Officieel extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 24 januari 1941. No 77/1/6 M. 1941 31/1 [handgeschreven]
[Handgeschreven annotatie in cirkel: Aoe 4/2 41 met initialen]
No. 53/1 L.M. 1941

Markt [handgeschreven]
Straf overkruier aan de Centrale Markt.
[Handgeschreven parafen, o.a. "m. v. Dr" en "Th Brouwer"]

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Vrijdag, 24 Januari 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen dd. 18 Januari 1941, No. 77/1/3 M:
Gelet op art. 35, 2e lid van het Reglement op de Centrale Markt:
B e s l u i t e n :
te bepalen, dat G.L. Been, overkruier, Palmstraat 71 I, wegens diefstal zal worden gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalden tijd, zulks met ingang van 30 Januari 1941.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (5 stuks)
WvA.
2

Voor eensluidend extract,
de Secretaris,
(get.) J. F. FRANKEN
l.s.

[Linksonder handgeschreven paraaf in rood: FH] Dit document is een formeel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur uit het begin van de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de bestraffing van een individuele arbeider, G.L. Been, die werkzaam was als 'overkruier' op de Centrale Markt. Een overkruier was een transportarbeider die goederen met een handkar (overkar) verplaatste tussen handelaren en vervoerders.

De strafmaat is aanzienlijk: wegens diefstal wordt de man voor onbepaalde tijd de toegang tot de markt ontzegd. In de praktijk betekende dit een beroepsverbod, aangezien zijn werkplek de markt was. Het besluit volgt een strikte bureaucratische procedure, gebaseerd op een rapport van de Directeur van het Marktwezen en getoetst aan het geldende marktreglement.

Opvallend is de gecombineerde portefeuille van de wethouder: "Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen". Dit typeert de brede, maar soms curieuze indeling van gemeentelijke diensten in die tijd. De aanwezigheid van diverse handgeschreven parafen en datumstempels (zoals 4 februari '41) wijst op de administratieve verwerking en archivering van het besluit na de officiële bekrachtiging. Historische context: Het document dateert van januari 1941, ruim acht maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het een besluit is van de reguliere gemeentelijke autoriteiten, stond het stadsbestuur in deze periode reeds onder toezicht en druk van de bezetter. In februari 1941 (kort na dit document) zou de sfeer in Amsterdam escaleren met de Februaristaking.

De Centrale Markt: De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. In oorlogstijd, waarin schaarste en distributie (bonnenkaarten) een steeds grotere rol speelden, was de controle op diefstal en 'zwarte handel' op de markt een topprioriteit voor de autoriteiten om de orde en de officiële voedselketen te handhaven.

Sociaal-economisch: Het adres van de betrokkene, Palmstraat 71 I, bevindt zich in de Jordaan. Dit was destijds een typische volksbuurt waar veel marktpersoneel woonde. Het verlies van toegang tot de markt betekende voor een dergelijke arbeider in oorlogstijd een acute bedreiging van het levensonderhoud.