15 september 1941 Amsterdam 15 - 9 '41

Rapport No. 77/59/1 .... 341

Hedenmorgen bevond ik mij voor dienst aan het uitgaande hek. Te ± 8.45 uur hoorde ik een persoon op het marktterrein schreeuwen van: "Houd de dief", waarna ik zag dat een mij onbekende persoon, gezeten op een rijwiel, trachtte aan zijn vervolgers te ontkomen, door zoo hard mogelijk in de richting te rijden waar ik mij bevond. Nadat ik mijn hand had opgestoken, met de bedoeling hem te laten stoppen en hem daarna toegeroepen te hebben af te stappen, versnelde hij het tempo. Ik stelde mij toen op den rijweg op, om hem den doorgang te belemmeren, waarna hij mij pardoes van de sokken reed. Bedoelde persoon bleek mij later genaamd te zijn: C. Verschuren, wonende Schippersgracht 8 te Amsterdam, hij was niet in het bezit van een geldig toegangsbewijs van de C.M. Ik rapporteur heb mijn pols geblesseerd en mijn rechterschoen is van voren naar achteren van de zool losgescheurd, zoo, dat deze niet meer gedragen kan worden. Het diefstal geval heeft de controleur B. Velthuis in behandeling. Ik heb Verschuren voornoemd een P.V.B aangezegd wegens het niet opvolgen van een bevel met bovengenoemd gevolg.

Den Heer Bedrijfschef
Centrale Markten
[Paraaf/Handtekening]

De controleur
M. de Groot * Inhoud: Het rapport doet verslag van een fysiek incident tijdens de uitoefening van de dienst. Controleur De Groot probeerde een vluchtende dief op een fiets tegen te houden bij de uitgang van het marktterrein. De verdachte, C. Verschuren, weigerde te stoppen en reed de controleur aan. Naast het letsel aan de pols van de controleur wordt specifiek de schade aan zijn schoen vermeld (mogelijk met het oog op een schadevergoeding of vervanging van diensthulpmiddelen).
* Juridische aspecten: Er is sprake van meerdere overtredingen door Verschuren: diefstal (in onderzoek bij collega Velthuis), het zich bevinden op het terrein zonder geldig toegangsbewijs en het negeren van een ambtelijk bevel. Er is een P.V.B. (Proces-Verbaal van Bevindingen) aangezegd.
* Administratieve kenmerken: Het document bevat diverse archivistische sporen, zoals een dossiernummer in stempelvorm, een blauwe potloodnotitie ("prb") en een rode paraaf ("Gez." voor gezien) van een leidinggevende. * Historische achtergrond: Het document stamt uit september 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markten (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) waren in die tijd van cruciaal belang voor de gecontroleerde voedselvoorziening van de stad.
* Toegangscontrole: Het feit dat er streng werd gecontroleerd op toegangsbewijzen ("bewijs van de C.M.") is tekenend voor de schaarste en de pogingen van de autoriteiten om de zwarte handel en diefstal op de markten te beteugelen. De genoemde woonplaats van de verdachte (Schippersgracht) lag destijds in een volksbuurt nabij de haven.
* Taalgebruik: Het rapport hanteert de formele ambtelijke stijl van die tijd, met archaïsche spellingvormen zoals "zoo", "rijwiel" en de naamvallen in "den rijweg" en "den doorgang". B. Velthuis C. Verschuren C.M. Ik De Groot (Controleur) M. de Groot