12 december 1939 [Briefhoofd met logo van drie kruisen en een markthal-symbool]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
VP/HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 72/68/4 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 12 December 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Naar aanleiding van Uw missive d.d. 28 Augustus jl. (No. 566 L.M.1939) heb ik de eer U te berichten, dat, waarschijnlijk ten gevolge van de oorlogsomstandigheden, de verkoop van speldjes, strikjes, enz. zoo goed als geheel stil blijkt te staan. Bij de gebouwen, waar de venters met bedoelde artikelen zich in den regel plachten op te houden, worden zij den laatsten tijd niet meer aangetroffen. Ook bij de laatstelijk gehouden tentoonstellingen in het Stedelijk Museum en bij de Spoorwegtentoonstelling is de afwezigheid der bedoelde venters opgevallen.

Met den heer Mr. Mijksenaar is intusschen afgesproken, dat hij mij op de hoogte zal houden, wanneer in verband met vreemdelingenverkeer verwacht kan worden, dat venters met strikjes zullen optreden. Zoolang de oorlog duurt, zal evenwel van vreemdelingenverkeer ~~geen~~ weinig sprake zijn.

~~Voor zoo ver noodig zal op de gedragingen der boven-~~
~~bedoelde venters regelmatig contrôle worden gehouden; voor-~~
~~loopig geef ik U echter beleefd in overweging deze aangelegen-~~
~~heid als afgedaan te beschouwen.~~
Intusschen worden zij gecontroleerd ;

[In de linkermarge, handgeschreven:]
Zou nog
overlast
blijken van
te komen,
dan zal ik U daaromtrent
nader rapporteeren.

[Handtekeningen rechtsonder:]
De Directeur,
[Handtekening]
[Paraaf WG]

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. * Inhoud: De directeur van het Marktwezen rapporteert aan de wethouder dat de straathandel in prullaria (speldjes, strikjes) nagenoeg is verdwenen. Dit wordt toegeschreven aan de uitgebroken oorlog, waardoor ook het toerisme (vreemdelingenverkeer) nagenoeg stil ligt. Eerder geconstateerde overlast door venters bij musea en tentoonstellingen lijkt hiermee vooralsnog opgelost.
* Redactionele wijzigingen: Het document bevat interessante wijzigingen. Oorspronkelijk stelde de directeur voor de zaak als "afgedaan te beschouwen". Deze passage is echter volledig doorgehaald en vervangen door de handgeschreven mededeling dat de venters intussen gecontroleerd worden.
* Handgeschreven toevoeging: De kanttekening in de marge geeft aan dat de directeur de vinger aan de pols houdt: mocht er weer "overlast" ontstaan, dan zal er opnieuw gerapporteerd worden.
* Tijdsbeeld: Het document illustreert de directe economische en sociale gevolgen van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (september 1939) voor het dagelijks leven in het toen nog neutrale Nederland. De afname van toerisme en de verandering in straatbeeld zijn duidelijk merkbaar voor de gemeentelijke diensten. * Marktwezen Amsterdam: Deze dienst was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat en was verantwoordelijk voor het beheer van markten en de regulering van straathandel.
* Wethouder voor de Levensmiddelen: In 1939 was dit een cruciale post in verband met de mobilisatie en de beginnende schaarste/distributie.
* Vreemdelingenverkeer & Mr. Mijksenaar: P.J. (Pieter) Mijksenaar was een invloedrijk figuur in de Amsterdamse toeristische sector en citymarketing (onder meer bij de VVV).
* Referenties: De genoemde "Spoorwegtentoonstelling" vond plaats in de zomer van 1939 in de Apollohal ter viering van 100 jaar spoorwegen in Nederland, een groot publieksevenement waar venters normaliter goede zaken deden.