Archief 745
Inventaris 745-321
Pagina 370
Dossier 27
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtsbericht / Rapport

14 oktober 1940 Dossier: 28/33/1

Origineel

Ambtsbericht / Rapport 14 oktober 1940 [Linksboven, schuin geschreven:]
Inschrijven [doorstreept]

[Bovenaan:]
Nº 28/33/1 M. 1940 16/10

Rapport
Aan den Inspecteur
v/h Marktwezen
alhier.

"Lindengracht"

De marktplaats van plh No 155 S de Haan werd per 7 Oct: '40 wegens wanbetaling ingetrokken.
Op Zaterdag 12 Oct: kwam genoemde plh bij mij, en gaf mij te kennen dat hij hier geen genoegen mee nam.
Hij zeide o.a. "Je baas durft mijn plaats niet in te trekken, ik ga een andere week gewoon op mijn plaats staan, hij kan van mij de typhus krijgen maar ik ga staan."
Ik heb hem gezegd, wanneer hij eventueel zijn plaats terug wilde hebben, hij dan een brief aan de Directie moest schrijven.
de Haan antwoordde, "dat verrodemiter ik ze kunnen van mij barsten, en ik ga staan."
Daar de intrekking volgens reglement is geschied, stel ik U voor, hem zijn marktplaats niet meer terug te geven.

14 Oct. 1940.
[Handtekening, onleesbaar] Dit document is een intern rapport van een marktmeester of controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het verslaat een confrontatie met een marktkoopman, de heer S. de Haan (plaatshebber 155 op de Lindengracht).

De kern van de zaak is de intrekking van diens vergunning wegens "wanbetaling". De tekst valt op door de directe citaten van De Haan, die zeer grof en rebels reageert op de beslissing. Hij gebruikt termen als "de typhus krijgen", "verrodemiter" (een verbastering van verdommen/verdonderjagen) en "barsten". De ambtenaar adviseert op basis van deze agressieve houding en het negeren van de officiële procedures om de marktplaats definitief niet terug te geven. Het document is gedateerd op 14 oktober 1940, slechts vijf maanden na de Duitse inval in Nederland. Hoewel de reden voor intrekking "wanbetaling" is, is de context van de Lindengracht-markt in de Jordaan (Amsterdam) van belang.

In deze periode begonnen de eerste anti-Joodse maatregelen van de bezetter effect te krijgen op het openbare leven en de markten. Hoewel uit dit specifieke document niet direct blijkt of de heer De Haan van Joodse afkomst was, werden Joodse marktkooplieden in deze periode vaker geconfronteerd met administratieve en economische uitsluiting. De opstandige taal van De Haan ("Je baas durft mijn plaats niet in te trekken") getuigt van de grote spanningen en de precaire sociaal-economische positie van marktkooplieden aan het begin van de bezetting. S. de Haan (plaatshebber No 155); Inspecteur van het Marktwezen. Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een intern rapport van een marktmeester of controleur aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. Het verslaat een confrontatie met een marktkoopman, de heer S. de Haan (plaatshebber 155 op de Lindengracht).

De kern van de zaak is de intrekking van diens vergunning wegens "wanbetaling". De tekst valt op door de directe citaten van De Haan, die zeer grof en rebels reageert op de beslissing. Hij gebruikt termen als "de typhus krijgen", "verrodemiter" (een verbastering van verdommen/verdonderjagen) en "barsten". De ambtenaar adviseert op basis van deze agressieve houding en het negeren van de officiële procedures om de marktplaats definitief niet terug te geven.

Historische Context

Het document is gedateerd op 14 oktober 1940, slechts vijf maanden na de Duitse inval in Nederland. Hoewel de reden voor intrekking "wanbetaling" is, is de context van de Lindengracht-markt in de Jordaan (Amsterdam) van belang.

In deze periode begonnen de eerste anti-Joodse maatregelen van de bezetter effect te krijgen op het openbare leven en de markten. Hoewel uit dit specifieke document niet direct blijkt of de heer De Haan van Joodse afkomst was, werden Joodse marktkooplieden in deze periode vaker geconfronteerd met administratieve en economische uitsluiting. De opstandige taal van De Haan ("Je baas durft mijn plaats niet in te trekken") getuigt van de grote spanningen en de precaire sociaal-economische positie van marktkooplieden aan het begin van de bezetting.

Locaties

Lindengracht

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen