Afschrift van een brief met ambtelijke kanttekening. A. Bakker (vertrouwensman), Durgerdam 148, Amsterdam-N. De EdelAchtbare Heer Burgemeester der Gemeente Amsterdam. A.Bakker
Durgerdam 148
Amsterdam-N.

No. 342 L.M. 1944 13/4
No. 46a/67/1 M.1944 21/4

Amsterdam, 8 April 1944.

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch-en Schbonmaak, Bad en zweminrichtingen stelt deze in handen van den Heer Directeur van het Marktwezen en den Gemt. Adviseur om advies.
A'dam, 19 April 1944.

A F S C H R I F T.

Den EdelAchtbaren Heer Burgemeester der Gemeente
Amsterdam.

EdelAchtbare Heer,

Daartoe gevraagd door den Heer Verschoor, verklaarde ik mij bereid op te treden als vertrouwensman voor Durgerdam.
Als zoodanig verzoek ik thans UEd. aandacht voor het volgende:
In Durgerdam oefenen nog een veertigtal personen het beroep van Ysselmeervisschers uit. De door hen gevangen visch moet ~~echter~~ echter volgens de voorschriften worden afgeleverd aan de Vischafslag te Monnikendam terwijl de visscherd slechts een zeer klein kwantum voor eigen gebruik mogen behouden. De overige bewoners van Durgerdam zijn, indien zij willen probeeren eens visch te bekomen, aangewezen op de Vischmarkt op het Mosveld. Omdat echter het meerendeel niet over rijwielen beschikt, de afstand circa 7 Kilometer is en hen de tijd en gelegenheid ontbreekt om een afstand van 14 K.M. af te leggen met een groote zekerheid dat zij toch geen visch krijgen, is het resultaat dat zij nimmermeer visch kunnen bekomen. Hier doet zich dus het geval voor dat zelfs familei-leden van visschers dagelijks visch zien transporteeren zonder zelf in de gelegenheid gesteld te worden ze op wettelijk toegestane wijze in het bezit te krijgen. Dit heeft natuurlijk tot gevolg dat zijnde betreffende visschers probeeren over te halen hen clandestien visch te verstrekken, waarbij alweer de invloed en de eventueele te betalen prijs een rol gaan spelen en ongetwijfeld ook wel eens aanleiding zullen zijn dat de visschers aan hun verzoek gevolg geven. Door een dergelijk toegegeven stellen de visschers zich echter weer bloot aan overtreding van de voorschriften enz.
Wellicht is het mogelijk dat UEd. medewerking verleent om te komen tot een regelmatige verdeeling van een gedeelte van de door de Durgerdamsche visschers gevangen visch op gezette tijden onder de bevolking van Durgerdam. Ik heb vernomen dat ook op andere visschersplaatsen langs het Ysselmeer een dergelijke regeling bestaat. Ongetwijfeld zou hierdoor een eind kunnen komen aan een overigens niet goed te keuren doch begrijpelijke reden tot het achterhouden van visch door de visschers. De eventueele verdeeling zou dan bijvoorbeeld kunnen plaats vinden door bemiddeling van de hier gevestigde doch elders standplaats hebbende kleinhandelaren in visch.
Zoo noodig, zal ik het bovenstaande nog gaarne verder toelichten en zie het resultaat van de beoordeeling met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend,
UEd.dw.dn.

w-g. A.Bakker. * Taal en spelling: Het document is geschreven in de destijds gangbare formele spelling (bijv. "visch", "zoodanig", "UEd."). Er staan enkele typfouten in de tekst, zoals "Schbonmaak" (Schoonmaak), "visscherd" (visschers) en "familei-leden" (familieleden), die in de transcriptie zijn behouden.
* Kernproblematiek: De brief schetst een praktisch probleem tijdens de bezettingsjaren: strenge distributieregels dwingen vissers hun vangst in Monnikendam af te leveren, terwijl hun eigen dorpsgenoten in Durgerdam honger lijden. De reis naar de markt in Amsterdam-Noord (Mosveld) is te ver, zeker bij gebrek aan fietsen.
* Argumentatie: De schrijver gebruikt een pragmatisch argument: de huidige regels werken clandestiene (zwarte) handel in de hand. Door een officiële lokale verdeelsleutel in te voeren, wordt de verleiding tot wetsovertreding weggenomen.
* Bestuurlijke weg: De brief is een "afschrift" (kopie). De notitie linksboven toont de ambtelijke molen: de wethouder stuurt het verzoek door naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. * Historische periode: April 1944, de late fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De voedselschaarste nam toe, hoewel de beruchte Hongerwinter pas het volgende jaar zou plaatsvinden. De controle op de voedselvoorziening door de bezetter was extreem strikt.
* Geografie: Durgerdam was destijds een relatief geïsoleerd vissersdorp aan de Zuiderzee (toen al IJsselmeer). De afstand naar de stad (Amsterdam) was een fysieke barrière voor de voedselvoorziening.
* Vertrouwensman: De rol van A. Bakker als "vertrouwensman" duidt op een informele of semi-officiële vertegenwoordiger van de lokale gemeenschap richting het gemeentebestuur, een noodzakelijke schakel in een tijd waarin normale politieke structuren waren opgeschort of gecentraliseerd.
* Visserijwetgeving: De verplichting om vis af te leveren aan de veiling (afslag) was bedoeld om de volledige controle over de voedselstroom te behouden, deels voor export naar Duitsland en deels voor de gecontroleerde distributie in de steden.