Typscript (doorslag/carbonkopie) van een financiële lijst. November 1940. N.V. NEDERLANDSCHE VEILING
VAN LAND- & TUINBOUW-
PRODUCTEN AMSTERDAM
AMSTERDAM-W

SALDISTAAT OPENSTAANDE KOELHUISDEBITEUREN OVER DE MAAND NOVEMBER 1940.

De lijst bevat zowel individuele handelaren als bedrijven. Opvallend is de vermelding "Cr." (Credit) bij enkele posten (Hill v. Dijk, Jagtman, I. Saacs), wat duidt op een klein overschot of vooruitbetaling in plaats van een schuld. Het totale openstaande bedrag aan het eind van de maand bedroeg f. 10.153,59, een aanzienlijk bedrag voor die tijd.

Een zeer significant kenmerk van deze lijst is de sterke vertegenwoordiging van Joodse namen (o.a. Agsteribbe, Piller, Pinto, Polak, Posener, Pront, Smeerdijk, Stodel, Velleman, Velmans, Walg). Dit weerspiegelt de historisch sterke positie van Joodse ondernemers in de Amsterdamse handel in groenten, fruit en overige levensmiddelen. De datum van het document, november 1940, plaatst deze lijst in de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begonnen de eerste anti-Joodse maatregelen van kracht te worden, waaronder de registratie van Joodse ondernemingen (Verordening 189/1940).

De aanwezigheid van veel Joodse namen op een zakelijke debiteurenlijst uit deze periode maakt het document van historisch belang. Het dient als een administratieve "momentopname" van de economische activiteit vlak voordat de grootschalige onteigening ("Arisering") en vervolging de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam volledig zou ontwrichten. Documenten zoals deze worden vaak aangetroffen in archieven die te maken hebben met de liquidatie van Joodse tegoeden of de administratie van veilingen die onder toezicht van de bezetter kwamen te staan. I. Saacs N.V. Nederlandsche