Officieel rapport / ambtsbericht. 19 augustus 1940. Controleur (ondertekening lijkt op Velthuis). (Handgeschreven bovenaan:)
Heeft een wijk onder het spoorwegpersoneel
Kan gehandhaafd blijven Tus 22/8-40
bs

R A P P O R T

11
P. de Jonge, wonende Rechtboomsloot 41 alhier, verzoekt om een toegangskaart voor de Centr: Markt als aardappelenkooper.
De Jonge was voorheen expediteur, had de beschikking over twee vrachtauto, s en reed sedret jaren voor de Cooperatie "Voor Allen" uitgaande van het Spoorwegpersoneel. Zijn wagens zijn eenige tijd geleden door den Duitschen Weermacht gevorderd, waardoor hij zijn bedrijf niet meer kon voortzetten. De Jonge voorziet thans in het onderhoud van zijn gezin door te handelen in aardappelen.
De Jonge verklaarde, dat hij aan verscheidene leden van het spoorwegpersoneel aardappelen levert. Deze worden hem weer op bestelling geleverd door de Combinatie vam Aardappelen Grossiers.
Hij vertoonde mij eenige bonnen, waaruit inderdaad kan worden afgeleid dat hij ongeveer 1500 tot 1700 K.G. aardappelen per week omzet. De Jonge wil echter zelf de aardappelen op de Centr: Markt koopen, reden waarom hij een kaart hiervoor aanvraagt.

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen

Amsterdam 19 Augustus 1940
Controleur,
(Handgeschreven handtekening: Velthuis)

(Handgeschreven linkermarge:)
de Jonge heeft sedert Aug. 1940 een hulp-marktkaart no. [onleesbaar]

(Handgeschreven rechtsonder:)
M.i. geen bezwaar.
21-8-'40 ap

(Stempel linksonder:)
Nº 53/55 / M. 1940 20/8

--- Dit rapport documenteert de gevolgen van de vroege Duitse bezetting voor kleine zelfstandigen in Amsterdam. De heer P. de Jonge, een voormalig transportondernemer, is zijn broodwinning kwijtgeraakt nadat zijn vrachtwagens door de Duitse Weermacht in beslag werden genomen ("gevorderd"). Om in het levensonderhoud van zijn gezin te kunnen voorzien, is hij overgestapt op de handel in aardappelen, waarbij hij gebruikmaakt van zijn bestaande netwerk binnen de spoorwegcoöperatie "Voor Allen".

De controleur beoordeelt de aanvraag positief op basis van de aangetoonde omzet (1500-1700 kg per week). Het document toont de bureaucratische afhandeling van markttoegang en de noodzaak voor burgers om zich in oorlogstijd snel aan te passen aan nieuwe economische realiteiten.

--- * Tijdsgeest: Augustus 1940, slechts drie maanden na de Nederlandse capitulatie. De vordering van materieel (zoals vrachtwagens) door de bezetter was een veelvoorkomend probleem dat leidde tot grote werkloosheid onder transporteurs.
* Spoorwegpersoneel: De coöperatie "Voor Allen" was een bekende organisatie voor en door spoorwegpersoneel. De banden tussen ondernemers en specifieke beroepsgroepen waren in die tijd zeer sterk ("een wijk hebben").
* Distributie: Hoewel de strenge rantsoenering later in de oorlog veel nijpender zou worden, was de controle op de handel in basisvoedingsmiddelen zoals aardappelen al direct na de inval strikt gereguleerd via marktvergunningen.