Handgeschreven brief (postkaartformaat). 5 september 1940. Amsterdam, 5 Sept. '40
ni [onleesbaar]

Mijne Heren.

Bij dezen verzoek ik
U beleefd mij de toegewezen
voorkeurskaart in te trekken
aangezien ik door tijdsomstandig-
heden ingedeeld ben bij de
Opbouwdienst.

Inmiddels dank voor
de door U gedane moeite
verblijf ik Hoogachtend

[Handtekening: L.G. Rossi] De schrijver van de brief verzoekt een niet nader genoemde instantie (geadresseerd met "Mijne Heren") om een hem eerder toegewezen 'voorkeurskaart' in te trekken. De reden die hiervoor wordt opgegeven is een wijziging in zijn persoonlijke omstandigheden: hij is ingedeeld bij de 'Opbouwdienst'. De toon van de brief is formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd. De term "tijdsomstandigheden" is een eufemisme voor de situatie tijdens de vroege bezettingsjaren. Dit document dateert van kort na de Nederlandse capitulatie in mei 1940. De historische context is cruciaal voor het begrip van twee termen:

1. De Opbouwdienst: De Nederlandse Opbouwdienst (NOD) werd op 15 juli 1940 opgericht door de Duitse bezetter. Het was de opvolger van het gedemobiliseerde Nederlandse leger. Het doel was om werkloze militairen aan het werk te houden bij herstelwerkzaamheden (zoals het opruimen van oorlogsschade), maar diende voor de bezetter ook als een methode om grip te houden op voormalig militair personeel. Later vloeide dit over in de meer ideologische Nederlandsche Arbeidsdienst (NAD).
2. Voorkeurskaart: In de vroege oorlogsjaren bestonden er verschillende soorten voorkeurskaarten, vaak gerelateerd aan werkverschaffing of de toewijzing van schaarse goederen en diensten. Omdat de afzender nu via de Opbouwdienst in een andere regeling valt of elders gehuisvest/gevoed wordt, vervalt de noodzaak of het recht op de eerdere kaart.

De brief is een klein maar illustratief voorbeeld van hoe de vroege bezetting direct invloed had op de administratieve status en het dagelijks leven van individuele Nederlandse burgers. L.G. Rossi