Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven aantekeningen. 12 december 1939. De Directeur (vermoedelijk van de Amsterdamse Politie of een gerelateerde gemeentelijke handhavingsdienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, te Amsterdam ("Alhier"). Noot: De transcriptie volgt de spelling en interpunctie van het origineel.

ten. Gr. de Heer

VP/HG. extra

72/68/4 M.

12 December 1939.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 28 Augustus jl.
(No. 566 L.M. 1939) heb ik de eer U te berichten, dat, waar-
schijnlijk ten gevolge van de oorlogsomstandigheden, de ver-
koop van speldjes, strikjes, enz. zoo goed als geheel stil
blijkt te staan. Bij de gebouwen, waar de venters met bedoelde
artikelen zich in den regel plachten op te houden, worden zij
den laatsten tijd niet meer aangetroffen. Ook bij de laatste-
lijk gehouden tentoonstellingen in het Stedelijk Museum en
bij de Spoorwegtentoonstelling is de afwezigheid der bedoelde
venters opgevallen.
Met den heer Mr. Mijksenaar is intusschen afgesproken,
dat hij mij op de hoogte zal houden, wanneer in verband met
vreemdelingenverkeer verwacht kan worden, dat venters met
strikjes zullen optreden. Zoolang de oorlog duurt, zal evenwel
van vreemdelingenverkeer weinig sprake zijn.
Intusschen zal ten deze regelmatig worden gecontro-
leerd; zou nog overlast blijken voor te komen, dan zal ik U
daaromtrent nader rapporteeren.

De Directeur, De brief is een rapportage over de handhaving en aanwezigheid van straatverkopers (venters) in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De wethouder had blijkbaar eerder (in augustus 1939) gevraagd om aandacht voor de overlast van venters die kleine snuisterijen zoals speldjes en strikjes verkochten.

De directeur concludeert dat het probleem zich vanzelf lijkt op te lossen door de "oorlogsomstandigheden". Door de internationale spanningen en de mobilisatie is het toerisme ("vreemdelingenverkeer") nagenoeg stilgevallen. Hierdoor is er voor de venters geen markt meer bij gebruikelijke trekpleisters zoals het Stedelijk Museum of grote evenementen. Er wordt gemeld dat er contact is met de heer Mijksenaar om de vinger aan de pols te houden, maar de verwachting is dat de handel voorlopig niet zal aantrekken zolang de oorlogssituatie voortduurt. De brief is gedateerd op 12 december 1939. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en niet bezet, was de Tweede Wereldoorlog in Europa al uitgebroken (1 september 1939 met de inval in Polen). De economische en sociale gevolgen waren direct merkbaar: de mobilisatie zorgde voor een gespannen sfeer en het internationale toerisme kwam volledig tot stilstand.

De genoemde "Spoorwegtentoonstelling" verwijst naar de grote jubileumtentoonstelling De Trein 1839-1939, die in de zomer van 1939 in Amsterdam werd gehouden ter ere van het 100-jarig bestaan van de Nederlandse spoorwegen. Deze tentoonstelling moest vanwege de oorlogsdreiging en mobilisatie eerder dan gepland de deuren sluiten.

De genoemde heer Mr. P.J. (Pieter) Mijksenaar was indertijd een prominent figuur in Amsterdam; hij was de grondlegger van de moderne stadspromotie en directeur van de Vereniging voor Vreemdelingenverkeer (VVV) Amsterdam. Het is logisch dat de politie of de gemeente met hem afstemde over de situatie rondom toerisme en straathandel. Politie