Getypte zakelijke brief op officieel briefpapier. 4 april 1940. Advocatenkantoor Mr. Ed. Emmering & Mr. Frits W. Goudsmit, Heerengracht 498, Amsterdam. Den Heer Directeur van het Marktwezen, Stadhuis, Amsterdam. № 1/22/1 M. 1940 2/4 [stempel]

MR. ED. EMMERING
MR. FRITS W. GOUDSMIT
ADVOCATEN
HEERENGRACHT 498
AMSTERDAM (C)
TEL: 37512 / 30487
GIRO: { 115769 (MR.E) / 135976 (MR.G)
E/S

4 April 1940.

[Handgeschreven: mi dir ne]

Den Heer Directeur van het Marktwezen
Stadhuis
A M S T E R D A M C

WelEdelGeboren Heer,

De Heren GERRIT LOODSTIJN, wonende te Amsterdam aan het Nieuwe Grachtje 9'', en ISRAEL SPANJER, wonende te Amsterdam aan de Jodenbreestraat 30'', en SALOMON ROOD, wonende te Amsterdam aan de Valkenburgerstraat 157', beklagen zich er over, dat een photo, welke bij U berustte, door derden in handen is gespeeld van het blad, "Het Arbeidsfront", uitgave der N.E.N.A.S.U.

In verband met een en ander verzoek ik U te willen onderzoeken, hoe zulks mogelijk is en vast te stellen, welke ambtenaar der Gemeente van zijn positie misbruik maakte.

Gaarne van U vernemende,

Hoogachtend,
p.p. Mr. ED. EMMERING
[Handtekening]

/

--- * Onderwerp: Een formele klacht over het lekken van een vertrouwelijke foto vanuit de gemeentelijke administratie (Marktwezen) naar een nationaalsocialistisch tijdschrift.
* De klagers: Gerrit Loodstijn, Israël Spanjer en Salomon Rood. De adressen (Jodenbreestraat, Valkenburgerstraat) en de namen duiden erop dat het gaat om Joodse Amsterdammers, waarschijnlijk marktkooplieden die onder de jurisdictie van het Marktwezen vielen.
* Het incident: Een foto die door de gemeente werd bewaard (waarschijnlijk voor een vergunning), is zonder toestemming in handen gekomen van de redactie van "Het Arbeidsfront".
* De dader: De advocaten vermoeden dat een ambtenaar van de gemeente Amsterdam zijn positie heeft misbruikt om de foto door te spelen, vermoedelijk uit ideologische (antisemitische) motieven.
* Publicatie: "Het Arbeidsfront" was een uitgave van de N.E.N.A.S.U. (Nederlandsche Nationaal-Socialistische Uitgeverij), de uitgeverij van de NSB. Dergelijke bladen gebruikten foto's van Joodse ondernemers vaak voor lasterlijke en antisemitische artikelen.

--- * Historisch moment: De brief is gedateerd op 4 april 1940, slechts vijf weken voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het toont aan hoe diep de nationaalsocialistische invloed al vóór de bezetting was doorgedrongen in het Nederlandse overheidsapparaat.
* Antisemitisme: De diefstal en publicatie van de foto passen in de bredere trend van intimidatie van de Joodse bevolking door de NSB. Het Marktwezen was een cruciale instantie voor veel Joodse Amsterdammers die werkzaam waren in de ambulante handel.
* De advocaten: Eduard Emmering en Frits Goudsmit waren prominente Joodse advocaten. Beiden zouden de oorlog niet overleven; zij werden later gedeporteerd en vermoord in respectievelijk Sobibor en Auschwitz. Ed. Emmering was tijdens de bezetting tevens lid van de Joodsche Raad.
* Betekenis: Dit document is een direct bewijs van de 'stille' collaboratie of sympathie van individuele ambtenaren met nazi-ideologieën nog voordat de formele bezetting een feit was. Het illustreert de kwetsbare rechtspositie van Joodse burgers in de maanden direct voorafgaand aan de oorlog.