Handgeschreven verklaring / schuldbekentenis. Zaterdag 14 juni 1941. H. Serno.
Orteliusstr 35 II
pers. bij C. J. Vermoss
Hoofdweg 368. (Winkel)

Onderget. H. Serno verklaart bij deze:
Op Dinsdag 10 Juni verloor ik op de Centr. Markt.
f 10,- (tien Gulden) om dit te kort te dekken schreef ik
op Woensdag 11 Juni zelf een statie bon uit ten bedrage
van f 10.30 (tien Gulden en dertig cent) terwijl ik voor
dat bedrag geen kisten in leverde en gaf deze bon aan
den boekhouder van afd. C. de Jong om zoodoende boven.
genoemd bedrag te kunnen ontvangen.
Doch deze boekhouder betaalde mij het bedrag
niet uit, door hij verklaarde dat ik deze bon zelf had
geschreven, hetgeen ik later aan deze boekhouder bekende.
Iets als boven genoemd geval heb ik nooit eerder gedaan,
ook heb ik mij nooit schuldig gemaakt aan diefstal.
Het boven vermelde is de volle waarheid
En teeken naar [?]
Zaterdag 14 Juni '41 Amsterdam

[Handtekening: H. Serno]

Kaart en salate bon gaan hierbij.
De Controleur
[Handtekening onleesbaar, mogelijk S. Romijn]

Z.O.Z.

--- Dit document is een formele schuldbekentenis van H. Serno, werkzaam of betrokken bij de handel op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de zaak is een kleine fraude:

1. Aanleiding: Serno verloor op 10 juni 1941 tien gulden op de markt.
2. De daad: Om dit verlies te compenseren, vervalste hij de volgende dag een "statie bon" (een bewijs van ingeleverde emballage/kisten waar statiegeld op zat) ter waarde van f 10,30. Hij leverde echter geen kisten in.
3. Ontmaskering: Boekhouder C. de Jong weigerde uit te betalen omdat hij zag dat de bon door Serno zelf was geschreven. Serno heeft de fraude vervolgens toegegeven.
4. Verweer: Serno benadrukt dat dit een eenmalig incident is ("nooit eerder gedaan") en dat hij geen dief is.

Onderaan voegt een controleur toe dat de betreffende "kaart en salate bon" (waarschijnlijk de vervalste bon voor sla-kisten) bij de verklaring zijn gevoegd. De afkorting "Z.O.Z." suggereert dat er op de achterzijde nog informatie staat.

--- Het document dateert van juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en strikte controle op goederenstromen en administratie.

• Locatie: De "Centr. Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam-West (bij de Jan van Galenstraat). Dit was het hart van de voedseldistributie in de stad. De Orteliusstraat en de Hoofdweg liggen in de directe nabijheid van deze markt.
• Financieel: Tien gulden was in 1941 een aanzienlijk bedrag voor een arbeider (vergelijkbaar met ongeveer 80 à 90 euro aan koopkracht nu, maar relatief veel hoger ten opzichte van de toenmalige weeklonen).
• Terminologie: Een "salate bon" heeft betrekking op de handel in groenten (sla). Het systeem van statiegeld op kisten was essentieel voor de logistiek op de markt. Fraude hiermee werd hoog opgenomen, wat de noodzaak voor deze schriftelijke verklaring en de tussenkomst van een controleur verklaart. C. de Jong C.J. Vermoss H. Serno J. Vermoss S. Romijn