C. de Jong

Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).

* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).

Document

* **Administratieve correcties:** Het document toont een nauwgezet controleproces. De getypte som van de linkerpagina (7133,62) bevat een klein rekenverschil met de handgeschreven som (7134,52). Dit verschil van 0,90 gulden wordt rechts verklaard met de aantekening "af 2 x 45". Gezien J.v. Dijk exact 0,45 gulden verschuldigd is, lijkt het te gaan om een dubbele boeking of een specifieke correctie op dat bedrag. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Italiaander, Moffie, Mok, Polak). Veel van deze personen en firma's waren actief in de handel op de Amsterdamse markten of in de fruitimport (zoals de 'Am. Fruit My.' en 'Fa. Koopman'). * **Status van vorderingen:** De vinkjes suggereren dat de posten zijn gecontroleerd tegen de boekhouding. De rode kruisjes bij B. Moffie en Posener wijzen mogelijk op oninbare vorderingen of posten die extra aandacht behoefden bij de jaarafsluiting.

Document

Het document is een gedetailleerde inventarisatie van transportmiddelen in gebruik bij diverse groothandelaren (vaak in de fruitsector, zoals expliciet vermeld bij Keukens en Oosterom). De tabel structureert gegevens over de eigenaar, het voertuigidentificatienummer (provinciale kentekens), het type voertuig (merk en bouwjaar) en de fysieke kenmerken of contactinstructies. Belangrijke elementen: * **Kentekens:** Gebruik van het oude Nederlandse provinciale systeem (G/GZ voor Noord-Holland, H/HZ voor Zuid-Holland, L voor Utrecht). * **Voertuigen:** De lijst wordt gedomineerd door Amerikaanse merken zoals Ford en Chevrolet, met bouwjaren tussen 1929 en 1939. * **Terminologie:** Termen als 'open wagen', 'gesloten wagen' en 'met huif' duiden op de transportcapaciteit en bescherming van de goederen. * **Afkortingen:** "Sz" (Szoon), "Zn" (Zonen), "Wed:" (Weduwe), "A'dam" (Amsterdam). De letter 'B' dient als classificatie voor ondernemers buiten de stadsgrenzen van Amsterdam.

Getypt rapport (waarschijnlijk een doorslag of ambtelijk afschrift).

* **Incident:** Het rapport doet verslag van een bedrijfsongeval waarbij een handmatig geduwde spoorwagon een kettingreactie veroorzaakte. Een stilstaande wagon rolde daardoor tegen een geparkeerde auto (een "luxe auto") van een pakhuisgebruiker, de heer C. de Jong. * **Locatie en Tijd:** Het incident vond plaats om 04:30 uur 's ochtends, een typische tijd voor de vroege bedrijvigheid op een groothandelsmarkt. De "Hal" verwijst naar de Centrale Markthal in Amsterdam. * **Preventie:** De rapporteur merkt op dat dit een structureel probleem is ("meerdere malen is voorgekomen") en doet een beleidsvoorstel: het formeel verbieden van parkeren op de rails middels borden. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling (bijv. "eenige", "den", "v.m.", "parkeeren"). De afkorting "w.g." staat voor 'was getekend', wat impliceert dat dit een getypte kopie is van een handgeschreven origineel.

Getypte brief (doorslag).

De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door de heer C. de Jong is ingediend op 16 mei 1939. Hoewel de precieze aard van het verzoek niet letterlijk wordt herhaald, blijkt uit de reactie dat het gaat om een verzoek met betrekking tot het parkeren op een spoorbaan. De toon is kort, zakelijk en beslist. De directeur stelt dat het verzoek niet kan worden ingewilligd en wijst elke vorm van aansprakelijkheid van de hand voor voertuigen die op het spoor geparkeerd zouden worden. Dit wijst op strikte veiligheidsprotocollen rondom de spoorweginfrastructuur van de markt.

Ambtelijke geleidebrief/notitie betreffende een schadeclaim.

* **Inhoud:** Het document is een officiële begeleidende brief voor stukken betreffende een schadeclaim. Er wordt gerefereerd aan een besluit van het college van Burgemeester en Wethouders uit 1930. * **Interpretatie van de claim:** De formulering "eisch tot schadevergoeding aan de Gemeente Alkmaar door de firma C. de Jong" duidt erop dat de firma De Jong een claim heeft ingediend bij de gemeente voor geleden schade. * **Administratieve verwerking:** De verschillende nummers en data suggereren een langlopend dossier. Hoewel het oorspronkelijke besluit uit 1930 stamt, is dit specifieke bijblad in 1939 verwerkt of doorgezonden (gezien de datum 1/6/39 en de code op het modelformulier uit 1937). * **Paleografische opmerkingen:** Het handschrift is een typisch zakelijk krulschrift uit de vroege 20e eeuw. De afkorting "i/z." staat voor "in zake". De ondertekening "v.d." staat waarschijnlijk voor de initialen van de behandelend ambtenaar of secretaris.

Dienstbrief (ambtelijke correspondentie).

* **Inhoud:** De brief dient als geleideformulier voor documenten betreffende een schadeclaim. De firma C. de Jong heeft een eis tot schadevergoeding ingediend tegen de Gemeente Amsterdam. * **Formele structuur:** De brief volgt de strakke ambtelijke conventies van die tijd, inclusief de specifieke adressering aan de wethouder en het gebruik van archiefcodes. * **Opmerkelijke details:** * Het besluit van B&W waar naar verwezen wordt, dateert van ruim een jaar eerder (28 januari 1938), wat duidt op een langlopende administratieve of juridische procedure. * De term "Alhier" onder het adres bevestigt dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde stad (Amsterdam) bevinden. * De handgeschreven aantekening rechtsboven is vermoedelijk de paraaf of naam van de ondertekenende directeur voor snelle identificatie in het archief.

Document

De brief dient als een officieel mutatieformulier voor de administratie van de visafslag in Amsterdam. Het hoofddoel is de verwijdering ('afvoeren') van één specifiek vaartuig van de lijst van steungerechtigden: de **SCH. 291**, toebehorend aan **C. de Jong** uit **Scheveningen**. De mutatie gaat in met terugwerkende kracht vanaf 9 januari 1939. Opvallend is de administratieve discipline: het gedeelte voor het bijschrijven van nieuwe schepen is opengelaten en diagonaal doorgestreept om frauduleuze toevoegingen achteraf onmogelijk te maken. De handgeschreven aantekeningen en de datum "23/1 - '39" duiden op de ontvangstbevestiging en verwerking door de Amsterdamse inspectie of afslagadministratie, negen dagen na verzending.

Dienstverslag / Rapport van een verkeersongeval.

Dit handgeschreven rapport beschrijft een klein verkeersincident dat plaatsvond op de ochtend van 24 mei 1939. De heer Th. M. Maars, een man geboren in Sloterdijk, reed met zijn door een paard getrokken wagen ("bespannen wagen") tegen de geparkeerde of rijdende auto van de heer C. de Jong Sr. aan. Hierbij sneuvelde de achteruitkijkspiegel van de auto. De dader verklaarde direct de schade te zullen vergoeden. Uit de latere toevoeging onderaan het document blijkt dat de afhandeling op 8 juni 1939 plaatsvond: de heer Maars betaalde een bedrag van 0,75 gulden (fl. 0,75) voor een nieuwe spiegel. Het document is daarna door verschillende functionarissen ("Controleur", "Bedrijfschef") geparafeerd en op 9 juni definitief als "gezien" en "afgedaan" gemarkeerd.

Handgeschreven controlerapport/proces-verbaal betreffende een lading aardappelen.

* **Inhoud:** Het rapport is opgesteld door een controleur (C. Blom) die een onregelmatigheid heeft vastgesteld bij een levering aardappelen voor het gezin/huishouden van C. de Jong jr. * **Bevindingen:** Er is een discrepantie tussen de administratieve opgave (1750 kg uitsluitend blauwe aardappelen) en de fysieke lading. De lading bestond uit drie verschillende soorten (blanke eigenheimers, bonte en blauwe aardappelen) met een totaalgewicht van 1875 kg (75 kisten van 25 kg). * **Besluitvorming:** De controleur rapporteert de afwijking aan de directeur/bedrijfschef, waarna op 8 augustus 1939 de instructie wordt genoteerd om een officiële waarschuwing te verzenden. * **Schrift:** Het document is geschreven in een zakelijk, cursief handschrift dat typerend is voor de Nederlandse administratie in de jaren dertig.

Document

De tekst betreft een officiële waarschuwing aan een handelaar (C. de Jong Jr.) wegens het niet correct naleven van de administratieve voorschriften op de Centrale Markt. Concreet gaat het om het onjuist invullen van een 'statistiekbon' op 7 augustus 1939. De brief voert een juridische grond aan: Artikel 30, lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. Hierin staat de verplichting om de hoeveelheid en herkomst van goederen naar waarheid op te geven. De brief eindigt met een dwingend verzoek om herhaling te voorkomen.

Officiële brief / waarschuwing.

* **Inhoud:** De brief is een formele berisping aan een handelaar (C. de Jong Sr.) op de Centrale Markt in Amsterdam. Het personeel van de geadresseerde heeft verzuimd een 'statistiekbon' correct in te vullen op 7 augustus 1939. Er wordt expliciet verwezen naar de regelgeving (Artikel 30, lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt) om de ernst van de overtreding te benadrukken. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "My", "hierby", "den aanvoer"). De toon is autoritair en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. * **Handgeschreven notities:** De aantekening "verzonden 9/8" dient als administratieve bevestiging dat de brief op de dag van datering is uitgegaan. De naam "M. Broese" verwijst waarschijnlijk naar de behandelend ambtenaar of de persoon die de verzending heeft gecontroleerd.

Statistiek-Controle formulier van de Centrale Markt Amsterdam.

Dit document betreft een proces-verbaal van een controle op de Centrale Markt in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een onjuiste opgave van de lading. De chauffeur, L. Puttelaar, rijdend voor de firma Bosboom & Co, gaf op zijn statistiekbon een gewicht van 1275 kg aan (gezien het verschil van 500 kg is de '22' in de transcriptie waarschijnlijk te lezen als '12'). Bij controle bleek hij echter 71 kisten van elk 25 kg geladen te hebben, wat neerkomt op 1775 kg. De chauffeur had dus 500 kg aardappelen (van het ras 'Eigenheimers') te weinig opgegeven op zijn vrachtbrief. De afhandeling was relatief mild: er werd een officiële waarschuwing verzonden, waarbij verwezen werd naar een eerdere soortgelijke zaak van een zekere C. de Jong. De rode onderstrepingen en aantekeningen in de marge duiden op de administratieve verwerking door de marktmeester of de administratie.

Formulier voor statistiek-controle bij de Centrale Markt te Amsterdam.

Het betreft een officieel controleformulier van de Amsterdamse Centrale Markt uit de zomer van 1939. De kern van het document is een vastgestelde fraude of administratieve fout door de aardappelgrossier A. Troost Azn. * **De overtreding:** De grossier gaf op zijn statistiekbon een totaal van 1200 kg aardappelen op (750 kg 'Bonte Eigenheimers' en 450 kg 'Blauwe Eigenheimers'). Bij een fysieke controle "aan de poort" bleek de werkelijke lading echter 2800 kg te bedragen (1800 kg Bonte en 1000 kg Blauwe). * **Het tekort:** Er is exact 1600 kg te weinig aangegeven, wat in de marge met rode inkt is geaccentueerd. * **Maatregel:** Er is een "waarschuwingsbon" uitgereikt. De notitie onderaan suggereert dat dit een standaardprocedure was die eerder ook bij een zekere "C. de Jong" was toegepast. * **Terminologie:** "Eigh." staat voor Eigenheimer, een destijds (en nu nog) zeer populaire aardappelsoort in Nederland. "Azn." achter de naam van de grossier is de afkorting voor "Arienszoon" of "Adriaanszoon".

Ambtelijk rapport/proces-verbaal.

* **Persoonsbeschrijving:** Het rapport schetst een beeld van Berthold Joseph, een 43-jarige Duitse man die in 1937 naar Amsterdam is gekomen. Gezien de datum en zijn achtergrond gaat het hier zeer waarschijnlijk om een Joodse vluchteling die probeert een nieuw bestaan op te bouwen. * **Economische veerkracht:** De tekst toont een actieve ondernemer die in korte tijd diverse zaken aanpakt: meubelhandel, een pension, internationale fruithandel (Tsjecho-Slowakije naar Londen) en uiteindelijk een delicatessenwinkel. * **Juridische barrières:** Een cruciaal element in het rapport is de "rijkserkenningskaart". Dit was een noodzakelijke vergunning voor vreemdelingen om in Nederland een bedrijf te mogen voeren. Het feit dat het hem niet lukte deze in Den Haag te verkrijgen, dwong hem tot een (mislukte) constructie met de Nederlandse handelaar Stevens. * **Conflicten:** De samenwerking met Stevens liep stuk op wantrouwen over inkoopprijzen en winstverdeling. Joseph wordt omschreven als "financieel zeer krachtig", wat suggereert dat hij over kapitaal beschikte, in tegenstelling tot veel andere vluchtelingen uit die tijd. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de spelling van die tijd (bijv. "Duitscher", "inkoopen", "den") en gebruikt consequent de 'y' voor de 'ij' (bijv. "bedryf", "pryzen"), wat vaak voorkwam bij officiële rapportages of specifieke typemachines.

Handgeschreven rapport betreffende een inbraak.

* **Inhoud:** Het rapport doet verslag van een inbraak in een pakhuis gehuurd door een grossier genaamd C. de Jong. Hoewel er in de kantoorruimte is gerommeld (lades open, typemachine verplaatst), meldt de gedupeerde dat er niets is gestolen. * **Nalatigheid:** De schrijver van het rapport heeft het woord "niet" in het rood onderstreept bij de opmerking dat de deur en lade niet goed waren afgesloten. Dit wijst op een formele constatering van eigen schuld of nalatigheid van de huurder, wat belangrijk kan zijn voor verzekeringskwesties of de aansprakelijkheid van de marktautoriteiten. * **Politieonderzoek:** Er is sprake van een snelle respons: een rechercheur van Bureau Admiraal de Ruijterweg en de "dactilocopischen dienst" (vingerafdrukkenonderzoek) kwamen ter plaatse. Het feit dat zij geen resultaat boekten, suggereert dat er geen bruikbare sporen zijn achtergelaten. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke ambtelijke spelling en afkortingen (j.l. voor jongstleden, v.m. voor voormiddag, dactilocopischen voor dactyloscopisch).

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een interne rapportage over de betalingsmoraal van twee groothandelaars (grossiers). Beide huren een ruimte voor hetzelfde bedrag (83,34 gulden). * **Probleemstelling:** De huurders betalen consequent aan het einde van de maand (rond de 20e tot 27e), terwijl de administratie verlangt dat de betaling op de eerste van de maand geschiedt. Er is sprake van een strikt beleid: contante betalingen worden geweigerd om de huurders te dwingen gebruik te maken van de giro, ondanks dat dit tot vertragingen leidt. * **Structuur:** 1. Identificatie van de huurders en het huurbedrag. 2. Beschrijving van de huidige (onwenselijke) betalingswijze. 3. Overzicht van betaaldata over het laatste halfjaar van 1938. 4. Constatering dat de huur voor januari 1939 op de 20e nog niet binnen is. 5. Advies voor actie (aanmaning). 6. Marginale aantekeningen die bevestigen dat de aanmaningen op 24 januari 1939 zijn verzonden.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** Het document is een formele herinnering (sommatie) betreffende de betalingsvoorwaarden van de huur. De directeur wijst de huurder, de heer C. de Jong Sr., erop dat de huur voor zijn pakhuisruimte in de Centrale Markthal strikt bij vooruitbetaling (op de eerste van de maand) voldaan dient te worden via een giro-overschrijving. * **Stijl en Taal:** De brief is opgesteld in een zakelijke, dwingende ambtelijke stijl ("verzoek U dringend"). Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "maandylyksche", "terzake", "overschryvingen"). * **Administratieve sporen:** De handgeschreven opmerking "aanteekenen in dit boek" wijst op een interne procedure waarbij dergelijke waarschuwingen werden geregistreerd in een logboek of dossier van de pachter. Het kenmerk "66/2/2 M." suggereert een specifiek archiveringssysteem voor marktgerelateerde zaken.

Document

* **Structuur:** De lijst is opgezet in twee kolommen: links de namen van de geadresseerden (bedrijven of individuele handelaren) en rechts de bijbehorende locatiecode van een "pakhuisafdeeling". * **Locatiecodes:** De codes bestaan uit een letter (H, E, C, B, A) gevolgd door een nummer. Dit wijst op een indeling in secties of hallen binnen een groter complex. * **Bedrijfsnamen:** Veel namen zijn typisch voor de Amsterdamse groente- en fruithandel uit de eerste helft van de 20e eeuw. Er is een opvallende aanwezigheid van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in de markthandel (zoals Mok, Moffie, Presser, Casseres, Meentz, Italiaander, Piller). * **Afkortingen:** Gebruik van standaard afkortingen zoals "Pzn." (Pieterszoon), "& Zn." (en Zoon), "Gebr." (Gebroeders) en "Gr.&Fr.handel" (Groente- en Fruithandel). ---

Administratieve lijst (verzendlijst).

Dit document is een eenvoudige verzendlijst die werd gebruikt om bij te houden aan welke partijen bepaalde officiële stukken of brieven zijn verstuurd. De lijst bevat drie adressen van firma's ("Fa."), die allen gevestigd waren in verschillende hallen van de Centrale Markt. De handgeschreven nummers in de marge (37/225/1 t/m 3) fungeren als unieke identificatienummers of dossierkenmerken voor de betreffende verzendingen. Het gebruik van een typemachine en de sobere opmaak zijn kenmerkend voor de kantooradministratie uit de periode 1930-1960.

Getypte verzendlijst op papier met handgeschreven annotaties.

* **Inhoud:** Het document fungeert als een bewijs van verzending of een distributielijst voor een specifiek dossier of schrijven (waarschijnlijk genummerd als dossier 37/225). * **Geadresseerden:** De ontvangers zijn drie firma's (afgekort als 'Fa.') die gevestigd zijn in de Centrale Markt. De specifieke hallen (10, 28 en 1) worden vermeld. * **Annotaties:** De handgeschreven nummers in de linkermarge fungeren als unieke identificatienummers voor de kopieën die naar elke specifieke firma zijn gestuurd. * **Fysieke staat:** Het document is getypt op een schrijfmachine. De vage letters die in de onderste helft van het blad doorschijnen, lijken afkomstig van een ander document dat er bovenop heeft gelegen of zijn een afdruk van een doorslagvel.

Administratieve distributielijst of verzendlijst.

* **Inhoud:** Het document vermeldt drie bedrijven (firma’s) die gevestigd zijn in verschillende hallen van de Centrale Markt. * **Structuur:** De tekst is kort en zakelijk, bedoeld voor administratieve vastlegging van verzonden correspondentie of goederen. * **Archivering:** De handgeschreven nummers in de marge ($37/225/1, 2, 3$) fungeren waarschijnlijk als dossier- of referentienummers voor de individuele zendingen aan deze drie firma's.

Zakelijke brief (doorslag of kopie).

* **Inhoud:** De brief is een herinnering aan een schrijven van enkele dagen eerder (7 december 1939). De essentie is de juridische status van een voertuig met het kenteken **G.99909**. De afzender verduidelijkt dat het voertuig formeel eigendom is van **N.V. Beugel**, maar feitelijk in gebruik is bij de firma **C. de Jong Jr.** * **Toon:** De toon is zakelijk, formeel en enigszins dwingend ("U gelieve derhalve... ter dege rekening te (doen) houden"). Het lijkt te gaan om een administratieve of juridische kwestie waarbij de eigendomsverhouding van belang is. * **Kenteken:** Het genoemde nummer "G.99909" is een provinciaal kenteken. De letter **G** stond in die tijd voor de provincie **Noord-Holland**. * **Annotatie:** De naam "Fr. Müller" bovenaan is waarschijnlijk later toegevoegd, mogelijk door een archivaris of de ontvanger, om het document te klasseren of de afzender te identificeren.

Typoscript van een officiële uitgaande brief (doorslag of kopie) met handgeschreven annotaties.

De brief is een zakelijke mededeling waarin de juridische eigendomssituatie van een bedrijfswagen wordt vastgesteld. De directeur van de betreffende instantie wijst de firma C. de Jong Jr. erop dat zij verantwoordelijk zijn voor de naleving van een eerder gedaan verzoek, ook al zijn zij niet de formele eigenaar van het voertuig (dat is N.V. Beugel). Het kenteken **G.99909** is een provinciaal nummerbord voor Noord-Holland (de letter G stond destijds voor deze provincie). De handgeschreven kanttekeningen rechtsboven duiden op een interne distributielijst voor kopieën aan de heren Brouw en Müller. Het gebruik van "(doen)" suggereert een ambtelijke zorgvuldigheid in de formulering van de opdracht.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een debiteurenlijst van een koelhuis, gedateerd op 31 januari 1940. Het geeft een overzicht van openstaande saldi van zowel individuen als bedrijven. Het koelhuis faciliteerde waarschijnlijk de opslag van bederfelijke waren zoals vlees of fruit (gezien de vermelding van de "Wyksche fruitmy."). De bedragen variëren sterk, van enkele centen (F.J. Beugel, f. 0.05) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (Wyksche fruitmy., f. 1412.82). De lijst is deels alfabetisch geordend. Onderaan de eerste kolom staat een subtotal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom wordt voortgezet ("Transport") om tot een eindtotaal van 5669,93 gulden te komen.

Getypte lijst van debiteuren (openstaande rekeningen) met bedragen in guldens (f.).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande saldi van een koelhuis. Opvallend is de datum: 30 april 1940, slechts tien dagen voor de Duitse inval in Nederland. De lijst bevat namen van individuen en bedrijven (zoals fruitdistributeurs) die gebruikmaakten van koude opslag. Enkele opmerkelijke punten: * **Hoge posten:** De grootste debiteuren zijn H.J.v. Nieuwkerk (f. 1073.36) en P. Versluis (f. 1187.01). Deze bedragen zijn met een rode streep gemarkeerd, wat kan duiden op een controle of een bijzonder risico. * **Creditposten (CR):** B. Polak en H.G. Ruhé hebben een negatief saldo (tegoed), wat in de boekhouding met rood is omkaderd. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel Joodse familienamen (bijv. Agsteribbe, Blik, Hakker, Mok, Moffie, Ossedrijver, Presser). Dit suggereert dat het koelhuis een belangrijke rol speelde in de (vaak Joodse) handel in groenten, fruit of vleeswaren, vermoedelijk in de regio Amsterdam.

Proces-verbaal van de Politie te Amsterdam.

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele, ambtelijke stijl van de vroege 20e eeuw (gebruik van de naamvallen zoals "den mij bekenden grossier" en termen als "verbalisant", "alhier" en "desgevraagd"). * **Sociaal-economisch aspect:** De diefstal betreft een zeer klein bedrag (f 1,80 aan statiegeld). De bekentenis van Baars is opmerkelijk openhartig; hij geeft aan uit bittere noodzaak te hebben gehandeld omdat zijn zaken slecht gingen en hij geen geld had om handelswaar (rode kool) in te kopen. Dit werpt een licht op de precaire situatie van kleine zelfstandige straatventers vlak voor de oorlog. * **Juridische procedure:** Ondanks de geringe waarde van het gestolene wordt de formele weg bewandeld: aanhouding, beslaglegging op de kisten, officiële aangifte door de benadeelde en deponering bij de Griffie van de Rechtbank. * **Herkomst kisten:** De kisten waren eigendom van veilingverenigingen ("V.V.") uit het Westland (Honselersdijk en Naaldwijk), wat de logistieke keten van de groentehandel in die tijd illustreert.

Slotblad van een proces-verbaal (getuigenverklaring).

* **Inhoud:** Het document betreft het laatste deel van een getuigenverklaring van de heer De Jong. Hij verklaart dat hij geen toestemming heeft gegeven aan de verdachte (Baars) om drie lege kisten mee te nemen die achter zijn pakhuis stonden. Hij herkent de door de opsporingsambtenaar in beslag genomen kisten als "soortgelijk". * **Financiële schade:** De waarde van de kisten wordt getaxeerd op 1,80 gulden. Hoewel dit naar moderne maatstaven een gering bedrag lijkt, werd er in 1940 nauwkeurig proces-verbaal van opgemaakt. * **Procedure:** De getuige heeft de verklaring voorgelezen gekregen ("na voorlezing") en is bij zijn woorden gebleven. Het document is ondertekend door zowel de getuige als de beëdigde ambtenaar van het Marktwezen. * **Status:** Het is een officieel juridisch document, opgesteld op ambtseed.

Extract uit het 'Boek der Besluiten' van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur (B&W) om een huurovereenkomst te beëindigen. De huurder, C. de Jong Jr., maakte gebruik van pakhuisruimte H 10 op de Centrale Markt. De ontbinding vindt met terugwerkende kracht plaats vanaf 1 mei 1940. Opvallend is de administratieve precisie: er wordt verwezen naar eerdere rapportages van de Dienst van het Marktwezen en adviezen van de Wethouder van Financiën. De rode onderstrepingen zijn vermoedelijk door een archiefmedewerker aangebracht om de kern van het besluit (wie en wat) snel vindbaar te maken. De handgeschreven noten bovenin tonen de circulatie van het dossier binnen het stadhuis aan.

Zakelijke brief (verzoek tot huuropzegging en bedrijfsbeëindiging).

In deze brief verzoekt de heer C. de Jong Jr. de directeur van het Marktwezen in Amsterdam om de huur van zijn pakhuis (locatie H.10 in de Centrale Markthallen) te mogen beëindigen per 1 mei 1940. De reden voor dit verzoek is van financiële aard: de onderneming is niet langer rendabel. De schrijver onderbouwt zijn verzoek met harde cijfers. Hij vermeldt een verlies van meer dan 2400 gulden over het jaar 1939 en het eerste kwartaal van 1940. Voor die tijd was dit een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een modaal jaarinkomen lag toen rond de 1500-2000 gulden). Het document toont een tragisch beeld van een kleine zelfstandige die gedwongen is zijn nering op te geven vlak voor het uitbreken van de oorlog in Nederland.

Financieel overzicht (Winst- en verliesrekening).

Het document geeft een inkijk in de precaire financiële situatie van een commissionair in de Amsterdamse groenten- en fruithandel aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. * **Bedrijfsvoering:** De inkomsten van de firma De Jong kwamen voort uit de handelsmarge (bruto winst op omzet) en ontvangen commissies voor bemiddeling. In 1939 bedroeg de totale marge fl. 4.655,80. * **Verlieslatend:** De onkosten (waaronder algemene kosten, verlies op emballage en afschrijvingen) overstegen in beide periodes de inkomsten aanzienlijk. In 1939 leidde dit tot een nettoverlies van fl. 1.978,36. De trend zette zich voort in het eerste kwartaal van 1940 met een verlies van fl. 449,11. * **Terminologie:** De afkorting "S.E.& O." onderaan staat voor *Salvo Errore et Omissione* (behoudens fouten en weglatingen), een destijds gebruikelijke boekhoudkundige clausule om voorbehoud te maken voor eventuele rekenfouten. De spelling "Afschryving" (met een 'y') is kenmerkend voor de toenmalige schrijfwijze.

Administratieve archiefkaart (waarschijnlijk betreffende een marktvergunning of pakhuisrechten).

Het document is een overzicht van de werkstatus en vergunningen van ene C. de Jong Jr. De kaart is verdeeld in twee chronologische delen. Het bovenste deel (1938-1942) vermeldt dat hij huurder was van "pakhuis H 10". In 1938 en 1939 beschikte hij over een "verkoopers kaart". Op 1 mei 1940 (vlak voor de Duitse inval) lijkt er een wijziging te zijn; er staat "ontleend" en de opmerking dat hij "personeel bij Beugel" werd. In 1941 en 1942 had hij geen eigen kaart meer. Het onderste deel bevat een historisch overzicht (1935-1942). Hieruit blijkt dat hij tot en met 1937 werkte bij "Sr." (waarschijnlijk zijn vader, C. de Jong Sr.). Vanaf 1938 werd hij "zelfstandig". Ook hier wordt bevestigd dat hij vanaf 1941 geen kaart meer hield.

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

Dit document bevat de officiële samenstelling van de Amsterdamse Levensmiddelenraad per 1 september 1940. De raad is opgedeeld in een dagelijks bestuur (voorzitter, secretaris, adjuncten), een lijst met kernleden die gespecialiseerde commissies leiden (zoals aardappelen, brood, vlees, brandstoffen), en een lijst met plaatsvervangende leden. De raad weerspiegelt een breed maatschappelijk en economisch spectrum, met vertegenwoordigers van: * De gemeentelijke overheid (wethouders). * Specifieke handelssectoren (commissievoorzitters). * De Kamer van Koophandel. * Winkeliersverenigingen. * Vakcentrales (vakbonden). * Coöperaties. De handgeschreven wijzigingen tonen aan dat dit een werkdocument was. Opvallend is de vervanging van Mevr. L. Huisman-van Kol door Mevr. A. Knüpper-Valkenier en de mutaties in adressen, wat duidt op de noodzaak om de lijst actueel te houden in een dynamische tijd.

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig overzicht).

* **Inhoud:** Het document is een financiële momentopname van openstaande posten bij een koelhuis. Het overgrote deel van de posten betreft kleine bedragen, wat duidt op kleinschalige opslag of restposten. * **Boekhoudkundige termen:** De afkorting "CR." staat voor Credit. Deze klanten hadden een tegoed bij het koelhuis (bijvoorbeeld door overbetaling of retourzendingen), wat in mindering wordt gebracht op het totaal van de debiteuren (debetstand). * **Sleutelposten:** Twee bedrijven domineren de lijst qua omvang: N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (f 3437,23) en N.V. A.J. de Graaf (f 1388,66). Samen zijn zij verantwoordelijk voor meer dan 80% van het totale uitstaande bedrag. * **Opvallende namen:** Er staan diverse namen op de lijst die veelvoorkomend waren binnen de Joodse gemeenschap in de handel (zoals Agsteribbe, Hakker, Mok, Ossedrijver, Posner en Stodel). Ook bekende bedrijven zoals Polak & Schwarz (essencefabriek) en landgoed De Olmenhorst worden vermeld.

Document

Dit document is een administratief overzicht van de goederenstromen die in september 1940 via het spoor aankwamen bij de Centrale Markt in Amsterdam. De tabel bevat de volgende gegevens: * **Geadresseerden:** Veelal groothandelaren of marktkooplui zoals de firma's Ruhé, Heeremans en Gebr. Rustenburg. * **Herkomst:** De producten komen uit bekende landbouw- en tuinbouwstreken: Zeeland (Goes, Kapelle, Wemeldinge), Friesland (Beetgumermolen, Minnertsga), Limburg (Eijsden, Bunde) en de Betuwe (Tiel). * **Lading:** De vracht bestaat uitsluitend uit verse voedingsmiddelen, voornamelijk fruit (waaronder appels), aardappelen en incidenteel bloemkool. * **Gewicht:** De gewichten zijn vermeld in kilogrammen, variërend van 5.000 kg tot uitschieters van 25.000 kg per zending. * **Opmaak:** Het betreft een getypte lijst met handmatige toevoegingen (zoals de "+" bij bloemkool). De kolom voor de afzender is op deze pagina leeg gelaten, wat erop kan wijzen dat de geadresseerde vaak ook de regie over de verzending had of dat de data elders in het register werden vastgelegd. ---

Document

Dit document is een administratief overzicht van goederentransporten per spoor naar de Centrale Markt in Amsterdam in september 1940. De tabel is onderverdeeld in vier kolommen: 1. **Naam van de geadresseerde:** De ontvangers zijn vaak terugkerende handelaren of commissionairs (zoals Keijzer, Heeremans en Van der Burg). 2. **Station van afzending:** De herkomstlocaties wijzen op een sterke aanvoer vanuit landbouwgebieden, met name Friesland (Beetgumermolen, Berlikum, Oosterbierum, Blija, St. Jacobi Parochie, Franeker, Ternaard, Hyum) en Zeeland (Goes, Kapelle-Biezelinge, Baarland). 3. **Gewicht:** De gewichten worden vermeld in hele getallen (vermoedelijk kilogrammen). Veel zendingen aardappelen zitten rond de 15.000 kg, wat wijst op volle wagonladingen. 4. **Inhoud:** De voornaamste producten zijn aardappelen, fruit en peren.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Getypte transportlijst/vrachtlijst.

* **Structuur:** De lijst is een administratief overzicht van voedseltransporten per spoor of vracht. De herhaling van namen (zoals P.v. Es en Heeremans) duidt op grote distributeurs of centrale inkooppunten. * **Hoeveelheden:** De gewichten worden meestal uitgedrukt in ronde getallen (vaak 15.000), wat waarschijnlijk wijst op kilogrammen (15 ton, de standaardcapaciteit van een toenmalige goederenwagon). * **Geografie:** De verzendstations liggen verspreid over heel Nederland, met een sterke concentratie in Drenthe (Assen, Beilen, Emmen, Dalen) en Friesland (Berlikum, St. Anna Parochie, Morra-Lioessens), wat de rol van deze provincies als "voedselleveranciers" bevestigt. * **Inhoud:** De lading bestaat hoofdzakelijk uit primaire levensmiddelen: aardappelen, rapen, uien, wortelen en diverse soorten fruit.

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Handgeschreven lijst op papier.

Het document betreft een administratieve werklijst van personen, waarschijnlijk handelaren of winkeliers. De structuur van de lijst suggereert een controle- of distributieproces: 1. **Annotaties:** De symbolen in de linkermarge (streepjes, kruisjes, vraagtekens) en de tekens achter de namen (nullen, kruisjes, plustekens) wijzen op het afvinken of categoriseren van de personen op de lijst. Meerdere namen zijn met rood potlood doorgestreept, wat duidt op mutaties (bijv. uitschrijving of voltooiing van een taak). 2. **Afkortingen:** De afkortingen aan de rechterzijde lijken te verwijzen naar de handelsproducten: * **Fr:** Fruit * **Gr:** Groenten * **A:** Aardappelen * **Tr:** Mogelijk "Tuinbouw" of een specifiek type fruit/groente. 3. **Taalgebruik:** Opvallend is de titel onderaan: *"Lijst der kleinhändler für den..."*. Het gebruik van het Duitse woord "kleinhändler" (kleinhandelaren) in combinatie met Nederlandse namen en de Nederlandse constructie "Lijst der", wijst op de periode van de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Administratieve lijsten werden in deze periode vaak deels in het Duits of met Duitse termen opgesteld.

Een getypte lijst met saldi (openstaande bedragen).

Dit document is een administratief overzicht van de saldi van een Amsterdamse veilingorganisatie op 30 november 1941. Het betreft waarschijnlijk debiteuren- en crediteurenposities. De afkorting "CR." bij sommige bedragen duidt op een credit-saldo (een te goed voor de genoemde partij). De lijst bevat namen van diverse aard: individuele handelaren, familiebedrijven (Gebr., & Co.), grotere ondernemingen (N.V.) en gemeentelijke instellingen (Binnengasthuis, Westergashuis). De handgeschreven doorhalingen en correcties wijzen op een actieve controle van de boekhouding. Het document is officieel ondertekend en gestempeld door de directie van de veiling, die gevestigd was op de Centrale Markt in Amsterdam.

Handgeschreven verklaring / schuldbekentenis.

Dit document is een formele schuldbekentenis van H. Serno, werkzaam of betrokken bij de handel op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is een kleine fraude: 1. **Aanleiding:** Serno verloor op 10 juni 1941 tien gulden op de markt. 2. **De daad:** Om dit verlies te compenseren, vervalste hij de volgende dag een "statie bon" (een bewijs van ingeleverde emballage/kisten waar statiegeld op zat) ter waarde van f 10,30. Hij leverde echter geen kisten in. 3. **Ontmaskering:** Boekhouder C. de Jong weigerde uit te betalen omdat hij zag dat de bon door Serno zelf was geschreven. Serno heeft de fraude vervolgens toegegeven. 4. **Verweer:** Serno benadrukt dat dit een eenmalig incident is ("nooit eerder gedaan") en dat hij geen dief is. Onderaan voegt een controleur toe dat de betreffende "kaart en salate bon" (waarschijnlijk de vervalste bon voor sla-kisten) bij de verklaring zijn gevoegd. De afkorting "Z.O.Z." suggereert dat er op de achterzijde nog informatie staat. ---

Handgeschreven bericht/notitie op gelinieerd papier (met vouwsporen).

Het document is een korte, zakelijke verklaring waarin wordt vastgelegd dat een geschil is bijgelegd zonder tussenkomst van de autoriteiten. 1. **De kern:** Er heeft een ontmoeting plaatsgevonden tussen een groothandelaar (grossier C. de Jong) en de vader van een persoon genaamd Serno. De aanleiding voor deze bespreking wordt niet expliciet genoemd, maar het feit dat er sprake is van het wel of niet doen van "aangifte bij de politie" suggereert een verdenking van diefstal, verduistering of een andere onregelmatigheid op de werkvloer of tijdens de handel. 2. **Resultaat:** De grossier ziet af van verdere juridische stappen. De kwestie wordt als "afgedaan" beschouwd. 3. **De Controleur:** De notitie is ondertekend door "De Controleur". Dit wijst op een officiële of toezichthoudende rol binnen de hiërarchie van de Centrale Markt. De controleur fungeerde hier waarschijnlijk als getuige of bemiddelaar om de afspraak vast te leggen, zodat er later geen onenigheid meer over kon ontstaan.

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen op briefpapier van de afzender.

* **Toon en houding:** De brief is opvallend dwingend van toon. Hoewel het begint met felicitaties, schakelt De Jong direct over op eisen ("wij verwachten van U DADEN") en stelt hij een deadline van drie maanden voor een "nieuwe ordening". * **Bedrijfsvoering op de markt:** De punten 1 tot en met 4 gaan over de logistieke en administratieve chaos op de Centrale Markt. De Jong pleit voor centralisatie van emballage (verpakkingen), strengere gewichtscontroles middels een "rijdende bascuul" (weegschaal) en een verplichte boekhouding voor handelaren om prijsvorming en stromen controleerbaar te maken. * **Sancties:** De Jong adviseert een harde lijn: wie niet voldoet aan de boekhoudplicht moet "zonder pardon" van de markt worden verwijderd. * **Persoonlijk belang:** In punt 5 wordt de brief persoonlijk en politiek. De Jong claimt dat hij uit zijn eigen veilingbedrijf is gezet door "de Joden" en een zekere Dr. v.d. Laan. Hij eist dit bedrijf terug voor het bedrag van 6.000 gulden (het bedrag dat hij destijds voor zijn activa ontving). Hij vraagt de directeur expliciet om "volle medewerking" bij deze herovering. ---

Document

Het document is een verslag van een zakelijke bespreking met een zekere "Br. de Jong" (mogelijk een familielid of zakenpartner van de firma C. de Jong). De besproken punten hebben betrekking op de regulering en organisatie van de handel tijdens de bezetting: 1. **Centralisatie:** Er wordt gewerkt aan een centrale installatie en een gecentraliseerde betalingsregeling. 2. **Controle op maten en gewichten:** Er is sprake van controle op het bezit van weegschalen, waarbij de kleinhandel wordt verweten onvoldoende mee te werken aan de automatisering van dit proces. 3. **Administratieve dwang:** Er wordt gesproken over de verplichting van een "voer- en boekhouding" (transport- en administratieplicht) in het kader van een nieuwe "bedrijfsorganisatie". 4. **Duitse bemoeienis:** Het laatste punt (d) is cruciaal; een persoonlijk geschil of dossier is ingetrokken omdat het reeds is voorgelegd aan het Departement van Nijverheid en Ambacht en de "Duitsche autoriteiten". Dit duidt op de directe invloed van de bezetter op de economische geschillenvoering.

Financiële staat / Lijst van debiteuren (openstaande posten).

* **Inhoud:** Het document is een debiteurenlijst van de koelhuisafdeling van de Amsterdamse Groenten- en Fruitveiling. Het toont bedragen die derden nog verschuldigd waren voor het koelen van producten. * **Annotaties:** De toevoeging "C." bij diverse kleine bedragen (die bovendien handmatig zijn omcirkeld) duidt zeer waarschijnlijk op een 'Credit'-saldo (vooruitbetalingen of te verrekenen bedragen). * **Opvallende posten:** * **Wehrmacht:** De Duitse bezettingsmacht staat op de lijst voor een substantieel bedrag van ƒ 519,54. * **Cr. Contr. Dienst:** De Crisis Controle Dienst, belast met de handhaving van prijs- en distributievoorschriften tijdens de oorlog. * **Grote debiteuren:** A.J. de Graaf is met ƒ 1350,33 de grootste schuldenaar. * **Correcties:** De naam "M. Tabak" is handmatig doorgehaald en vervangen door "P.G. Tabak" in de regel eronder.

Saldi-staat (overzicht van openstaande posten/debiteuren).

Dit document is een financiële administratie van het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam, gedateerd bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het overzicht toont de openstaande saldi van diverse handelaren en instanties. Enkele opvallende zaken: 1. **Grootte van de schulden:** De grootste debiteuren zijn N.V. P.v. Hoeckel & Zn. (ƒ 3437.23) en N.V. A.J. de Graaf (ƒ 1383.39), wat wijst op grote groothandelsactiviteiten. 2. **Creditposten (CR.):** Verschillende namen hebben een klein creditsaldo (teveel betaald of retour), wat met blauwe inkt is geaccentueerd. 3. **Aanwezigheid Wehrmacht:** De Duitse Wehrmacht staat genoteerd als debiteur voor een aanzienlijk bedrag van ƒ 595.57, wat aantoont dat de bezetter direct gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt voor de opslag en levering van levensmiddelen. 4. **Joodse namen:** In de lijst komen veel namen voor die historisch geassocieerd worden met de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Hakker, Mok, Moffie, Polak, Stodel, Velmans). In maart 1941 waren veel van deze handelaren nog actief, hoewel de anti-Joodse maatregelen van de bezetter reeds in volle gang waren.

Dienstverslag / Rapport van de Controleur.

* **Kern van de zaak:** Een marktcontroleur treft 20 verborgen zakken pronkbonen aan op het terrein van de Amsterdamse markt. De bonen blijken eigendom te zijn van een werknemer (Pieterman) die buiten zijn baas (De Jong) om handelt. * **Conflicterende verklaringen:** Pieterman claimt dat hij de bonen legaal kocht maar wegens ruimtegebrek bij Nooij stalde. Zijn werkgever, De Jong, ontkent ruimtegebrek en wantrouwt de herkomst van de goederen ("buiten de veiling om"). * **Juridische grond:** De rapporteur merkt op dat een werknemer (ondergeschikte) zonder "erkenning" (vergunning) niet zelfstandig mag handelen. Dit wijst op de strikte regulering van de handel tijdens de oorlogsjaren. * **Sancties:** De bonen zijn in beslag genomen. Uit de handgeschreven krabbels onderaan blijkt dat de betrokkene waarschijnlijk een straf van "14 dagen uitsluiting" (ontzegging van de markttoegang) heeft gekregen en dat de zaak is voorgelegd aan de Rechter-Commissaris (R.C.).

Administratieve brief/geleidebrief.

Het document is een formele begeleidende brief voor een huurcontract in tweevoud (duplo). Het betreft de verhuur van een specifieke locatie, namelijk de benedenverdieping van pakhuisafdeling No. H 22 op de Centrale Markt in Amsterdam, aan een zekere C. de Jong Sr. De directeur verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om zorg te dragen voor de ondertekening door de "Regeeringscommissaris". Zodra dit is gebeurd, moet het contract worden teruggestuurd zodat de administratieve afhandeling (registratie) kan worden voltooid. De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer", "ik moge U beleefd verzoeken"), wat gebruikelijk was voor ambtelijke correspondentie in die tijd.

Dienstbrief van de Directie van het Marktwezen Amsterdam.

Deze brief dient als formele begeleiding bij de toezending van een getekend en geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur van het Marktwezen maakt van de gelegenheid gebruik om de huurder, de heer C. de Jong Sr., te wijzen op twee specifieke contractuele en wettelijke verplichtingen: 1. **Onderhoudsplicht:** De huurder is verantwoordelijk voor dagelijkse reparaties (zoals aan rolluiken en sloten). Er wordt verwezen naar artikel 1619 van het destijds geldende Burgerlijk Wetboek, dat de kleine herstellingen bij de huurder legde. 2. **Reclameregels:** Het is verboden om zonder schriftelijke toestemming reclameborden of andere aanduidingen op het gehuurde object te plaatsen. De toon van de brief is typisch voor die tijd: uiterst formeel ("heb ik de eer U", "beleefd rekening te houden") en juridisch afgekaderd. De handgeschreven notitie "verzonden 15/6" duidt op de administratieve verwerking door een klerk of secretaresse.

Officieel rapport van een controleur.

* **Incident:** Diefstal van 13 lege groentekisten bij de Centrale Markt in Amsterdam. * **Motief:** De 18-jarige overkruier A.G. Erken wilde met de opbrengst van de gestolen kisten een openstaande boete betalen. * **Modus operandi:** Faas fungeerde als uitkijk en leverde de handkar, terwijl Erken de kisten fysiek wegnam. * **Resultaat:** Beiden werden op heterdaad betrapt door een werknemer van de bestolen grossier en een aanwezige controleur. Er werd proces-verbaal opgemaakt en hun toegangskaarten tot de markt werden ingenomen. * **Straffen:** Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt een schorsing van 14 dagen en overdracht van de zaak aan de politie.

Proces-verbaal (Politie Amsterdam)

* **Juridische context:** Het document is een officieel proces-verbaal van de Amsterdamse politie. Het beschrijft een geval van diefstal van bedrijfseigendommen (houten groentekisten) op de Centrale Markt. * **Opsporingsmethode:** Opvallend is de actieve surveillance ("onder bewaking genomen") door de ambtenaar na een eerdere melding van diefstal. Dit wijst op een proactieve aanpak van kleine criminaliteit op de marktterreinen. * **Feitelijke weergave:** Het verslag is zeer gedetailleerd over tijden, locaties (Hal 20, Hal 28) en de gedragingen van de verdachten ("verdachte wijze", "om zich heen keken", "op den uitkijk staan"). * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk-juridisch Nederlands uit het midden van de 20e eeuw (bijv. "des voormiddags", "hetwelk", "verbalisant"). * **Opmerking bij de tekst:** De tekst breekt onderaan de pagina af midden in een zin ("doch bevonden zich"). De afkorting "ggk" onderaan staat waarschijnlijk voor "gezien en goedgekeurd" of een administratieve code. ---

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.

Getypte namenlijst op doorslagpapier.

De lijst is systematisch opgesteld op een schrijfmachine. De namen lijken alfabetisch geordend op achternaam. Bij veel personen staat een geboortedatum vermeld (dag-maand-jaar), waarvan de oudste dateert uit 1874 en de jongste uit 1918. Opvallende elementen zijn: * Toevoegingen zoals "Jr." en "Sr." (bij de familie Hendriks). * Vermeldingen van bedrijven ("Fa." staat voor firma, bijv. Fa.C.Hardsteen). * Een adresvermelding bij J. Koning (Van Woustraat 227 in Amsterdam). * Dubbele namen of aliassen tussen haakjes, zoals "C.Koning(Koopman)" en samengestelde achternamen als "Kouwenberg Sturm". * Enkele onvolledige of gecorrigeerde regels (bijv. E. de Kort en R.E.Jansen).

Getypte namenlijst (mogelijk een uittreksel uit een bevolkingsregister, ledenlijst of personeelslijst).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Elke regel bevat initialen, achternaam en een datum in het formaat DD-MM-JJ. * **Uitzonderingen:** * De afkorting "Fa." (Firma) wordt tweemaal gebruikt (Hardsteen en de Jong), wat kan duiden op een zakelijke registratie of gezinshoofd. * Er is één gecombineerde regel voor de familie Hogenbirk. * Bij de laatste naam (C. Koning) ontbreekt een datum, maar staat een alias of meisjesnaam tussen haakjes: "(Koopman)". * **Tijdsperiode:** De geboortedata variëren van 1876 tot 1915. Gezien de typografie en het papier lijkt het document ergens halverwege de 20e eeuw te zijn opgesteld.

Registerpagina (mogelijk uit een bevolkingsregister, lidmatenlijst of personeelsdossier).

* **Ordening:** Het document is alfabetisch geordend op de eerste letter van de achternaam (begint bij J, eindigt bij M). * **Schrift:** Een verzorgd Nederlands kantoorschrift uit de periode rond 1900. * **Inhoudelijke structuur:** De linkerkolom bevat de hoofdinzendingen met bijbehorende data. De rechterkolom lijkt toevoegingen te bevatten, mogelijk echtgenoten, opvolgers of gerelateerde personen binnen hetzelfde dossier. * **Correcties:** Diverse namen zijn doorgehaald, wat duidt op een administratieve handeling (bijv. uitschrijving of overlijden). De rode vinkjes suggereren een verificatieronde door een beheerder. * **Toponiemen/Referenties:** Vermeldingen zoals "v. Wonth. 227" en "Halli" duiden waarschijnlijk op adressen of herkomstplaatsen.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Kernboodschap:** De brief dient als een officieel gunstig advies voor een aanvraag van brandstof (benzine). Na onderzoek is vastgesteld dat de aanvrager, grossier C. de Jong, werkzaamheden verricht voor de Duitse bezetter. Op basis hiervan wordt de gevraagde toestemming verleend. * **Ambtelijke taal:** De brief is opgesteld in een strikt formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U te berichten", "dezerzijds"). * **Status van de aanvrager:** De reden dat er geen bezwaar is tegen de aanvraag, is expliciet de leverantie aan de "Duitsche Weermacht". In de context van de schaarste tijdens de bezetting was dit een doorslaggevend argument voor het verkrijgen van schaarse middelen zoals benzine.

Dienstbrief (doorslag/kopie)

Dit document is een ambtelijke mededeling uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De "Directeur" (wiens specifieke afdeling niet op dit afschrift staat, maar mogelijk de politie of een distributiedienst betreft) rapporteert aan de voorzitter van de "Kleine Benzinecommissie" over een onderzoek naar een zekere grossier C. de Jong. De essentie van de brief is dat er geen bezwaar is tegen het verlenen van een (brandstof)vergunning aan deze grossier, omdat is vastgesteld dat hij met zijn auto goederen levert aan de Duitse Weermacht. In de logica van het bezettingsbestuur was dit een doorslaggevend argument om schaarse middelen zoals benzine toe te wijzen.

Officiële geleidebrief / Kennisgeving.

Dit document is een administratieve kennisgeving uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De **Inspectie voor de Prijsbeheersching** was een overheidsorgaan dat toezicht hield op de naleving van prijsvoorschriften om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. * **De kern van de zaak:** Het document begeleidt een "tuchtbeschikking" (een administratieve straf of boete) tegen een persoon genaamd **C. de Jong**. * **Sanctie en publiciteit:** Bijzonder is de melding dat de politie zal zorgdragen voor "aanplakking". Dit hield in dat de veroordeling openbaar bekend werd gemaakt door het aanplakken van biljetten, een veelgebruikte methode om handelaren af te schrikken en de bevolking te tonen dat er tegen prijsopdrijving werd opgetreden. * **Bureaucratie:** De vele stempels en namen (zoals Müller en Sieburgh) tonen de hiërarchische en gecontroleerde afhandeling binnen het ambtenarenapparaat. De brief is gericht aan de **Centrale Markthallen**, het logistieke knooppunt voor voedseldistributie in Amsterdam, wat suggereert dat de overtreding van C. de Jong waarschijnlijk gerelateerd was aan de handel in groenten of fruit.

Brief/Memorandum (intern ambtelijk).

In dit document rapporteert een ambtenaar (mogelijk de directeur van het Marktwezen) over een strafmaatregel tegen groothandelaar C. de Jong. Vanwege "prijsopdrijving" (het illegaal verhogen van prijzen boven het vastgestelde maximum) is zijn bedrijf voor een jaar gesloten door de prijscontrole-autoriteiten. De kern van de brief is een procedurele vraag: de schrijver stelt voor om, op basis van een recente wijziging in het marktrecht (besluit van de Burgemeester van 6 februari 1942), de toegang tot de Centrale Markt voortaan direct te ontzeggen aan gestrafte handelaren zonder dat daarvoor per individueel geval een apart besluit van de Burgemeester nodig is. Dit duidt op een verdere stroomlijning en verscherping van het repressieve beleid tegen economische overtredingen tijdens de bezetting.

Dienstbrief / Kennisgeving

Het document is een zakelijke mededeling betreffende de huur of het gebruik van een pakhuis (nummer H.22) op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder, de heer C. de Jong Sr., wordt erop gewezen dat zijn contract op 31 mei 1942 afloopt. Hij krijgt de keuze: verlengen via de boekhouding van de betreffende dienst, of het pakhuis opgeven. Opvallend is de administratieve precisie: de handgeschreven notitie "Verzonden 18/5" bevestigt de daadwerkelijke verzenddatum, twee dagen na de datering van de brief. Dit type document is kenmerkend voor de gemeentelijke bureaucratie in bezet Amsterdam, waarbij de controle op distributie- en opslagpunten (zoals de Centrale Markt) strikt was.

Doorslag van een officiële brief/memo.

Deze brief dient als een feitelijke verklaring over de zakelijke status van twee personen met de naam C. de Jong (vader en zoon) op de Centrale Markt in Amsterdam. 1. **Status van C. de Jong Jr.:** De directeur zet uiteen dat de zoon tussen 1935 en 1940 diverse rollen had (personeel, compagnon, zelfstandig huurder), maar dat hij in 1941 en 1942 geen officiële toegang meer heeft gevraagd tot de markt. 2. **Sanctie tegen C. de Jong Sr.:** Het document onthult dat de vader, C. de Jong Sr., zwaar gestraft is door de Inspecteur voor de Prijsbeheersching. Hij heeft de vastgestelde maximumprijzen voor groenten overschreden, wat resulteerde in een gedwongen bedrijfssluiting van één jaar, beginnend op 9 maart 1942. 3. **Doel van de brief:** De firma Beugel & Zn. heeft waarschijnlijk om deze informatie verzocht om te verifiëren of de zoon (Jr.) losstaat van de vader (Sr.). Gezien de zware straf van de vader was het voor zakenpartners van cruciaal belang om te weten of zij nog legaal handel konden drijven met de zoon, of dat deze ook besmet was door de sancties tegen het familiebedrijf.

Administratieve handgeschreven notitie betreffende een huurovereenkomst.

Dit document betreft de administratieve opvolging van een huurcontract voor een zolderruimte ("smalle zolder") aangeduid als "Stal 22". * **Huurprijs:** De huurprijs van 50 cent per jaar is extreem laag, wat wijst op een zeer kleine opslagruimte of een symbolische vergoeding voor een recht van overpad of gebruik. * **Procedure:** In maart 1942 is er schriftelijk contact gezocht met de huurder om te polsen of hij de huur na de einddatum van het contract (1 juni 1942) wilde voortzetten. De notitie vermeldt dat de huurder tot dan toe altijd netjes heeft betaald. * **Mutaties:** De rode inkt en de latere datum (1943) suggereren dat het dossier na de oorspronkelijke contractdatum nog actief was. De aantekening "gehoord op 8/3 - 1943" kan betekenen dat de huurder op die datum is gesproken over de status van de zolder. * **Visuele markering:** Het grote blauwe kruis over de tekst is een typisch archivistisch kenmerk dat aangeeft dat de informatie is overgenomen in een legger of dat de actie is voltooid.

Getypte brief (doorslag of kopie).

In deze brief reageert de directeur van de Centrale Markt op een verzoek om informatie van de firma F.J. Beugel & Zn. De kern van de brief is het maken van een strikt onderscheid tussen twee personen: C. de Jong Jr. en C. de Jong Sr. De directeur zet de loopbaan van **C. de Jong Jr.** uiteen: 1. 1935-1936: Personeelslid bij zijn vader. 2. 1937: Compagnon van zijn vader. 3. 1938-1940: Zelfstandig ondernemer op de markt. 4. 1941-1942: Niet meer actief op de markt (geen toegangskaart aangevraagd). De reden voor deze navraag wordt in de tweede alinea duidelijk: **C. de Jong Sr.** is zwaar gestraft. Hij heeft de prijsvoorschriften overtreden en zijn bedrijf is per 9 maart 1942 voor de duur van een jaar gesloten. De brief dient als bewijs of bevestiging dat de "onbesproken" Junior zakelijk losstaat van de "gestrafte" Senior.

Ambtelijke mededeling / rapportage.

Dit document is een ambtelijke verklaring betreffende de beroepsmatige status en integriteit van Cornelis de Jong Jr. in relatie tot zijn vader, Cornelis de Jong Sr. De kern van de brief is het aantonen van de zakelijke scheiding tussen vader en zoon. De aanleiding voor dit schrijven is een strafmaatregel tegen de vader. C. de Jong Sr. is door de *Inspecteur van het Prijsbeheersching* schuldig bevonden aan prijsopdrijving (het overschrijden van de vastgestelde maximumprijzen) voor groenten. Als sanctie is zijn bedrijf voor de duur van één jaar gesloten, ingaande op 9 maart 1942. De opsteller van de brief bevestigt dat de zoon (Jr.) sinds 1938 niet meer als compagnon of personeelslid van zijn vader werkt, maar als zelfstandig huurder en verkoper in de Centrale Markthallen (C.M.). Hiermee lijkt de weg te worden vrijgemaakt voor de zoon om zijn eigen handel voort te zetten, ongehinderd door de sanctie die zijn vader heeft getroffen.

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie/memo.

Het document is een kort, zakelijk memorandum waarin verslag wordt gedaan van een melding door de Firma Beugel. De kern van de notitie betreft C. de Jong (mogelijk 'junior'), die woonachtig is aan de Admiraal de Ruyterweg. Er is sprake van een inspectie door een zekere Inspecteur Duyfhuizen naar aanleiding van een "overschrijding" (vermoedelijk van prijsvoorschriften of distributieregels). De schrijver merkt op dat er zakelijk gezien "niets uitstaande" is met De Jong, maar refereert aan een verklaring ("man zegt") over een aankoop. De naam "L. Gebner" in de kantlijn en de tekst suggereert dat deze persoon de centrale figuur is in het dossier of de aanleiding voor het onderzoek. Het handschrift is gehaast en bevat typische ambtelijke afkortingen uit die periode.

Getypte brief op grijs-blauw doorslagpapier.

* **Kernboodschap:** De brief is een formele kennisgeving over het aflopen van een huurcontract voor een pakhuis (nummer H.22) op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder wordt gevraagd actie te ondernemen voor verlenging of opzegging. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele ambtelijke stijl en spelling (bijv. "den afloop", "den boekhouder", "mededeeling"). * **Administratieve afhandeling:** De handgeschreven aantekening fungeert als een dossiernotitie die bevestigt dat de huurder op 27 mei 1942 — dus ruim voor het verstrijken van de termijn — persoonlijk kenbaar heeft gemaakt de huur te willen voortzetten.

Gedrukte lijst van handelaars.

Dit document is een register van Nederlandse ondernemers en handelaren die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter waren geautoriseerd om goederen te leveren aan de Wehrmacht. De lijst is alfabetisch geordend op plaatsnaam en bevat bedrijfsnamen, adressen en telefoonnummers. De handgeschreven aantekening "Prijslijst!" en de vinkjes/streepjes bij diverse Amsterdamse handelaren suggereren dat dit document actief werd gebruikt, mogelijk door iemand die offertes opvroeg of bestellingen coördineerde. Het feit dat zowel zakelijke adressen als privéadressen (zoals bij C. de Jong in Amsterdam) worden vermeld, onderstreept de nauwe verwevenheid van deze personen met de Duitse oorlogsindustrie.

Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.

* **Kernboodschap:** De brief is een pleidooi voor een groentegrossier genaamd C. de Jong. Omdat de benzinerantsoenering per 1 augustus 1943 wordt stopgezet voor zijn transportmiddel (een motordriewieler met kenteken G.41737), moet hij overschakelen op een alternatieve brandstof. Er wordt verzocht om een vergunning voor een persgasinstallatie. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands ("den heer", "zoodat", "a.s."). Het weerspiegelt de bureaucratische structuur van die tijd. * **Fysieke staat:** De brief is getypt op officieel briefpapier van de Autobevrachtingsdienst. De rode aantekeningen onderaan duiden op de interne afhandeling door de ontvanger (de Directie van het Marktwezen), die het advies blijkbaar doorstuurt naar de Stadsingenieur. ---

Getypte debiteurenlijst (boekhoudkundig document).

* **Inhoud:** Het document is een overzicht van openstaande posten van klanten (debiteuren) die gebruik maakten van de koelfaciliteiten van de veiling in Amsterdam. * **Boekhoudkundige details:** De afkorting "cr." staat voor credit. Dit betekent dat deze drie partijen (Binnengasthuis, B.C. v. Es en Heemskerk) een klein bedrag tegoed hadden in plaats van een schuld. Deze bedragen zijn in rood omcirkeld om ze te onderscheiden van de debetstanden. * **Opvallende debiteuren:** * **Centrale Voedselv. (Voedselvoorziening):** Met 791,48 gulden veruit de grootste post, wat wijst op de centrale rol van de overheid in de voedseldistributie tijdens de oorlog. * **Lufthansa Lazaret:** Een verwijzing naar een Duits militair hospitaal, wat de aanwezigheid van de bezettingsmacht in de Amsterdamse infrastructuur illustreert. * **C. de Jong Sr.:** Een aanzienlijke private debiteur (145,01 gulden).

Getypte lijst van debiteurensaldi (openstaande posten).

Dit document is een financiële momentopname van de N.V. Nederlandsche Veiling uit Amsterdam. Het toont een lijst van 65 debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd waren) op 30 september 1943. De bedragen variëren sterk: van zeer kleine bedragen (f. 0,05 voor Bleys) tot aanzienlijke sommen. De meeste posten lijken betrekking te hebben op individuele handelaren of kleine bedrijven. Het totaalbedrag aan openstaande vorderingen bedraagt f. 2136,62. Opvallend is dat de bedragen exact tot op de cent zijn berekend, wat duidt op een nauwkeurige boekhouding.

Officiële brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De Inspectie voor de Prijsbeheersing stelt de Directie van de Centrale Markt formeel op de hoogte van het feit dat de groentengrossier C. de Jong zijn werkzaamheden mag hervatten. De strafmaatregel (sluiting van de zaak en beslaglegging op bedrijfsmiddelen), die in maart 1942 was opgelegd, is per 25 januari 1943 opgeheven. * **Administratieve gang:** Het document vertoont de typische sporen van ambtelijke verwerking tijdens de bezetting. Het paarse nummer "77/1/2" en de rode herhaling daarvan in de marge wijzen op een intern archief- of classificatiesysteem. De blauwe stempel met datum "6/2 '43" geeft aan wanneer het document door de ontvangende instantie (de Centrale Markt) definitief is afgehandeld of geaccepteerd. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en verwijst naar eerdere correspondentie en telefonisch contact, wat duidt op een strakke coördinatie tussen de controlerende instantie en de marktbeheerder.

Administratief overzicht van achterstallige pakhuisuren (huur).

Dit document is een financieel overzicht van de administratie van de Centrale Markt. Het biedt een overzicht van grossiers (groothandelaren) die hun pakhuis- of opslaghuur over de maand augustus 1942 nog niet (volledig) hadden voldaan op het moment van de laatste boeking. * **Structuur:** De lijst is onderverdeeld in categorieën: de markthal zelf ("Hal 20"), algemene "Bergruimten" en een specifieke sectie voor "Sigarenmakers". * **Betalingsstatus:** De kolom "Schuld heden" bevat cruciale administratieve aantekeningen. "Gireert" bij C. de Jong duidt op een lopende bankoverschrijving. De overige posten bevatten data en kwitantienummers ("quit."), wat impliceert dat deze bedragen kort na de peildatum alsnog zijn voldaan. * **Bedragen:** De bedragen variëren van de aanzienlijke som van 154,18 gulden tot kleine bedragen van 2,25 gulden voor de sigarenmakers.

Handgeschreven interne notitie op een papierstrook.

De notitie is een zakelijke mededeling waarin een eerdere administratieve beperking of stopzetting wordt teruggedraaid. De kern van het bericht is dat er weer vleeswaren verstrekt kunnen worden, waardoor een specifieke "toelage" (mogelijk een financiële vergoeding of een extra toewijzing op rantsoen) opnieuw wordt verleend aan de betreffende persoon of instantie. De tekst bevat correcties waarbij de ingangsdatum is aangepast van "26 dezer" naar "25 Januari j.l.". De afkorting "C.M." in "besluit C.M." verwijst vermoedelijk naar een overkoepelend orgaan zoals het 'Centraal Magazijn' of een specifieke commissie binnen de distributieketen.

Document

Dit document is een officieel afschrift van een besluit van de Gemeente Amsterdam uit 1935. Het is een reactie op een brief van 8 mei van de heer C. de Jong aan de 'Commissie voor Schoeisel'. De kern van de zaak is een verbod op bepaalde ambachtelijke werkzaamheden op de markt: het ter plekke repareren van schoenen en het opplakken van rubberzolen. De tekst is formeel en dreigend van aard richting de marktkooplieden: bij overtreding volgt verwijdering van de markt. De marktopzichters krijgen de expliciete opdracht om hier streng op te controleren ('streng de hand te houden'). De spelling is conform de tijd, met gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (schryven, zy, verwyderd). De aanwezigheid van het woord "(get.)" voor de naam Kropman bevestigt dat dit een getypt kopie-exemplaar is voor de administratie of de geadresseerde, niet het origineel met de 'natte' handtekening van de wethouder zelf.

Getypt rapport of ambtelijke correspondentie (doorslag of afschrift).

Dit document is een verslag van een inspectie op een markt, vermoedelijk uitgevoerd door marktmeesters of controleurs van een vakorganisatie. De kern van het verslag is de handhaving van regels omtrent schoenreparaties. De tekst beschrijft drie zaken: 1. **Leugenachtige verklaring:** Een zekere "Drukker" ontkent dat hij op de markt repareert (wat verboden is), maar de inspecteurs stellen dat dit in strijd met de waarheid is. 2. **Laster:** Marktkooplieden die "noprubber" (rubberen zolen met noppen) verkopen, uiten zich beledigend over professionele schoenmakers en lederhandelaren. 3. **Oneerlijke concurrentie:** Er wordt geklaagd dat marktkooplieden het verbod op reparaties negeren, wat de "bonafide vaklieden" (de gevestigde schoenmakers) schaadt in zowel hun inkomen als hun reputatie.

Notulen (vergaderverslag).

* **Kernconflict:** Het document legt een moment van demotivatie en politieke frictie vast binnen een gemeentelijk adviesorgaan. Een commissielid (Melhado) stelt het bestaansrecht van de commissie ter discussie nadat de Amsterdamse Gemeenteraad hun jarenlange werk aan een 'winkelverordening' (waarschijnlijk betreffende openingstijden of vestigingseisen voor schoenwinkels) in één klap heeft verworpen. * **Leiderschap:** De voorzitter (Scherf) hanteert een diplomatieke en volhardende toon. Hij erkent de teleurstelling, maar hamert op de bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid van de commissie: het waarborgen van de kwaliteit en beschikbaarheid van schoeisel en leer voor de Amsterdamse bevolking. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare spelling (vóór de spelling-Marchant breed werd doorgevoerd), herkenbaar aan woorden als "Vrydag", "onmogelyk" en "eigenlyk". * **Interessant detail:** De aanwezigheid van de Directeur van het Marktwezen suggereert dat, ondanks de politieke tegenslag rond de winkelverordening, de focus verschoof naar de regulering van schoenverkoop en -reparatie op de openbare markten (zie de handgeschreven kop).

Handgeschreven conceptbrief of interne notitie.

* **Inhoud:** Het document betreft een correspondentie over de uitbreiding van het aantal viswinkels en de erkenning van handelaren binnen deze sector. De schrijver adviseert positief over bepaalde verzoeken, maar voegt een specifieke kanttekening toe over een zekere "Heer C. de Jong". * **Correcties:** De onderste alinea is met een groot kruis doorgehaald, wat suggereert dat dit deel van de tekst in de definitieve versie is komen te vervallen of is herzien. De schrijver benadrukt dat zijn standpunt niet mag "prejudiciëren" (vooruitlopen op/benadelen) ten opzichte van de heer De Jong. * **Marginalia:** De tekst in de kantlijn lijkt een meer algemene beleidsmatige toelichting: aanvragen moeten op hun eigen merites worden beoordeeld en er mag geen sprake zijn van onredelijke wachttermijnen die door een commissie worden opgelegd. * **Namen:** Er wordt verwezen naar een "heer Hillebrand" (waarschijnlijk een functionaris) en "C. de Jong" (de betrokkene/aanvrager).

Handgeschreven concept-notitie of een gedeelte van een juridisch/administratief advies.

De tekst handelt over een administratieve of juridische verwarring rondom de tenaamstelling van zakelijke toewijzingen (vermoedelijk vergunningen, quota of leveringsrechten). 1. **Rectificatie van een fout:** In het eerste deel wordt gesteld dat een foutieve tenaamstelling (op naam van C. de Jong in plaats van de firma P. de Jong) de geldigheid van de toewijzingen niet aantast. De schrijver benadrukt dat de goederen of diensten daadwerkelijk ten gunste van de bedoelde firma zijn gekomen. De kanttekening suggereert dat de fout mogelijk is ontstaan door een onjuiste opgave door de aanvrager zelf ("dezerzijds verstrekte onjuiste opgave"). 2. **Nuancering:** In het tweede deel (onder de streep) maakt de auteur een belangrijk voorbehoud. Het feit dat er in deze specifieke zaak een fout is gemaakt, mag niet leiden tot een algemene uitsluiting van de heer P.C. de Jong voor toekomstige zaken. Omdat hij bekend staat als een ervaren zelfstandig handelaar, moet hij voor andere aangelegenheden nog steeds erkenning kunnen krijgen. 3. **Redactionele wijzigingen:** De paarse correcties (zoals "hier bekend") en de doorhalingen laten zien dat er kritisch naar de formulering is gekeken om juridische ambiguïteit te voorkomen.

Getypte ambtelijke brief of memorandum (pagina 2 van een meerbladige correspondentie).

Dit document betreft een ambtelijk advies met betrekking tot de erkenning van handelaren binnen een distributiesysteem. De kern van de tekst is een nuancering: hoewel de schrijver (de Directeur) adviseert om op bepaalde verzoeken afwijzend te beslissen, benadrukt hij dat dit advies niet automatisch geldt voor de heer C. de Jong. De Jong wordt omschreven als een ervaren vishandelaar. De Directeur stelt dat een "erkenning" (waarschijnlijk een vergunning of officiële status) aan De Jong niet geweigerd hoeft te worden als dit noodzakelijk is voor redenen die buiten het reguliere systeem van de "vischverdeeling" vallen. Het taalgebruik is formeel en juridisch-administratief van aard ("afwijzend te beschikken", "onder referte aan").

Administratieve brief / Kennisgeving betreffende huurcontract.

Dit document is een formele kennisgeving van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan huurders van opslagruimte. De brief bevat belangrijke details over de huurvoorwaarden: * **Financieel:** De huurprijs bedraagt 83,34 gulden. Opvallend zijn de handmatige wijzigingen in de betalingsvoorwaarden: de frequentie is aangepast van wekelijks naar maandelijks (op de eerste van de maand), en de uiterste betaaltermijn is verruimd van drie naar zes dagen. * **Onderhoud:** De huurders worden expliciet gewezen op hun wettelijke plicht (artikel 1619 Burgerlijk Wetboek) om zelf zorg te dragen voor kleine herstellingen aan rolluiken, ruiten en sloten. * **Beheer:** Er geldt een strikt beleid ten aanzien van uitingen op het pand; reclameborden of aanduidingen mogen enkel na schriftelijke goedkeuring van de directeur worden geplaatst.

Document

Het document fungeerde als een werklijst voor de administratie van een groothandelsmarkt. De drie kolommen geven de naam van de handelaar, het marktnummer (het toestel ter plaatse op de Pier of in de Hal) en het "Thuis"-nummer (vaak een kantoor of woonadres in omliggende plaatsen zoals Rijnsburg, Zuid-Scharwoude of Amstelveen). De handgeschreven toevoegingen tonen aan dat de lijst constant geactualiseerd werd: voorletters werden toegevoegd, namen van opvolgers of bewindvoerders genoteerd, en bedrijfsomschrijvingen (zoals "West Ind. Ban. Import") verduidelijkt. Sommige groepen nummers zijn samengevoegd met accolades (bijv. bij P.H. Buys), wat duidt op meerdere beschikbare lijnen.

Getypte lijst met betalingsgegevens of verzendingsadministratie.

* **Administratieve functie:** Het document fungeert als een register van openstaande posten of zendingen. De kolom aan de rechterzijde toont bedragen in guldens. De handgeschreven kanttekening "betaald" geeft aan dat het document actief werd gebruikt om de status van betalingen bij te houden. * **Geografische focus:** De adressen bevinden zich voornamelijk in Noord-Holland (Beverwijk, Amsterdam, Zuid-Scharwoude) en de bollenstreek (Rijnsburg, Katwijk). * **Correcties:** Er is een duidelijke correctie zichtbaar waarbij een regel volledig is overgetypt met 'x'-en en vervangen door de inschrijving van M. Matthaei voor hetzelfde bedrag (f. 116,67). Dit suggereert een fout in de oorspronkelijke tenaamstelling.

Financieel overzicht (debiteurenlijst / saldi-staat).

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande vorderingen van een koelhuis aan het einde van oktober 1944. De lijst geeft een uniek inzicht in de economische bedrijvigheid en de voedselvoorziening tijdens de bezetting. * **Grootste debiteuren:** De Gemeente Amsterdam (Fl. 5522,61) en de 'Centrale Voedselv:' (waarschijnlijk de Centrale Voedselvoorziening, Fl. 1174,28) zijn de grootste schuldenaars. Dit wijst op de centrale rol die het koelhuis speelde in de stedelijke voedseldistributie. * **Wehrmacht:** Opvallend is de post "Wehrmacht" voor een bedrag van precies 500 gulden. Dit bevestigt dat het koelhuis diensten leverde aan de Duitse bezettingsmacht. * **Diversiteit aan klanten:** De lijst bevat een mix van grotere bedrijven (zoals N.V. Ned. Veiling, Frisco, Aptito) en een groot aantal kleinere ondernemers of particulieren (zoals Gebr. Pel, C. de Jong Sr, etc.), vaak met relatief kleine uitstaande bedragen. * **Correcties:** De doorhaling van "Grevenstuk Groco" met een bedrag van 104,86, waarna "Grevenstuk" opnieuw verschijnt met een lager bedrag (6,67), duidt op een administratieve correctie of betwiste factuur.

C.de Jong.Jr.oud 37 jaar en wonende Admiraal de Ruyterweg 166 alhier,verzoekt om een erkenning als groothandelaar in groente en fruit.Hij verklaart van September 1919 in de betrokken groothandle werkzaam te zijn.Als personeel bij zijn vader, de grossier C.de Jong.Sr is hij in dienst geweest tot 1937. van 1937 tot Mei 1940 heeft hij voor eigen rekening zaken gedaan en daartoe pakhuis Hal 10 van de ...

# TRANSCRIPTIE No 77/40/M.1940 $\frac{24}{10}$ KAARTCONTROLE CENTRALE MARKT. \---------- No. kaart ....3284.... uitgegeven als ..Kooper............ Naam ..J. de Jong.................. geboren .8. October 1917.......... woonplaats .Merelstraat 1 I Amsterdam-Noord Reden van inhouding. (Korte omschryving).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve archiefkaart (waarschijnlijk betreffende een marktvergunning of pakhuisrechten). * **Betreft:** C. de Jong Jr. * **Datering:** 1935 – 1942. * **Taal:** Nederlands. * **Kenmerken:** Handgeschreven in inkt, met latere toevoegingen en doorhalingen.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke mededeling / rapportage. * **Datum:** 10 maart 1942. * **Locatie:** Amsterdam (A'dam). * **Betrokken personen:** C. de Jong Jr. (geb. 1906) en C. de Jong Sr. (geb. 1884). * **Instellingen:** Centrale Markthallen (C.M.), Inspecteur van het Prijsbeheersching. * **Kenmerken:** Handgeschreven op gelinieerd papier, bevat doorhaalingen en admi...

# TRANSCRIPTIE A’dam, 10/3 1942 [Onleesbaar, mogelijk straatnaam] Bengelstr. 8 II C.M. Hal 7-9 [In rood potlood/stempel:] 77/2/46 17 [In de marge:] 15/3/42 Ingevolge uw verzoek deel ik u hierbij mede, dat volgens de administratie van mijn dienst aan C. de Jong Jr., geb. 7 Januari 1906 wonende Adm. de Ruyterweg 166 in de jaren 1935 en 1936 als personeel van zijn ~~vader~~ vader C. de Jong Sr. to...