 9-11-'39). [Stempel linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 29/28/1 1939
DOORGEZONDEN: 24/10 - '39

[Tekst in rood kader, bovenin]
Insp: Sturen naar winkel is op zich zelf volkomen toelaatbaar. Als anderen daardoor de orde gaan verstoren, is dat hun schuld. Bespreken. 9-11-39 [paraaf] 629 Nieuwmarkt.

[Hoofdtekst]
Het is mij bekend, dat voorheen de kooplieden van de Nieuwmarkt, bezoekers die aan hun stal niet konden slagen meenamen of stuurden naar hun winkels op de St. Antoniesbreestraat. Uit een en ander ontstond ~~vrij~~ naijver onder de kooplieden op deze markt, waardoor de orde bij herhaling werd verstoord. Op grond van ordeverstoring (art 35) werd door het Marktwezen meermalen tegen kooplieden die bezoekers naar hun ~~van~~ winkels overhevelden, opgetreden.

Door dit optreden is het genoemde euvel sterk verminderd. Indien echter de handelwijze van enkele kooplieden opnieuw aanleiding zou geven, tot het verstoren der orde, zal door mij worden voorgesteld, tegen deze kooplieden op te treden.

Ik zal mij thans in verbinding stellen met de kooplieden, die tevens een winkel houden en er bij hen op aandringen zich aan de afspraak, n.l. om geen bezoekers der markt naar hun winkels te sturen, te houden.

A. Stoppelman kan m.i. worden bericht, dat van zijn beklag goede nota is genomen.
7-11-39 [paraaf]

[Aantekeningen in de rechterkantlijn]
Opbergen
Vr Shoer advies 25-10-39
[paraaf]
[paraaf]

--- Het document betreft een interne rapportage over een specifiek conflict op de Amsterdamse Nieuwmarkt aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het kernprobleem is dat marktkooplieden die tevens een fysieke winkel hebben in de nabijgelegen Sint Antoniesbreestraat, klanten vanaf de markt naar hun winkels dirigeren.

Dit zorgt voor scheve gezichten en nijd ("naijver") bij collega-marktkooplieden die deze mogelijkheid niet hebben, wat vervolgens leidt tot verstoringen van de openbare orde. De schrijver van het rapport stelt voor om de betreffende kooplieden aan te spreken op een eerder gemaakte afspraak om dit niet te doen.

Opmerkelijk is de handgeschreven kanttekening van de inspecteur (bovenaan in het rood), die een liberaler standpunt inneemt: hij stelt dat het doorverwijzen naar een eigen winkel op zich legaal is en dat de schuld van de ordeverstoring bij de jaloerse collega's ligt, niet bij de ondernemers die hun klanten bedienen.

--- Het document biedt een inkijkje in de dagelijkse micro-economie en handhaving in het vooroorlogse Amsterdam. De Nieuwmarkt en de St. Antoniesbreestraat vormden het hart van de levendige Joodse buurt. De genoemde "A. Stoppelman" was waarschijnlijk een van de marktkooplieden of een klager uit de buurt.

Juridisch wordt er verwezen naar "art 35", wat vermoedelijk een artikel uit de toenmalige marktverordening was betreffende ordehandhaving. De datum (najaar 1939) plaatst het document in de mobilisatieperiode, een tijd van economische spanning vlak voordat Nederland door nazi-Duitsland werd bezet. De bureaucratische afhandeling ("goede nota genomen", "opbergen") is typerend voor de toenmalige Amsterdamse politie- en marktrapportages. Genoemd wordt een "A. Stoppelman". Marktwezen Politie