Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). 7 augustus 1940. Jan. a Jansens. No 53 / 48 / M. 1940 7/8
Amsterdam 7. Aug 1940
Mijnheer hierbij wou ik ondergeteekende,
die reeds meer dan 3 jaar voor
de markt poorten vrachten weg ryd en
helpt de bruggen opduwen, s.v.p. een
helpkaart, desnoots voor de markt, want
het is mij door de politie verboden om
te helpen duwen, wat niet in 't belang
der venters is.
Hoopend op uw
mede werking.
Jan. a Jansens
Houtrijkstraat
145 II
Amsterdam. C. * Inhoud: De schrijver, Jan a. Jansens, verzoekt om een 'helpkaart' (een officiële vergunning of legitimatiebewijs voor helpers). Hij voert aan dat hij al meer dan drie jaar hand-en-spandiensten verricht bij de Amsterdamse marktpoorten, zoals het wegrijden van vrachten en het helpen opduwen van karren tegen de steile bruggen. Hij geeft aan dat de politie hem dit werk nu verbiedt zonder de juiste papieren, wat volgens hem nadelig is voor de marktkooplui (venters).
* Taalgebruik: Het document bevat enkele verouderde of fonetische spellingen die typerend zijn voor die tijd en het opleidingsniveau van de arbeidersklasse, zoals 'ryd' (rijd), 'desnoots' (desnoods) en 'hoopend' (hopend).
* Handschrift: Een vlot, goed leesbaar lopend schrift (cursief). De brief is geschreven op 7 augustus 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden regels en vergunningen in de openbare ruimte strenger gecontroleerd, zowel door de Nederlandse politie als door de bezettingsautoriteiten.
Het beroep van 'hulp' op de markt was een informele manier om wat bij te verdienen in een tijd van economische onzekerheid. De "venters" waar de schrijver over spreekt, maakten vaak gebruik van zware handkarren. De Amsterdamse bruggen vormden voor deze zwaarbeladen karren een fysieke barrière waarvoor extra mankracht nodig was. Het feit dat hij een officiële kaart aanvraagt, duidt op de toenemende regeldruk en bureaucratisering van het dagelijks leven tijdens de oorlogsjaren. Het adres van de afzender, de Houtrijkstraat, ligt in de Spaarndammerbuurt, een typische Amsterdamse arbeidersbuurt uit die tijd. Politie