H.G. Ruhe

Getypte brief op officieel briefpapier.

* **Doel van de brief:** Het formeel toezenden van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Inhoudelijke kernpunten:** 1. De directeur wijst de huurder op de wettelijke plicht (Art. 1619 BW) om zelf zorg te dragen voor kleine reparaties aan het gehuurde (zoals ruiten en sloten). 2. De directeur herinnert de huurder aan het verbod op het ongeoorloofd plaatsen van reclame-uitingen op het pand zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. * **Stijl:** Formeel-ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van "U", "de eer hebben", "te Uwen behoeve"). * **Taalgebruik:** Bevat verouderde spelling zoals "bylage", "burgerlyk", "zyn" en "myn", evenals het gebruik van het trema in "reparatiën".

Officieel rapport van de Marktopzichter betreffende diefstal.

Dit rapport beschrijft een geval van kleine diefstal op de Centrale Markt in Amsterdam. De jonge knecht H. Lut, die nog maar een week in dienst was, probeerde drie zojuist ingeleverde emballagekisten te ontvreemden om deze door te verkopen aan een zekere Italiaander. Hij werd echter op heterdaad betrapt door een oplettende getuige van een naburig pakhuis. Ondanks een ongeloofwaardig excuus (hij zou per ongeluk kisten van een ander hebben ingeleverd), gaf de verdachte uiteindelijk de diefstal toe. De directe gevolgen voor de dader waren aanzienlijk: onmiddellijk ontslag door zijn werkgever en een aangifte bij de autoriteiten. De administratieve afhandeling onderaan het document toont aan dat het Marktwezen hard optrad: een onmiddellijke ontzegging van de markt voor 14 dagen en een voorstel aan de wethouder voor een verbod van 6 maanden.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

Deze brief dient als een officieel verslag van de verdiensten van de onlangs overleden heer Hendrik Gerard Ruhe. De auteur zet uiteen welke rollen Ruhe heeft vervuld voor de stad Amsterdam. Hij wordt beschreven als een sleutelfiguur in de groothandel van groente, fruit en aardappelen. Ruhe was niet alleen een succesvol ondernemer, maar ook een belangrijk adviseur voor de gemeente, met name bij de totstandkoming van de Centrale Markthal en het beheer van de voedseldistributie. Daarnaast bekleedde hij diverse bestuurlijke functies, waaronder voorzitter van een branchevereniging, lid van de Kamer van Koophandel en lid van de gemeenteraad. De toon is formeel en zeer lovend over zijn objectiviteit en inzet.

Getypte brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief dient als een officieel verslag van de maatschappelijke en zakelijke loopbaan van Hendrik Gijsbert Ruhe, geschreven kort na zijn overlijden. De schrijver benadrukt Ruhe's cruciale rol als brugfiguur tussen de Amsterdamse handelaren en het gemeentebestuur. * **Kernpunten:** * Ruhe was een prominente groothandelaar op de Centrale Markt. * Hij adviseerde de gemeente over voedseldistributie (vermoedelijk refererend aan de Eerste Wereldoorlog of de crisisjaren) en de bouw van de Centrale Markt (geopend in 1934). * Hij bekleedde belangrijke nevenfuncties: voorzitter van de federatie van groothandelaren, lid van de Kamer van Koophandel (12 jaar) en lid van de Gemeenteraad. * **Stijl:** Formeel, ambtelijk en lovend. De spelling is de toen gebruikelijke spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "telephonisch", "Amsterdamsche").

Officieel rapport van het Marktwezen Amsterdam.

* **Kernincident:** Verduistering en oplichting door Chr. Groebe. Hij misbruikte de kredietwaardigheid van zijn werkgever, J. Boon, om bij grossiers op de Centrale Markt (C.M.) aardappelen en fruit te kopen. Hij verkocht een deel van deze goederen direct door aan een derde (J.J.H. Mulder) voor eigen gewin. * **Modus Operandi:** Groebe maakte gebruik van de gevestigde gewoonte waarbij hij normaal gesproken goederen voor Boon ophaalde. Op de bewuste dag bestelde hij echter extra goederen buiten medeweten van Boon om. * **Status verdachte:** Groebe wordt omschreven als een "scharrelaar" zonder vaste woon- of verblijfplaats in Amsterdam, met een strafrechtelijk verleden (gedetineerd in 1936 in Haarlem). Hij negeert oproepen van de marktinspectie. * **Resultaat:** Er wordt een Proces-verbaal van Bevindingen (P.v.B.) opgemaakt in samenwerking met de politie (Bureau Adm. de Ruyterweg).

Zakelijke brief / Verzoekschrift.

* **Inhoud:** De firma Ruhe verzoekt de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om te interveniëren bij de geplande vordering (inbeslagname voor militaire doeleinden) van hun enige vrachtwagen door de burgemeester. * **Argumentatie:** Het bedrijf voert drie hoofdklemdelen aan: 1. **Cruciale infrastructuur:** Ze zijn een grote grossier op de Centrale Markt en hebben maar één vrachtwagen die continu in gebruik is. 2. **Maatschappelijk belang:** Ze leveren direct aan gemeentelijke instanties zoals ziekenhuizen en de keuken voor kindervoeding. 3. **Personeelstekort:** De leiding (directeur en boekhouder) is reeds opgeroepen voor de mobilisatie, wat de bedrijfsvoering extreem fragiel maakt. 4. **Marktomstandigheden:** Er zijn door de oorlogsdreiging geen vervangende voertuigen te huur of te koop. * **Toon:** De toon is formele beleefdheid vermengd met een sterke ondertoon van urgentie en wanhoop ("dringend", "in gevaar komt").

Document

Deze brief is een officiële verklaring ter ondersteuning van de firma N.V. v/h H.G. Ruhe, een groothandel in land- en tuinbouwproducten gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is een pleidooi tegen de vordering (inbeslagname voor militaire doeleinden) van de enige vrachtwagen van het bedrijf. De schrijver voert drie belangrijke argumenten aan waarom het voertuig behouden moet blijven: 1. **Cruciale Voedselvoorziening:** Het bedrijf is een belangrijke groothandelaar die essentiële diensten levert aan de stad, met name de Gemeentelijke Kindervoeding en de Gemeentelijke Ziekenhuizen. Zonder vrachtwagen kan deze levering niet gegarandeerd worden. 2. **Personeelstekort door Mobilisatie:** Het bedrijf kampt al met ernstige problemen omdat zowel de directeur als de boekhouder zijn opgeroepen voor militaire dienst (gemobiliseerd). 3. **Bedrijfsvoering:** Het betreft de enige vrachtauto van de firma. Verlies hiervan zou, bovenop het personeelstekort, de bedrijfsvoering nagenoeg onmogelijk maken.

Zakelijke brief op briefpapier van de firma N.V. v/h H.G. Ruhe.

* **Inhoud:** De schrijver (Ruhe) stuurt een concept-document naar zijn advocaat of juridisch adviseur (Mr. van Praag) ter beoordeling en correctie. Hij verontschuldigt zich voor de vertraging en benadrukt dat tijd kostbaar is. * **Toon:** Formeel en beleefd, passend bij de zakelijke omgangsvormen van die tijd. De afkorting "dw.dn." staat voor "dienstwillige dienaar". * **Persoonlijke omstandigheden:** De schrijver vermeldt dat hij "met verlof" is tot 16 maart en opnieuw 30 dagen extra verlof heeft aangevraagd. Gezien de datum (februari 1940) duidt dit zeer waarschijnlijk op militair verlof tijdens de Nederlandse mobilisatie vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Financieel jaarverslag (Balans en Resultatenrekening).

* **Bedrijfsvoering:** De posten "Bananen rijpinrichting" en "Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross." (aardappelgrossier) duiden op een handelsonderneming in de agrarische sector/levensmiddelen. * **Locatie:** Er is sprake van een aankoop en inventaris in Vinkeveen, wat duidt op een uitbreiding of tweede vestiging buiten Amsterdam. * **Financiële status:** De nettowinst over 1939 (geboekt per 1 jan 1940) is opvallend laag (f 19,77), terwijl de omzet (verkopen) substantieel is (f 144.587,14). De onderneming drijft voor een groot deel op commissie-inkomsten (f 11.866,41). * **Personeel:** De salarissen van H.G. Ruhe en A.J.M. Ruhe suggereren dat dit de eigenaren of directieleden zijn. Daarnaast is er een aanzienlijke post voor overig loon en sociale lasten. ---

Getypte brief op bedrijfspapier.

* **Kernboodschap:** De schrijver (Sergeant Ruhe) is wanhopig vanwege de financiële en psychische druk die de mobilisatie op hem en zijn familie legt. Hij vraagt een invloedrijk persoon om bemiddeling omdat hij bij de officiële instanties (het stadhuis/de heer Wuijs) niet binnenkomt. * **Financiële nood:** Er is een aanzienlijke inkomensachteruitgang vergeleken met 1939 (van 1600 naar 1200 gulden), terwijl de lasten (verzekeringen, zorg voor moeder en studerende broers/zussen) doorlopen. * **Psychische staat:** De tekst is doorspekt met termen als "gal uitspuwen", "overspannen", "kapot gaan" en "piekeren". De auteur voelt zich een nummer in een systeem dat hem negeert. * **Sociaal-economisch detail:** De vermelding van een "puissant rijke" aanstaande zwager die notaris is, duidt op een poging om aan te tonen dat hij een goede achtergrond heeft en na de oorlog weer succesvol kan zijn, mits hij nu geholpen wordt.

Getypte administratieve lijst.

Dit document is een register van tuinders (marktkooplieden/producenten) die buiten de stadsgrenzen van Amsterdam woonden en werkten, maar toestemming hadden om hun waren te verhandelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De lijst is alfabetisch noch strikt geografisch geordend, maar lijkt gegroepeerd per regio (bijv. veel vermeldingen uit Badhoevedorp en Amstelveen staan bij elkaar). De aanwezigheid van handgeschreven vinkjes en rode markeringen suggereert dat dit een werkdocument was, mogelijk gebruikt voor controle aan de poort, inning van marktgelden of administratieve verificatie van vergunningen. Opvallend is de precisie van de adressen, inclusief specifieke wegnummers en wijken zoals "Aalsmeer-Oost" en "Amstelveen-Bovenkerk". De vermelding "O. Amstel" verwijst naar de toenmalige gemeente Ouder-Amstel.

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

Dit document is een formele ambtelijke brief waarin de directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke dienst (zeer waarschijnlijk de Centrale Markt in Amsterdam) een huurcontract ter ondertekening aanbiedt aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het gaat om de verhuur van "pakhuisafdeeling no. B 11" op de Centrale Markt aan de firma "N.V. Aardappelen-, Groenten- en Fruithandel v/h H.G. Ruhe". De brief refereert aan een besluit van B&W uit april 1939, wat duidt op een langdurig bureaucratisch proces of een verlenging van een bestaande afspraak. De procedure is strikt: de wethouder moet zorgen dat de burgemeester tekent, waarna de documenten teruggezonden moeten worden voor de definitieve registratie.

Getypte lijst met namen en adressen.

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd in drie kolommen: Naam (met initialen en patroniemen), Adres (vaak poldernummers of specifieke wegnummers) en Wijk/Gemeente (West, Sloten, Zuid). * **Geografie:** De locaties concentreren zich in de Sloterpolder en de voormalige gemeente Sloten (geannexeerd door Amsterdam in 1921). De vermelding van "Sloterpolder" met kavelnummers duidt op een tijd dat dit gebied nog grotendeels agrarisch was, voor de bouw van de Westelijke Tuinsteden. * **Namen en Titels:** * **Hzn. / Judzn. / Gzn.:** Afkortingen voor Hendrikszoon, Judocuszoon en Gerritzoon. * **Gebr.:** Gebroeders. * **hs.:** Huis (begane grond). * **Opvallende details:** Er staan enkele typefouten in het origineel, zoals "Sloterewg" (Sloterweg) en "Stoten." (Sloten.). De ponsgaten aan de linkerkant hebben bij enkele namen de eerste initialen onleesbaar gemaakt.

Zakelijke brief (geleidebrief bij huurcontract)

Deze brief dient als officieel bewijs van verzending van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuis (sectie B 11) op het terrein van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De directeur van het Marktwezen benut dit schrijven om de huurder (de firma H.G. Ruhe) te wijzen op twee specifieke verplichtingen: 1. **Onderhoud:** Kleine herstellingen (zoals hang- en sluitwerk en glas) komen volgens de wet voor rekening van de huurder. 2. **Welstand/Reclame:** Het is de huurder niet toegestaan om zonder expliciete toestemming reclameborden of aankondigingen op het pand aan te brengen. Het taalgebruik is formeel en typerend voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie van die tijd ("heb ik de eer U", "in bijlage dezes", "vóóraf met mij te verstaan").

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een huurcontract in tweevoud (*in duplo*). De firma N.V. voorheen H.G. Ruhe huurt een specifieke sectie (no. B 12) in een pakhuis op de Centrale Markt voor opslagdoeleinden. * **Procedure:** Er wordt verwezen naar een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders uit april 1939, wat aangeeft dat de administratieve afhandeling van deze huurovereenkomst geruime tijd in beslag heeft genomen of een herbevestiging betreft. De directeur vraagt de wethouder om de handtekening van de burgemeester te faciliteren. * **Terminologie:** "L.M. 1939" in het kenmerk verwijst naar de afdeling Levensmiddelen. "Alhier" was de standaardterm in correspondentie om aan te geven dat de ontvanger zich in dezelfde stad bevond als de afzender.

Boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren).

Dit document bevat een overzicht van debiteuren van een Amsterdamse veilingorganisatie die gebruik maakten van koelopslag. De lijst is opgesteld in Nederlandse guldens (f.). De meeste posten betreffen vorderingen, met uitzondering van H.G. Ruhe, die een klein creditbedrag ("cr.") heeft. Het handschrift bij het transportbedrag (7947.76) en het eindtotaal (12552.96) duidt op een handmatige optelling ter controle van het typewerk. De namen op de lijst representeren handelaren, commissie-agenten en groothandels die destijds actief waren in de Amsterdamse groente- en fruitsector, veelal gevestigd rond de Centrale Markthallen.

Financiële balans/debiteurenlijst.

Dit document is een overzicht van openstaande posten (debiteuren) voor het gebruik van een koelhuis, gedateerd op de vooravond van de Duitse inval in Nederland. De lijst bevat veertig individuen en bedrijven. Opvallend is dat bijna alle bedragen debet-saldi zijn (f.), met uitzondering van H.G. Ruhe, die een credit-saldo (Cr.) heeft van 4,18 gulden. Er zijn specifieke annotaties in groene inkt aangebracht: 1. **Selectie:** De vijf grootste posten (H.J.v. Nieuwkerk, N.V. Solbandera, P. Versluis, N.V. Walg en de Wijksche Fruit Mij.) zijn gemarkeerd met een horizontale groene streep. 2. **Correctie:** Het credit-saldo van Ruhe is omcirkeld. 3. **Herberekening:** Onderaan staat een handgeschreven berekening die resulteert in een nieuw totaal van 4094,56. Dit is exact 800 gulden lager dan het oorspronkelijk getypte totaal van 4894,56. Dit suggereert een correctie of een uitsluiting van een specifieke post van 800 gulden die niet direct uit de getypte lijst blijkt, of een herwaardering van de vorderingen.

Zakelijke correspondentie (brief)

* **Kernboodschap:** De firma N.V. v/h H.G. Ruhe verzoekt de waarnemend directeur van het Marktwezen om een huurverlaging of -bevriezing voor hun pakhuis (B.I) aan de Centrale Markt voor het jaar 1941. * **Argumentatie:** De afzender stelt dat de huidige huur van 1800 gulden te hoog is in vergelijking met andere percelen. Ze ontkrachten het idee dat een 'koppakhuis' (een pakhuis op de hoek of aan het uiteinde) commercieel voordeliger is. In de praktijk blijken klanten (winkeliers en venters) hun route over de markt zo te plannen dat ze deze pakhuizen pas als laatste aandoen, wat de verkoopkansen niet bevordert. Daarnaast zou de effectieve bergruimte minder gunstig zijn. * **Toon:** De brief is formeel, zakelijk en beleefd ("Weledele Heer", "op grond van billijkheid"). * **Status:** Het document lijkt een officieel ingekomen stuk bij de gemeentelijke dienst van het Marktwezen, getuige de stempels en archiefnummers.

Document

Het document betreft een officiële correspondentie van de Dienst Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. De kern van de brief is een afwijzing van een verzoek tot huurverlaging door de firma N.V. v/h H.G. Ruhe. Deze firma was gevestigd op de Centrale Markt in Amsterdam-West. De brief is opmerkelijk vanwege de uitgebreide handgeschreven correcties. Het lijkt hier te gaan om een doorslag of een concept waarop de definitieve formulering is aangepast. De oorspronkelijke, kortere getypte tekst is vervangen door een uitgebreidere motivering waarin expliciet wordt verwezen naar de "algemeenen financieelen toestand van de gemeente" als reden voor de afwijzing. De huurprijs wordt definitief vastgesteld op 1000 gulden per jaar. De paraaf linksonder met de datum 25/1 '41 duidt waarschijnlijk op de administratieve verwerking of goedkeuring van de wijzigingen, één dag na de getypte datum.

Getuigschrift / Referentiebrief.

* **Inhoud:** In dit document verklaart een Amsterdamse groothandelaar (Ruhe) dat hij de heer P.R. Lindeman kent als een betrouwbaar zakenman. Hij schetst een beknopt overzicht van Lindemans werkzame leven tussen 1911 en 1936, waarbij de nadruk ligt op de continuïteit binnen familiebedrijven en een periode van zelfstandig ondernemerschap in de Saenredamstraat. * **Doel:** De toevoeging onderaan de brief ("accord voor detaillist erkenning") duidt erop dat deze verklaring diende als officieel bewijsstuk van vakbekwaamheid en betrouwbaarheid. Dit was in 1936 noodzakelijk voor de aanvraag van een vergunning of erkenning als zelfstandig detaillist. * **Schrift:** Het document is geschreven in een duidelijk, verzorgd Nederlands zakelijk handschrift uit de vroege 20e eeuw (met de karakteristieke lusletters en lichte helling naar rechts).

Een getypte financiële lijst (saldistaat).

* **Administratieve aard:** De lijst toont de financiële status van klanten die gebruikmaakten van een koelhuis voor de opslag van goederen. De meeste bedragen zijn debetsaldi (verschuldigd aan het koelhuis), met uitzondering van B. Polak en H.G. Ruhe, die een credit-saldo ("CR.") hebben. * **Markeringen:** De rode strepen staan hoofdzakelijk bij de grotere bedragen (boven de 100 gulden), wat kan duiden op een controle of een prioritering bij incasso. De handgeschreven letters/symbolen ('a', 'c', 'b') zijn waarschijnlijk parafen van een accountant of administrateur bij het afstemmen van de boeken. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat zowel individuele handelaren als grotere firma's (zoals Polak & Schwarz en N.V. Walg'sfruith.). Er zijn veel namen zichtbaar die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in de handel van die tijd (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak).

Getypte brief (doorslag op dun papier) met handgeschreven aantekening.

De brief betreft een administratieve doorgeleiding van een verzoekschrift. Een bedrijf, de N.V. v/h H.G. Ruhe, had per abuis een verzoek naar de Gemeente Gasfabrieken gestuurd. De ondertekenaar (de Directeur) stuurt dit verzoek nu door naar de Stadsingenieur met een positief advies. Het verzoek van de firma Ruhe, een groothandel op de Centrale Markt in Amsterdam, heeft betrekking op het installeren van een "persgas"-installatie op hun vrachtauto. Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("mitsdien beleefd in overweging"). Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als 'bygaande' en 'ongetwyfeld', wat in die tijd vaker voorkwam op schrijfmachines om de 'ij' te vervangen of als stijlkenmerk.

Getypte brief (gekenmerkt als "Afschrift").

* **Inhoud:** Het bedrijf Ruhe verzoekt de Amsterdamse Gasfabrieken om informatie over de levering van gecomprimeerd gas (persgas). Ze hebben dit nodig als brandstof voor hun vrachtwagen omdat ze een vergunning hopen te krijgen. Ze rechtvaardigen hun aanvraag door te wijzen op hun rol in de distributie van "eerste levensbehoeften" (groenten en fruit). * **Vorm:** Het betreft een afschrift van een zakelijke brief. De spelling is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij'). * **Terminologie:** "p.o." staat voor "per omgaande", wat betekent dat men een spoedig antwoord verwacht via de eerstvolgende postronde.

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig overzicht).

* **Inhoud:** Het document is een financiële momentopname van openstaande posten bij een koelhuis. Het overgrote deel van de posten betreft kleine bedragen, wat duidt op kleinschalige opslag of restposten. * **Boekhoudkundige termen:** De afkorting "CR." staat voor Credit. Deze klanten hadden een tegoed bij het koelhuis (bijvoorbeeld door overbetaling of retourzendingen), wat in mindering wordt gebracht op het totaal van de debiteuren (debetstand). * **Sleutelposten:** Twee bedrijven domineren de lijst qua omvang: N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (f 3437,23) en N.V. A.J. de Graaf (f 1388,66). Samen zijn zij verantwoordelijk voor meer dan 80% van het totale uitstaande bedrag. * **Opvallende namen:** Er staan diverse namen op de lijst die veelvoorkomend waren binnen de Joodse gemeenschap in de handel (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Ossedrijver, Posner en Stodel). Ook bekende bedrijven zoals Polak & Schwarz (essencefabriek) en landgoed De Olmenhorst worden vermeld.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Getypte lijst/staat van leveringen of transporten.

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk opgesteld door een transportbedrijf, een veilingorganisatie of een rijksdienst voor de voedselvoorziening. De kolommen tonen een duidelijke herhaling van handelaren (zoals Heeremans en P.v.Es) en diverse locaties door heel Nederland. * **Inhoud:** De focus ligt primair op agrarische producten: aardappelen, rapen, fruit (appels/peren), uien en kool. Opvallende uitzonderingen zijn "steenen" (bouwmaterialen) en "led. kisten" (ledige emballage). * **Terminologie:** * *Nw.A'dam:* Nieuw-Amsterdam. * *den Haag HS:* Station Hollands Spoor. * *led. kisten:* Lege kisten/emballage. * *Ned. Ind. Bananen Comp.:* Verwijst naar de Nederlandsch-Indische Bananen Maatschappij, wat een aanwijzing is voor de handelshistorie van die periode. * **Kwantiatieve data:** De getallen in de derde kolom liggen veelal tussen de 10.000 en 20.000, wat in de context van die tijd vaak duidde op kilogrammen (lading van één vrachtwagen of wagon).

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).

Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.

Getypte lijst (doorslag of origineel op schrijfmachine).

* **Structuur:** De lijst is strak georganiseerd in drie kolommen: naam van de teler, het adres en de wijk/plaatsnaam. * **Afkortingen:** Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van patroniemen zoals **Jzn** (Janszoon), **Hzn** (Hendrikszoon) en **Gzn** (Gerritszoon) om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. **Wed.** staat voor weduwe. **H'Meer** verwijst naar de Haarlemmermeer. * **Geografie:** De focus ligt op de voormalige gemeente Sloten (vlak voor of na de annexatie door Amsterdam) en de aangrenzende tuinbouwgebieden zoals de Sloterpolder, de Osdorperweg en de Zuiderakerweg. Dit waren van oudsher belangrijke gebieden voor de Amsterdamse voedselvoorziening. * **Typografie:** Het document is vervaardigd op een mechanische schrijfmachine. De herhalingstekens (") worden consequent gebruikt om tekst uit de bovenliggende regel te kopiëren, wat duidt op een administratieve lijst die efficiënt moest worden opgesteld.

Getypte lijst (waarschijnlijk een pagina uit een adresboek, ledenlijst of register).

* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen: Naam (met initialen), Adres (straatnaam en huisnummer) en Woonplaats/Wijk. * **Gebruik van tekens:** Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van aanhalingstekens (") als herhalingsteken voor zowel achternamen, straatnamen als plaatsen. * **Namen:** De lijst bevat voornamelijk gezinshoofden of zakelijke vermeldingen (zoals "Gebr. Th. & P. Smit"). De toevoeging "Azn" bij A. Slinger duidt op "Abrahamszoon". * **Geografie:** De lijst concentreert zich op de toenmalige landelijke gebieden ten westen en zuiden van Amsterdam. Veel van de genoemde locaties (Sloten, Osdorperweg, Zuiderakerweg) waren destijds agrarisch gebied dat later grotendeels door de stadsuitbreiding van Amsterdam is opgeslokt. * **Opmerkelijke adressen:** "Centrale Markt B 1" verwijst naar de oude Centrale Markthallen in Amsterdam-West, wat kan duiden op een handelaar of transporteur.

Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.

Financieel overzicht (debiteurenlijst).

* **Doel:** Het document is een financiële verantwoording van openstaande posten (debiteuren) van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam per het einde van het eerste kwartaal in 1941. * **Structuur:** De lijst is opgebouwd uit een transportbedrag (overdracht van een vorige pagina), gevolgd door specifieke posten van individuen en bedrijven. * **Boekhoudkundige verwerking:** Er is een duidelijk onderscheid gemaakt tussen debet- en creditposten. De creditposten (gemarkeerd met "CR.") zijn omcirkeld en apart opgeteld (totaal f 5,15). Dit bedrag is vervolgens in mindering gebracht op het brutototaal (f 6531,36) om tot het definitieve saldo van f 6526,21 te komen. * **Rekenfouten/Correcties:** De linker kolom fungeert als een soort controle-optelling (met subtotalen) van alle losse bedragen in de middelste en rechter kolom.

Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).

Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.

Getypte zakelijke correspondentie op briefpapier.

* **Kern van het geschil:** Er is een conflict over de betaling van "kadegeld" (havengeld/liggeld voor het gebruik van de kade) voor een levering van 8000 kratten. De firma Ruhe stelt dat zij de goederen "franco wal" (inclusief alle kosten tot aan de kade) hebben gekocht. Zij vinden dat de leverancier of de schipper had moeten betalen. * **Argumentatie:** Ruhe voert aan dat het Marktwezen te laat actie heeft ondernomen. De schipper was al vertrokken en de factuur met de leverancier was al voldaan voordat de ambtenaar om het geld kwam vragen. Ruhe weigert te betalen voor een fout in de administratieve afhandeling door de gemeente. * **Bedrijfsvoering:** Het document geeft inzicht in de schaal van de handel in die tijd; het bedrijf verwerkte 30.000 tot 40.000 kratten per seizoen voor de export. * **Toon:** De brief is formeel en zakelijk, maar bevat duidelijke uitingen van ongenoegen (gebruik van dubbele uitroeptekens: "!!").

Getypt verslag of ambtelijke notitie van een bespreking.

Het document is een kort verslag van een onderhoud tussen een zekere heer A. Ruhe en een directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst). Het onderwerp is een eerdere brief van 14 augustus 1941 waar Ruhe spijt van heeft. Hij verzoekt deze brief als niet verzonden te beschouwen, wat duidt op een diplomatieke intrekking van een eerdere klacht of een scherp geformuleerd schrijven. Er is een duidelijke afspraak gemaakt over de toekomstige communicatie: vragen over betalingen van marktgeld en verzoeken tot restitutie (terugbetaling) moeten voortaan direct aan de "Directie Marktwezen" worden gericht. De handgeschreven correctie verandert "Directeur" in "Directie", wat kan wijzen op een preciezer aanwijzen van de verantwoordelijke afdeling in plaats van een persoon.

Ambtelijke notitie of verslag van een onderhoud.

Het document is een verslag van een gesprek tussen de heer A. Ruhe en een directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst). De kern van de notitie is een rectificatie: de heer Ruhe betuigt spijt over een brief die hij op 14 augustus 1941 heeft gestuurd en vraagt deze als niet-verzonden te beschouwen. Verder wordt er een procedurele afspraak vastgelegd: voor toekomstige zaken betreffende de betaling van "marktgeld" (staangeld of marktbelasting) en eventuele restitutieverzoeken, zal Ruhe zich voortaan direct wenden tot de "Directie M.W." (Dienst van het Marktwezen). De notitie dient als intern bewijs dat een eerder gerezen conflict of misverstand is bijgelegd en dat de communicatielijnen zijn verduidelijkt.

Dienstverslag / Rapport.

Dit rapport verslaat een klein maar beladen incident aan de poort van de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het conflict is een openstaande schuld van f 6,80 aan 'kadegeld'. De tekst is formeel en zakelijk opgesteld, bedoeld om het handelen van de controleurs te verantwoorden tegenover hun superieur. De controleur benadrukt dat hij "kalm, rustig en correct" bleef, wat suggereert dat men bedacht was op mogelijke klachten over onbehoorlijk gedrag. De reactie van de heer Ruhe — het over de straat smijten van het wisselgeld — getuigt van grote frustratie of verontwaardiging, wat door de omstanders met hoongelach ("lachlust") werd ontvangen. De vermelding van "zilverbons" is een specifiek historisch detail; dit was papiergeld dat door de overheid werd uitgegeven bij gebrek aan muntmetaal tijdens de bezetting.

Financieel overzicht (debiteurenlijst).

Dit document is een boekhoudkundige lijst van openstaande schulden (debiteuren) aan het koelhuis van de Centrale Markthallen in Amsterdam, midden in de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in guldens. De afkorting **"CR."** achter diverse namen duidt waarschijnlijk op een credit-saldo (vooruitbetalingen of verrekeningen), wat gebruikelijk is in dergelijke grootboekoverzichten. Opvallend aan de lijst zijn de diverse soorten debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "C. Dienst v. Levensmiddelen" en "C. Voedselvoorz." (Centrale Voedselvoorziening). * **Zorginstellingen:** Binnengasthuis en Westergasthuis. * **Commerciële bedrijven:** Bekende namen zoals **Coca Cola** (slechts 27 cent schuld) en fruitteeltbedrijf "Olmenhorst". * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer significant zijn de posten **"Lufthanza Laz."** (Lufthansa Lazarett, een Duits militair hospitaal) en **"Wehrm. Verpfl. Hauptamt"** (Wehrmacht Verpflegungshauptamt, het hoofdkantoor voor de bevoorrading van het Duitse leger). De Wehrmacht is met 307,08 gulden een van de grotere debiteuren op de lijst.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis verbonden aan de Centrale Markthallen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f.). De afkorting "Cr." achter bepaalde bedragen duidt op een creditsaldo, wat betekent dat deze partijen nog geld tegoed hadden of vooruitbetaald hadden. De lijst bevat een diverse groep debiteuren: * **Overheidsinstanties:** "Centr. Dienst v. Levensm." (Centrale Dienst voor Levensmiddelen) en "Centr. Voeds. Voorz." (Centrale Voedselvoorziening) waren instanties belast met de distributie en rantsoenering tijdens de bezetting. * **Zorginstellingen:** "Binnengasthuis" en "W. Gasthuis" (Wilhelmina Gasthuis). * **Duitse bezettingsmacht:** Zeer opvallend zijn de posten "Lufthansa Lazaret" (een militair hospitaal van de Duitse luchtmacht) en "Wehrm. Verpfl. Haupt." (Wehrmacht Verpflegung Hauptamt), het hoofdkantoor voor de voedselvoorziening van het Duitse leger. De Wehrmacht is met f. 308,52 een van de grootste debiteuren op de lijst. * **Bedrijven en particulieren:** Bekende namen zoals Coca Cola staan naast lokale handelaren en firma's (bijv. Meyer Mok & Co, Gebr. Kooy).

Weekstaat (financieel overzicht).

Deze weekstaat uit november 1942 is een administratief document dat de goederenstroom en bijbehorende financiële afwikkeling registreert voor een organisatie gelieerd aan de Joodsche Raad. Het document splitst de kosten uit in productbedragen, statiegeld en een "heffing". Opvallende elementen zijn: * **H.G. Ruhe:** Vermelding van de Duitse "Verwalter" Hans Georg Ruhe, die toezicht hield op geconfisqueerde Joodse ondernemingen en handel. * **Financiële Logistiek:** Het gebruik van giro en postwissel toont een geformaliseerd systeem van betalingen, ondanks de oorlogsomstandigheden en de systematische beroving van de Joodse gemeenschap. * **Terminologie:** "Joodsche Vereeniging" en "Statie geld" wijzen op handel in primaire levensbehoeften (mogelijk flessen of fusten voor voedsel/drank).

Document

Dit document is een officieel aanvraagformulier voor de verlenging van een huurovereenkomst op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder is de firma "N.V. Aardappelen, Groenten- en Fruithandel voorheen H.G. Ruhe". De kernpunten van de overeenkomst zijn: * **Object:** Het betreft de huur van een pakhuis, specifiek aangeduid met de code "B i.". * **Kosten:** De huurprijs is vastgesteld op 1000 gulden per jaar. In het formulier is de optie "per week" expliciet doorgehaald. * **Termijn:** De verlenging gaat in op 1 januari 1942 en heeft een looptijd van één jaar. * **Administratie:** Het document is voorzien van een groot groen stempel "1942", wat duidt op het boekjaar waarin de overeenkomst geldig is. De datum van ondertekening is 20 december 1941, kort voor het ingaan van de nieuwe termijn.

Document

* **Inhoud**: De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. Er worden specifieke instructies gegeven over de huurbetaling (150 gulden per maand), de verantwoordelijkheid voor klein onderhoud (reparaties aan ruiten, sloten en rolluiken) volgens het Burgerlijk Wetboek, en het verbod op het ongeautoriseerd plaatsen van reclame-uitingen. * **Taal en Stijl**: De stijl is formeel, ambtelijk en directief ("heb ik de eer", "U gelieve zich"). Het taalgebruik is kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. de spelling "reparatiën"). * **Wijzigingen**: Er zijn duidelijke correcties aangebracht in de getypte tekst. De betalingstermijn is gewijzigd van wekelijks naar maandelijks, en de respijttermijn voor betaling is verlengd van twee naar zes dagen. Dit suggereert een aanpassing van standaardvoorwaarden naar specifieke afspraken voor deze huurder.

M. de Haan.

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE VD/HG. [handgeschreven blauw:] *extra* 37/119/3 M. 2 December 1941. Ariseering N.V. Hakker. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: In Sieburgh] VD/HG. 8A/12/2 M. 1 17 Februari 1942. Ontspannings- vereenigingen. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven: *Fr. Müller*] [Lijn] vP/HG. 66/15/20 M. 30 September 1939. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u>