Proces-verbaal (proces-verbaal van overtreding). 77/43/1 M. 1940.

PRO-JUSTITIA
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.

No. Politie Dit document is een proces-verbaal wegens overtreding van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (het zich bevinden op verboden terrein). De kern van de overtreding is dat de heer Alexander Ingers, een 27-jarige koopman, zich op het terrein van de Centrale Markt bevond zonder de vereiste toegangskaart en het bijbehorende betalingsbewijs.

Opvallende kenmerken:
* Stempelgebruik: Grote delen van de specifieke tekst (zoals de details over de toegangskaart en de naam van de ambtenaar) zijn met een typemachine of stempels ingevuld op een voorgedrukt formulier.
* Functie: De verbalisant, Barend Velthuis, was een ambtenaar van het Marktwezen, maar trad hier op in zijn hoedanigheid van 'onbezoldigd veldwachter', wat hem de opsporingsbevoegdheid gaf.
* Adres: De verdachte woonde "P/a" (per adres) bij ene Lijmer aan de Vrolikstraat in Amsterdam-Oost.
* Status: De tekst "in burger gekleed" is doorgestreept; de ambtenaar was dus in uniform. Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een standaard strafrechtelijke procedure betreft, is de context van de Centrale Markt in oorlogstijd van belang. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) was de spil in de voedselvoorziening van Amsterdam.

Tijdens de bezetting werd de controle op marktterreinen verscherpt om illegale handel en zwarte markt tegen te gaan. Het feit dat Ingers een 'koopman' was zonder geldige papieren op het terrein, suggereert dat hij daar mogelijk voor handelsdoeleinden was die buiten de officiële registratie om gingen. Artikel 461 werd in deze periode strikt gehandhaafd om de gereguleerde distributie van goederen te beschermen. De Vrolikstraat, waar de verdachte woonde, lag in de Oosterparkbuurt, een wijk die tijdens de oorlog zwaar getroffen zou worden door de Jodenvervolging, hoewel uit dit specifieke document de achtergrond van de betrokkene niet direct blijkt. B. Velthuis Marktwezen Politie