B. Velthuis

Proces-verbaal (proces-verbaal van overtreding).

Dit document is een proces-verbaal wegens overtreding van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (het zich bevinden op verboden terrein). De kern van de overtreding is dat de heer Alexander Ingers, een 27-jarige koopman, zich op het terrein van de Centrale Markt bevond zonder de vereiste toegangskaart en het bijbehorende betalingsbewijs. **Opvallende kenmerken:** * **Stempelgebruik:** Grote delen van de specifieke tekst (zoals de details over de toegangskaart en de naam van de ambtenaar) zijn met een typemachine of stempels ingevuld op een voorgedrukt formulier. * **Functie:** De verbalisant, Barend Velthuis, was een ambtenaar van het Marktwezen, maar trad hier op in zijn hoedanigheid van 'onbezoldigd veldwachter', wat hem de opsporingsbevoegdheid gaf. * **Adres:** De verdachte woonde "P/a" (per adres) bij ene Lijmer aan de Vrolikstraat in Amsterdam-Oost. * **Status:** De tekst "in burger gekleed" is doorgestreept; de ambtenaar was dus in uniform.

Administratief register / loonlijst.

Dit document betreft een personeelsoverzicht van de marktmeesters/controleurs van de Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam). Het document dient om de toekomstige loonkosten en bevorderingen in kaart te brengen na een wijziging in de arbeidsvoorwaarden rond 1938. **Belangrijke observaties:** * **Salarisstructuur:** Het standaard topsalaris voor deze functie lijkt f 1800,- per jaar te zijn. * **Vervallen Toelage:** Een cruciale aantekening rechtsonder vermeldt dat de 5% toelage (zichtbaar in de derde kolom) komt te vervallen in 1938. Deze besparing wordt gebruikt om de automatische periodieke verhogingen (meestal f 100,-) te bekostigen. * **Periodieken:** De kolom "Maximum periodieken tegoed" geeft aan hoeveel stappen een werknemer nog kan maken in salaris. "Maximum" betekent dat de werknemer al op zijn hoogste schaal zit. * **Tijdsspanne:** De lijst bevat indiensttredingsdata vanaf 1930 en kijkt vooruit naar loonstappen tot 1945.

Getypt ambtelijk schrijven (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document betreft een verzoek om een tuchtrechtelijke strafverzwaring voor een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de diefstal van emballage (manden en kisten). Opvallend is de escalatie van de strafmaat: de directeur legt zelf de maximale disciplinaire straf op die binnen zijn bevoegdheid ligt (14 dagen ontzegging), maar verzoekt de Wethouder om via de Regeringscommissaris een veel zwaardere straf van 6 maanden op te leggen. Als argument hiervoor wordt een eerdere verdenking uit januari van datzelfde jaar aangevoerd, ondanks het feit dat er toen geen bewijs was en de rechter nog geen uitspraak had gedaan. Dit getuigt van een streng en repressief handhavingsbeleid op de markt in oorlogstijd.

Administratieve lijst/register betreffende schoeisel en distributiebonnen.

Dit document is een inventarisatielijst van de staat van het schoeisel van een groep medewerkers of leden van een organisatie. * **Kolom 1 (Naam):** Bevat een lijst van 26 namen van vast personeel en 2 namen van "los personeel". * **Kolom 2 (Bezit):** De meeste personen bezitten 1 of 2 paar "goede schoenen". * **Kolom 3 (Buitendienst):** Hier wordt getoetst of het huidige schoeisel geschikt is voor werk buitenshuis. Opvallend is dat veel personen hun antwoord hebben bekrachtigd met hun initialen/paraf. * **Kolom 4 (Bonnen):** De vermelding "bon reeds opgenomen" verwijst naar het distributiesysteem voor schaarse goederen. Schoenen gingen tijdens de bezetting al vroeg "op de bon". De data variëren van augustus 1940 tot september 1941, wat aantoont dat deze lijst gedurende een langere periode is bijgehouden of een samenvatting is van eerdere registraties.

Handgeschreven begeleidend schrijven/notitie.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk, zakelijk cursief handschrift dat typerend is voor de vroege 20e eeuw. * **Inhoud:** De schrijver stuurt een aanvraagformulier door voor iemand die als kleinhandelaar toegelaten wil worden tot de "N. Gem. F.C.". Daarbij is een rapport gevoegd van een controleur genaamd B. Velthuis. * **Terminologie:** De afkorting "N. Gem. F.C." is niet direct eenduidig zonder verdere context, maar duidt waarschijnlijk op een distributie- of handelsorgaan (mogelijk "Nederlandsche Gemeenschappelijke..."). De term "mijn dienst" geeft aan dat de afzender een leidinggevende functie had binnen een administratieve of controlerende instantie. * **Archivering:** De grote rode markering "2B/4/2 M" en het nummer "188" zijn typische archiefkenmerken die worden gebruikt voor de ordening en categorisering van dossiers.

Document

* **Inhoud:** Het rapport doet verslag van een fysiek incident tijdens de uitoefening van de dienst. Controleur De Groot probeerde een vluchtende dief op een fiets tegen te houden bij de uitgang van het marktterrein. De verdachte, C. Verschuren, weigerde te stoppen en reed de controleur aan. Naast het letsel aan de pols van de controleur wordt specifiek de schade aan zijn schoen vermeld (mogelijk met het oog op een schadevergoeding of vervanging van diensthulpmiddelen). * **Juridische aspecten:** Er is sprake van meerdere overtredingen door Verschuren: diefstal (in onderzoek bij collega Velthuis), het zich bevinden op het terrein zonder geldig toegangsbewijs en het negeren van een ambtelijk bevel. Er is een P.V.B. (Proces-Verbaal van Bevindingen) aangezegd. * **Administratieve kenmerken:** Het document bevat diverse archivistische sporen, zoals een dossiernummer in stempelvorm, een blauwe potloodnotitie ("prb") en een rode paraaf ("Gez." voor gezien) van een leidinggevende.

Proces-verbaal (Model C.M. 38-250-3-'39-138)

* **Juridische grondslag:** Het proces-verbaal is opgemaakt op basis van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht, dat betrekking heeft op het zonder toestemming betreden van iemands grond die kenbaar is afgezet. * **Locatie:** De overtreding vond plaats op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West. Dit was (en is) een belangrijk logistiek knooppunt voor de voedselvoorziening. * **Personages:** De verbalisant, Barend Velthuis, trad op als onbezoldigd veldwachter in dienst van het Marktwezen. De verdachte, Hendrik Cornelis Jagerman, was een 23-jarige knecht die in de Jordaan (Westerstraat) woonde. * **Overtreding:** De kern van de zaak is de afwezigheid van een officiële toegangskaart en betalingsbewijs. Het document benadrukt dat het terrein duidelijk is afgezet en voorzien is van waarschuwingsborden.

Begeleidend schrijven / Ambtelijke correspondentie.

* **Inhoud:** Het betreft een kort geleidebriefje waarbij een rapport wordt overhandigd. De afzender reageert op een eerder bevel (gedateerd de 22ste van die maand) met kenmerk T. 171/Msh./v.s. Het bijgevoegde rapport is opgesteld door een zekere "controleur B. Velthuis" en betreft een onderzoek naar een individu genaamd "A.H. G. Nolte". * **Stijl:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("ik de eer U... te doen toekomen", "bijlage dezes"), wat typerend is voor de Nederlandse administratie in de eerste helft van de 20e eeuw. * **Administratieve sporen:** De verschillende nummers en stempels duiden op een strikte bureaucratische verwerking. Het feit dat er een voorgedrukt formulier uit 1937 wordt gebruikt in 1941 (met het jaartal handmatig aangepast) wijst op het hergebruik van voorraden kantoormateriaal.

Handgeschreven begeleidend schrijven / ambtelijke notitie.

Het document is een formeel geleidformulier voor een toelatingsaanvraag. De schrijver (mogelijk een inspecteur of afdelingshoofd) stuurt een aanvraag door van een handelaar die zich officieel wil laten registreren bij de **Nederl. Groen Fr. Centrale** (Nederlandsche Groente- en Fruitcentrale). De aanvrager wenst ingedeeld te worden in **Groep E**, de specifieke categorie voor handelaren in tuinbouwgewassen. Bij de aanvraag is een rapport gevoegd van een zekere **B. Velthuis**, die als controleur werkzaam was. Het rode kenmerk "2B / 10 / 2 M" is een administratief registratienummer, gebruikelijk voor de ordening van dossiers in die periode.

Ambtelijke correspondentie / intern memorandum.

Dit document betreft een melding van vermoedelijke uitkeringsfraude (steunfraude). Een controleur genaamd B. Velthuis heeft gerapporteerd over de heer Th. B. Vijn. De kern van de zaak is dat deze persoon tot 28 januari 1942 een toegangspas had voor de Centrale Markt als 'kooper' (handelaar/inkoper), wat impliceert dat hij economisch actief was. Desondanks is hij na die datum 'onafgebroken steun' (een werkloosheidsuitkering) blijven ontvangen van de Dienst Sociale Zaken. De brief is een formeel verzoek aan de directeur van deze dienst om in te grijpen op basis van het vermelde stamboeknummer (661223). De doorhaling van het woord "had" in regel 6 suggereert een correctie tijdens het schrijven om de actieve status van de handel beter te omschrijven.

Handgeschreven geleidebriefje / interne notitie.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, enigszins informeel ambtelijk cursiefschrift dat kenmerkend is voor de midden-20e eeuw in Nederland. * **Tekstuele aanpassingen:** Er is een opvallende zelfcorrectie in de tweede regel. De schrijver begint met een zeer formele, bijna protocollaire zinswending (*"heb ik de eer U te..."*), maar breekt deze halverwege af en streept hem door. Hij vervolgt met een directere formulering (*"doe ik U toekomen"*). Dit duidt op een verschuiving van een strikt formele naar een meer zakelijke, efficiënte communicatiestijl binnen de betreffende dienst. * **Terminologie:** * **C.C.C.D.:** Deze afkorting verwijst naar de context waarin de notitie is opgesteld, waarschijnlijk een naoorlogse overheidsdienst. * **Contr.:** Afkorting voor 'controleur', een functie die veel voorkwam bij opsporings- en zuiveringsdiensten. * **Afschrift:** Een kopie van een officieel document.

Slotformulering van een proces-verbaal.

Dit documentfragment vormt de afsluiting van een officieel politierapport (proces-verbaal). De verbalisant, B. Velthuis, een ambtenaar bij de Dienst voor het Marktwezen, verklaart dat nader onderzoek geen verdere resultaten heeft opgeleverd. Het centrale element in de zaak is de inbeslagname van vijf 'emballagebonnen'. Deze bonnen werden bij het proces-verbaal gevoegd als bewijsstukken. De tekst is formeel en juridisch van aard, eindigend met de standaardformule "op ambtseed opgemaakt, geteekend en gesloten". De goedkeuring door de Commissaris van Politie onderstreept de hiërarchische en officiële afhandeling van de zaak.

Begeleidend schrijven / Ambtelijke brief.

Het document is een zakelijke mededeling waarin een inspecteur van de Prijsbeheersing een rapport doorstuurt naar een (niet nader genoemde) instantie of superieur. De kern van de zaak is een onderzoek naar de handelswijze van een groenteboer, uitgevoerd door controleur B. Velthuis. Opvallende details: * **Taalgebruik:** Het gebruik van de naamval ("bijlage dezes", "den controleur") is typerend voor de formele, ambtelijke schrijftaal van die tijd. * **Locatie:** De Henderik Jacobsstraat bevindt zich in de stad Groningen, wat de geografische context van dit specifieke kantoor van de Inspectie bepaalt. * **Status:** Het onderzoek is op 15 januari nog niet afgerond, aangezien er een "aanvullend rapport" in het vooruitzicht wordt gesteld.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** Het document is opgezet als een lijst. Elke regel bevat een volgnummer (links), een initiaal en achternaam, een scheidingsstreepje en een adres. * **Geografie:** De genoemde straten (zoals het Zwanenplein en de Papaverweg) bevinden zich allemaal in Amsterdam-Noord. Het adres in Landsmeer ligt net over de grens van dit stadsdeel. * **Nummering:** De cijfers in de linkermarge (4, 6, 3, 7, 1, 2, 8, 5) staan niet in chronologische volgorde van schrijven. Dit wijst erop dat de lijst later is gecodeerd, mogelijk voor een distributieroute of een rangorde in belang. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, leesbaar cursief handschrift, typerend voor het midden van de 20e eeuw.

Handgeschreven ambtelijke notitie / personeelslijst.

* **Inhoud:** Het document betreft een lijst van zeven gemeenteambtenaren die werkzaam zijn bij een specifieke dienst (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) en die woonachtig zijn in Amsterdam-Noord of de direct aangrenzende gemeente Landsmeer. * **Functies:** De genoemde functies (**markmeester**, **controleur**, **marktopziener**) wijzen erop dat dit personeel verantwoordelijk was voor het toezicht en de organisatie op de Amsterdamse markten. * **Topografie:** Alle genoemde adressen bevinden zich "aan de overzijde van het IJ": * *Zonneplein* (Tuindorp Oostzaan) * *Nieuwendammerdijk* (Nieuwendam) * *Pelikaanstraat* (Vogelbuurt) * *Kampenstraat* (Nieuwendam) * *Papaverweg* (Buiksloterham) * *Hattemstraat* (Buikslotermeer) * *Beetsstraat* (Landsmeer)

Administratief register / loonlijst op grootformaat papier.

Dit document vormt een herzieningsoverzicht van de bezoldiging van een groep gemeenteambtenaren. * **Structuur:** De tabel vergelijkt de 'oude toestand' met de 'nieuwe toestand'. De herziening lijkt vooral gericht op het toevoegen van een "vaste toelage" (veelal 10% van de basiswedde) aan het totaalsalaris. * **Componenten:** Het inkomen is opgebouwd uit een basiswedde, een toelage van 5% (waarschijnlijk een inflatiecorrectie of pensioenbijdrage), en diverse andere toelagen zoals de uniformtoelage of specifieke 'overige' bedragen. * **Functies:** De lijst bevat een dwarsdoorsnede van het ambtenarenapparaat, met functies als klerk, technisch opzichter, marktmeester en controleur. * **Salarisgroepen:** De Romeinse cijfers (II t/m VI) geven de rangschikking in salarisschalen aan, waarbij hogere cijfers corresponderen met hogere basiswedden.

# TRANSCRIPTIE [Voorbedrukt kader linksboven:] B I J B L A D V A N : M. No. 2B/3/2 1940. DOORGEZONDEN: 29/3-'40. [Rechtsboven handgeschreven:] 133 [Hoofdtekst handgeschreven:] Geen andere gegevens beschikbaar als vermeld in rapport van den Controleur Velthuis. De vraag van de commissie inzake uitbreiding van het aantal handelaren in Tuinbouwgewassen in de omgeving waar appellant zijn bedr...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Slotformulering van een proces-verbaal. * **Datum:** 15 juni 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokken personen:** B. Velthuis (ambtenaar bij het Marktwezen), Commissaris van Politie (niet bij naam genoemd). * **Kenmerken:** Typschrift op grijs papier, handtekening van de verbalisant aanwezig.

v/h Marktwezen. **[Handgeschreven kanttekeningen en toevoegingen]** (Links midden, ingevoegd in tekst): /geweest (Links onder): x Hr. Velthuis heeft vragenlijst niet gezien. Eijlers heeft deze reeds doorgezonden naar N.A. v.d. Centrale, zonder dat deze door marktwezen was gewaarmerkt. [Paraaf: bergh?] 1/8/39 (Helemaal onderaan): 1/81/6c

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte pagina uit een proces-verbaal (pagina 3). * **Datum:** 13 juni 1942. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokken personen:** B. Felthuis (Ambtenaar bij het Marktwezen), Corn. de Mooij (vermoedelijk de aangever/verklaringhouder), Barend van Dijk (houder van een kistencentrale). * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven handtekeningen en twee ponsgaten ...

# TRANSCRIPTIE [Kader linksboven, gedrukt en handgeschreven] B I J B L A D V A N : M. No. 2B/123/3 1939 DOORGEZONDEN: 13/9 - '39 [Handschrift midden boven] H. Veldhuis [Handschrift rechtsmidden] Oproepen buiteng. 14/9 - 39 [Paraaf] [Gedrukte tekst linksonder] Alg. Zaken Model No. 14 10.000-10-1937-1016