Ambtsbericht / Inspectierapport. 23 februari 1940 (met stempel van ontvangst/verwerking op 26 februari 1940). Onleesbare handtekening (mogelijk een hoofdopzichter of marktmeester, getekend met 'H.O.Z.'?). [Linksboven in potlood/pen:]
Inschrijven

[Stempel rechtsboven:]
Nº 72/9/1 M. 1940 26/2

Amsterdam 23 Febr. 1940.

[Kantlijn:]
Blauw wit
Rood Wit Blauw

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen.

Bij de heden gehouden controle op den verkoop van speldjes bij de tentoonstelling in de Apollohal het volgende:
De controle is gehouden des morgens van ± 11.= - 1.= uur, (4 venters, een zonder vergunning) van 2.= - 4.= uur, (4 venters, allen vergunning) en van 7.= - 9.= uur, waren 3 venters aanwezig.
Omtrent de gedragingen tegenover het publiek van deze venters het volgende:
Allen, de een wat meer, de ander wat minder, spelden de speldjes op de kleeding bij het publiek ~~van~~ venten is vrijwel geen sprake.
~~De venter~~ Die daar aanwezig was spelde ze op de kleeding bij een groepje en zei: "wat u geeft is goed."
Over het algemeen wees het publiek de speldjes af voor dat ze kans kregen ze op te spelden.
Het z.g. venten lijkt m.i. meer op bedelen en zou geen vergunning gegeven moeten worden voor het venten bij tentoonstellingen enz: van speldjes en strikjes en de bestaande vergunningen intrekken, daar dergelijke handelingen niet onder venten gerangschikt kunnen worden.

[Handtekening]
H.O.Z. Dit document is een rapport van een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen betreffende toezicht op straathandel (venten) rondom de Apollohal. De kern van de rapportage is een klacht over de agressieve en onbehoorlijke wijze waarop verkopers van speldjes te werk gaan.

De rapporteur constateert dat de verkopers de speldjes direct op de kleding van passanten spelden zonder dat daar een verkoopgesprek aan voorafgaat. De uitspraak "wat u geeft is goed" duidt erop dat er geen vaste prijs is, wat de activiteit meer het karakter van bedelen geeft dan van reguliere handel. De rapporteur is dan ook zeer kritisch en adviseert de inspecteur om voor dergelijke activiteiten (speldjes en strikjes bij tentoonstellingen) geen vergunningen meer af te geven en bestaande vergunningen in te trekken, omdat het de definitie van 'venten' te buiten gaat. Het document dateert van februari 1940, de periode van de mobilisatie in Nederland, vlak voor de Duitse inval in mei 1940. De referentie "Blauw wit Rood Wit Blauw" in de kantlijn suggereert dat de speldjes mogelijk verbonden waren aan een vaderlandslievende actie of een goed doel (zoals het Nationaal Steunfonds of Winterhulp-achtige voorlopers), aangezien de kleuren van de Nederlandse vlag worden genoemd.

De Apollohal was in die tijd een belangrijke locatie voor evenementen en tentoonstellingen in Amsterdam-Zuid. Het Marktwezen hield streng toezicht op wie waar mocht verkopen, zeker bij grote publiekstrekkers. De frictie tussen liefdadigheidsverkoop (die vaak op 'opdringerige' wijze gebeurde door speldjes op te prikken) en de officiële vergunningsregels voor handelaren is een terugkerend thema in archieven uit deze periode. Marktwezen Winterhulp