Proces-verbaal (Model C.M. 38-250-3-'39-138) PRO-JUSTITIA
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
77/2/1/1741
No. Politie

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Barend Velthuis
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende:
Op Vrijdag 7 Februari 1941, des voor middags te ongeveer 10 uur 25 minuten bevond ik mij, ~~in uniform gekleed~~ / ~~in burger gekleed~~ [doorgehaald, 'in uniform gekleed' is niet doorgehaald] op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.

Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in de hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift: „Verboden Toegang”, „art. 461 Wetb. van Strafrecht”.

Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een toegangskaart voor de Centrale Markt met bijbehoorend betalingsbewijs. Bedoelde toegangskaarten worden op schriftelijk verzoek van den belanghebbende door den Directeur van het Marktwezen verstrekt.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn: Hendrik Cornelis Jagerman
geboren te Amsterdam, den 11 Januari 1918,
wonende Westerstraat 87 II te Amsterdam-C,
van beroep Knecht.

Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts-eed/~~belofte~~ opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 14 Februari 1941.

De Ambtenaar voornoemd,
[Handtekening: B. Velthuis]

Gezien:
De Commissaris van Politie in de 2e Sectie:

Model C.M. 38-250-3-'39-138
Z. O. Z. * Juridische grondslag: Het proces-verbaal is opgemaakt op basis van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht, dat betrekking heeft op het zonder toestemming betreden van iemands grond die kenbaar is afgezet.
* Locatie: De overtreding vond plaats op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West. Dit was (en is) een belangrijk logistiek knooppunt voor de voedselvoorziening.
* Personages: De verbalisant, Barend Velthuis, trad op als onbezoldigd veldwachter in dienst van het Marktwezen. De verdachte, Hendrik Cornelis Jagerman, was een 23-jarige knecht die in de Jordaan (Westerstraat) woonde.
* Overtreding: De kern van de zaak is de afwezigheid van een officiële toegangskaart en betalingsbewijs. Het document benadrukt dat het terrein duidelijk is afgezet en voorzien is van waarschuwingsborden. Dit document stamt uit februari 1941, een cruciale periode in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.
1. Voedseldistributie: Tijdens de bezetting was de controle op markten en voedselstromen extreem streng vanwege de invoering van de distributie en het voorkomen van zwarte handel. Toegang tot de Centrale Markt was daarom strikt gereguleerd.
2. Februaristaking: Het proces-verbaal is gedateerd op 14 februari 1941, slechts elf dagen voor het uitbreken van de Februaristaking (25-26 februari). De spanningen in de stad, met name in buurten als de Jordaan (waar de verdachte woonde), liepen in deze weken hoog op door de eerste razzia's en de toenemende repressie.
3. Administratie: Het gebruik van een vooroorlogs formulier (Model uit 1939) laat zien dat de Nederlandse bureaucratie en de handhaving van lokale verordeningen onder het Marktwezen in de eerste oorlogsjaren vrijwel ongewijzigd doorgingen, ondanks de bezetting. B. Velthuis Marktwezen Politie