C. Blom
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
Maurits Agsteribbe (geb. 1903) was een fruitkoopman op de Waterloopleinmarkt. In 1939 aangehouden wegens kruimeldiefstal. In 1942 moest hij zijn standplaats op de Centrale Markthallen beëindigen, waarschijnlijk door arisering. Overleed in maart 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Ziekteverzuimkaart (kennisgeving van ziekteverzuim van een ambtenaar).
* **Persoonsgegevens:** De kaart betreft C. Blom, een 46-jarige mannelijke ambtenaar woonachtig aan het Zwanenplein 75 in Amsterdam-Noord. * **Dienstverband:** Hij is werkzaam bij de gemeentelijke dienst 'Marktwezen' (code 57) in de functie van contrôleur (A), vallend onder salarisgroep II. Hij heeft een aanstelling in "vasten en vollen dienst". * **Medische status:** Dit is zijn eerste ziektemelding van het jaar 1939. Het document dient als afschrift voor de controlerend gemeentearts, die de verzuimcontrole uitvoerde. * **Administratieve kenmerken:** Het grote paarse stempel "M. 1939" met de datum "26/9" duidt op de datum van registratie of ontvangst door de medische controledienst. Het nummer "SA/122/1" is waarschijnlijk een dossier- of archiefnummer.
Handgeschreven controlerapport/proces-verbaal betreffende een lading aardappelen.
* **Inhoud:** Het rapport is opgesteld door een controleur (C. Blom) die een onregelmatigheid heeft vastgesteld bij een levering aardappelen voor het gezin/huishouden van C. de Jong jr. * **Bevindingen:** Er is een discrepantie tussen de administratieve opgave (1750 kg uitsluitend blauwe aardappelen) en de fysieke lading. De lading bestond uit drie verschillende soorten (blanke eigenheimers, bonte en blauwe aardappelen) met een totaalgewicht van 1875 kg (75 kisten van 25 kg). * **Besluitvorming:** De controleur rapporteert de afwijking aan de directeur/bedrijfschef, waarna op 8 augustus 1939 de instructie wordt genoteerd om een officiële waarschuwing te verzenden. * **Schrift:** Het document is geschreven in een zakelijk, cursief handschrift dat typerend is voor de Nederlandse administratie in de jaren dertig.
Handgeschreven rapport van een controleur.
* **Kern van het rapport:** Controleur Blom rapporteert een incident betreffende het onterecht claimen van vrijstelling van kadegeld. Schipper Heyson van het schip "Flora" laadde goederen voor een private grossier (Wiggermansen) terwijl hij gebruikmaakte van de faciliteiten (en de bijbehorende vrijstelling van kadegeld) die bedoeld zijn voor veiling- en koelhuistransport. * **Handhaving:** De controleur heeft een kwitantie (kw.) van 88 cent uitgeschreven. De schipper betaalde onder protest, maar de veilingmeester (mogelijk familie of met dezelfde achternaam) steunde de betaling om te voorkomen dat de algemene vrijstelling voor veilingschepen in diskrediet zou worden gebracht. * **Beoordeling:** De superieur (initialen A.v.P.) bevestigt dat de controleur juist heeft gehandeld en benadrukt de noodzaak van strikte controle om misbruik van regelingen te voorkomen.
Officieel rapport van de "Statistiek-Controle" van de Centrale Markt in Amsterdam.
Dit document betreft een controleverslag van de Centrale Markt in Amsterdam. De controleur, C. Blom, heeft op de vroege ochtend (04:45 uur) een inspectie uitgevoerd op de lading van schipper J. Kooiman. Uit de vergelijking tussen de opgegeven statistiekbon en de feitelijke aanvoer (uitgesplitst per afnemende grossier) bleek een onregelmatigheid. Hoewel de hoeveelheden spinazie, rabarber en witlof klopten, had de schipper **4 kisten prei ("porij")** niet aangegeven op zijn documenten. De administratieve afhandeling onderaan toont dat de Bedrijfschef van de markt heeft besloten tot een "Schriftelijke waarschuwing". Dit wijst op een eerste of lichte overtreding van de marktvoorschriften.
Administratief register / loonlijst.
Dit document betreft een personeelsoverzicht van de marktmeesters/controleurs van de Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam). Het document dient om de toekomstige loonkosten en bevorderingen in kaart te brengen na een wijziging in de arbeidsvoorwaarden rond 1938. **Belangrijke observaties:** * **Salarisstructuur:** Het standaard topsalaris voor deze functie lijkt f 1800,- per jaar te zijn. * **Vervallen Toelage:** Een cruciale aantekening rechtsonder vermeldt dat de 5% toelage (zichtbaar in de derde kolom) komt te vervallen in 1938. Deze besparing wordt gebruikt om de automatische periodieke verhogingen (meestal f 100,-) te bekostigen. * **Periodieken:** De kolom "Maximum periodieken tegoed" geeft aan hoeveel stappen een werknemer nog kan maken in salaris. "Maximum" betekent dat de werknemer al op zijn hoogste schaal zit. * **Tijdsspanne:** De lijst bevat indiensttredingsdata vanaf 1930 en kijkt vooruit naar loonstappen tot 1945.
Formulier voor ziektemelding (kopie).
* **Administratieve nauwkeurigheid:** Het document is een officiële "ziektebrief" voor een gemeenteambtenaar. Het gebruik van een kopie (doorslag) was essentieel voor de dossieropbouw van de dienst Marktwezen. * **Functie:** De heer Blom was 'contrôleur (A)'. Dit suggereert een toezichthoudende rol op de Amsterdamse markten. Het nummer 98 is zijn persoonlijke personeelsnummer binnen de dienst. * **Stempels:** Het grote paarse stempel in het midden (`SA/60/1`) wijst op een centrale registratie bij de gemeentelijke administratie (Secretarie Afdeling). * **Persoonlijke gegevens:** Blom woonde aan het Zwanenplein 75 (Amsterdam-Noord). Zijn geboortejaar is 1893, wat betekent dat hij ten tijde van deze melding 46 of 47 jaar oud was. Hij zat in salarisgroep II, een gemiddelde rang voor die tijd.
Getypte uitnodiging voor een vergadering (doorslag of stencildruk) met handgeschreven annotaties.
* **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele spelling ("noodig", "eener", "den"). * **Inhoud:** Het betreft een oproep voor een spoedvergadering. Opvallend is agendapunt 1, waarbij notulen van april 1940 (vóór de Duitse inval) pas in november 1940 worden goedgekeurd. Dit duidt op een langdurige onderbreking van de reguliere werkzaamheden door de oorlogssituatie. * **Kantooruren:** Het voorstel tot wijziging van kantooruren (agendapunt 2) heeft in november 1940 waarschijnlijk te maken met de opgelegde verduisteringsmaatregelen of de spertijd (avondklok) die door de bezetter was ingevoerd. * **Annotaties:** De rode krabbel onderaan ("zie 84/107 17.1940") is een archiefverwijzing naar een gerelateerd dossier of correspondentienummer uit dat jaar.
Getypte uitnodiging voor een spoedvergadering.
* **Doel:** De brief dient als een formele oproep voor een urgente bijeenkomst van de dienstcommissie op dezelfde dag als de dagtekening (15 november 1940). * **Inhoudelijke punten:** * Er is sprake van een lange onderbreking in de formele verslaglegging; de notulen van vóór de Duitse inval (5 april 1940) moeten nog worden goedgekeurd. * De wijziging van kantooruren (agendapunt 2) is een typisch verschijnsel tijdens de bezetting, vaak ingegeven door verduisteringsvoorschriften, spertijden of brandstofbesparing. * **Taal en spelling:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele spelling (bijv. "eener", "den"). Opvallend is het consequente gebruik van de letter 'y' in plaats van 'ij' in woorden als "bywoning", "by" en "Wysiging", wat vaker voorkwam op bepaalde types schrijfmachines uit die tijd. ---
Handgeschreven ambtelijk rapport.
* **Inhoud:** Het document betreft een kort verslag van een controleur die klaagt over de reacties van huurders van pakhuizen. De opdracht om wekelijks te vragen naar de verlenging van de huur stuit op grote irritatie bij lokale ondernemers (grossiers). * **Taalgebruik:** Het rapport is opgesteld in zakelijk Nederlands van voor de oorlog, maar bevat letterlijke citaten in zeer informele en zelfs brutale spreektaal ("donder op", "bang voor zijn centen"). Dit geeft een levendig beeld van de frictie tussen de controlerende overheid en de ondernemers. * **Vorm:** Het handschrift is een vlot, enigszins staand archiefschrift. De toevoeging in groen potlood ("inschrijven en opbergen") is een typische administratieve handeling uit die tijd om aan te geven dat het document verwerkt is.
Dienstverslag / Rapportage van wangedrag.
* **Inhoud:** Het document betreft een intern incidentenrapport over een handgemeen op de werkvloer. Een medewerker (H. Smit) is geslagen door een collega (G. Budhof). Het slachtoffer heeft hierbij een bebloede bovenlip opgelopen. Er is een getuige genoteerd (G. Sterk). * **Terminologie:** De term "Kooper" (of "Kooperspersoneel") duidt vermoedelijk op personeel dat werkt met koper (bijv. kopergieters of pijpfitters), passend binnen een nutsbedrijf zoals de waterleidingen. * **Personen:** * **H. Smit:** Het slachtoffer, op dat moment circa 14 jaar oud (geboren 1925). * **G. Budhof:** De dader, op dat moment 28 jaar oud (geboren 1912). * **G. Sterk:** De getuige. * **C. Blom:** De rapporterend ambtenaar/controleur. * **Vorm:** Het rapport is formeel opgesteld met vermelding van geboortedata en adressen van de betrokkenen, wat duidt op een strakke administratieve discipline binnen het Amsterdamse gemeentebedrijf.
Dienstverslag / Rapportage van een incident.
* **Incident:** Het betreft een verslag van een fysiek handgemeen op de werkvloer. Een jong personeelslid (H. Smid, 14 jaar oud) is in het gezicht geslagen door een klant/handelaar (G. Oudhoff). * **Terminologie:** * **M.W. & C.M.:** Deze afkortingen staan zeer waarschijnlijk voor de "Dienst van het Marktwezen" en de "Centrale Markt" in Amsterdam. Dit wordt bevestigd door de functietitel 'Controleur' en de term 'Kooper'. * **Kooper:** Een verouderde spelling voor 'Koper' (inkoper/handelaar), de vaste term voor de kooplieden die op de Centrale Markt hun goederen betrokken. * **Korpspersoneel:** Verwijst naar de geüniformeerde dienst of het vaste personeel van de marktdienst. Gezien zijn leeftijd (geboren in 1925, dus 14 jaar oud) was Smid waarschijnlijk een hulp of jongste bediende. * **Context van de verwonding:** De klap resulteerde in een bloedende bovenlip, wat formeel wordt vastgelegd voor eventuele tuchtrechtelijke of juridische stappen.
Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).
* **Inhoud:** Het document bevat een alfabetische lijst van ambtenaren met hun totale jaarsalaris over 1940. De tekst in de koptekst verwijst naar "stamkaarten", wat aangeeft dat dit een uittreksel is uit de centrale personeelsadministratie. * **Salarisverhoudingen:** Er is een aanzienlijk verschil in bezoldiging zichtbaar. De meeste ambtenaren verdienen tussen de 1.500 en 2.000 gulden. Uitschieters zijn de lagere bedragen (zoals A.H. Klaassens met 610,88 gulden, mogelijk een deeltijd- of juniorfunctie) en de hoge bedragen (zoals Dr. A.v.d. Laan met 6.550,08 gulden, wat duidt op een hoge academische of leidinggevende positie). * **Administratieve tekens:** * De handgeschreven kruisjes ('x') bij A.H. Drukker en Dr. A.v.d. Laan en de diverse schuine strepen/vinkjes achter bedragen wijzen op een handmatige verificatie door een accountant of administrateur. * Onderaan staat de term "Transporteeren", wat betekent dat het totaalbedrag (76.978,77 gulden) wordt overgedragen naar een volgende pagina van de lijst.
Administratieve lijst/register betreffende schoeisel en distributiebonnen.
Dit document is een inventarisatielijst van de staat van het schoeisel van een groep medewerkers of leden van een organisatie. * **Kolom 1 (Naam):** Bevat een lijst van 26 namen van vast personeel en 2 namen van "los personeel". * **Kolom 2 (Bezit):** De meeste personen bezitten 1 of 2 paar "goede schoenen". * **Kolom 3 (Buitendienst):** Hier wordt getoetst of het huidige schoeisel geschikt is voor werk buitenshuis. Opvallend is dat veel personen hun antwoord hebben bekrachtigd met hun initialen/paraf. * **Kolom 4 (Bonnen):** De vermelding "bon reeds opgenomen" verwijst naar het distributiesysteem voor schaarse goederen. Schoenen gingen tijdens de bezetting al vroeg "op de bon". De data variëren van augustus 1940 tot september 1941, wat aantoont dat deze lijst gedurende een langere periode is bijgehouden of een samenvatting is van eerdere registraties.
Administratieve lijst/dienstbrief betreffende personeel.
Het document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke bureaucratie in bezet Nederland. Het is een personeelslijst van de dienst Marktwezen in Amsterdam, waarbij medewerkers zijn aangewezen voor taken binnen de Luchtbeschermingsdienst (LBD). De lijst bevat namen, initialen en een numerieke code (waarschijnlijk een volgnummer of een specifieke post-aanduiding). Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen personeel "buiten het koelhuis" en de rest. De aantekening aan de rechterzijde is een ambtelijke reactie op een eerdere correspondentie van 18 september 1941, waarin formeel wordt bevestigd wie de leiding heeft over de betreffende wijk of post. De heer J. Broere wordt genoemd als plaatsvervangend wijkhoofd, naast zijn reguliere functie als bedrijfchef van de Ketelmarkt.
Document
De lijst toont een collectieve salarisherziening voor ambtenaren in twee categorieën: "Contrôleur" (Salarisgroep II) en "Schryver" (Salarisgroep I). * **Contrôleurs:** Voor de meeste functionarissen in groep II stijgt het basissalaris van ƒ 1800,- naar ƒ 1900,-. Er is sprake van een "Toelage unif. kl." (waarschijnlijk uniformkleding) van ƒ 75,- of ƒ 85,- en een "Toelage 5%", die stijgt van ƒ 90,- naar ƒ 95,-. * **Uitzonderingen:** Enkele personen (zoals Bekkering, Hykamp, Nieuwenhuys en Plakké) hebben een afwijkende pensioensgrondslag. De opmerking over "art. 150 P.W. 1922" wijst op een specifieke juridische bepaling uit de Pensioenwet van 1922 die op hen van toepassing is, wat vaak een bevriezing of speciale berekening van de pensioengrondslag inhield. * **Tijdsfasering:** Onderaan de lijst (bij Plakké, Fleurbaay en Gottmer) is te zien dat de verhoging in twee stappen plaatsvindt: een tussentijds tarief voor de periode augustus-september 1941, gevolgd door een definitief nieuw tarief vanaf 1 oktober 1941.
Intern rapport / Melding van onregelmatigheden.
* **Incident:** Controleur Blom rapporteert dat hij op twee opeenvolgende avonden (woensdag en donderdag) rond 21:00 uur Duitse soldaten met jonge vrouwen op het bedrijfsterrein heeft aangetroffen. * **Interne afhandeling:** Het document bevat diverse ambtelijke instructies. Er wordt geopperd om de Ortskommandantur (de Duitse plaatselijke legerleiding) in te lichten. Daarnaast wordt de melding gekoppeld aan een lopend onderzoek naar diefstal op het terrein van de Centrale Markthallen (C.M.). * **Saillant detail:** De handgeschreven notitie in rode inkt stelt de vraag of deze incidenten te maken hebben met "bekende Joodsche werkvrouwen". Dit suggereert dat de vrouwen mogelijk werknemers van de markthallen waren en dat hun achtergrond relevant werd geacht voor het onderzoek of de bewaking. De verticale kanttekening uit oktober geeft aan dat de zaak is besproken ("voorgekomen") met een niet nader genoemde mevrouw.
Bijlage bij een ambtelijke brief/rapportage.
* **Inhoud:** Het document is een getuigenverklaring van een bewaker (hondenwacht) genaamd Brassing. Hij legt verantwoording af over zijn bewegingen en tijdsbesteding tijdens zijn nachtdienst op de Centrale Markt. De aanleiding is een controle-incident waarbij hij blijkbaar niet op zijn post werd aangetroffen of waarbij zijn aanwezigheid gecontroleerd moest worden. * **Incident:** Brassing verklaart dat hij tussen 01:30 en 01:45 uur door zijn eigen hond in zijn hand is gebeten. Hij is vervolgens geholpen door twee controleurs, heeft rust genomen bij het Koelhuis en heeft daarna zijn collega afgelost bij 'Cantine Noord'. * **Administratieve context:** De nauwkeurigheid van de tijden (1.30, 1.45, 1.55, 2.00 uur) wijst op een formele disciplinaire procedure of een verificatie van een dienstrapport. Het feit dat dit rapport gericht is aan de Wethouder voor de Levensmiddelen onderstreept het belang van de beveiliging van de voedselvoorraad in oorlogstijd. * **Topografie:** Het document noemt specifieke locaties op het terrein van de Centrale Markt (waarschijnlijk de Jan van Galenstraat in Amsterdam): de urinoir bij het grasveld, het kaartenkantoor, het wachthuisje bij het Koelhuis, Cantine Noord en de benzinepomp bij de ingang.
Handgeschreven dienstrapport.
* **Inhoud:** Het rapport betreft een nachtelijke inspectie van de bewakingsdienst bij een niet nader genoemde faciliteit (waarschijnlijk de Centrale Magazijnen, gezien de afkorting C.M.). De rapporteur controleert of het personeel op hun post is. * **Incident:** Er wordt gerefereerd aan een eerdere inbraak bij "grossier Kooy", wat de reden is voor extra bewaking op Pier C. * **Observaties:** De rapporteur constateert dat de portier op zijn plek zit en twee controleurs op de bewuste pier patrouilleren. Eén van de "hondenwachten" (bewakers met honden) wordt echter in het wachthuisje aangetroffen. Deze geeft als verklaring dat hij net aan zijn tien minuten rustperiode is begonnen. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in zakelijk, licht verouderd Nederlands (zoals "Heden nacht" en "Aan den Hr"). Het handschrift is goed leesbaar en duidt op een administratieve of controlerende functie.
Bijlage bij een ambtelijke brief / Getuigenverklaring.
Het document is een schriftelijke verantwoording van controleur P. Smit naar aanleiding van een tuchtrapport (personeels-contrôlerapport) opgesteld door Chef-Marktopzichter C. Blom. De kern van het conflict is plichtsverzuim: Smit en zijn collega De Vries werden ervan beschuldigd tijdens hun bewakingsronde ("terreindienst") onrechtmatig in de verwarmde portiersloge te hebben gezeten in plaats van te patrouilleren. Smit voert een verzachtende omstandigheid aan: een incident waarbij hondenwacht Brassing door zijn eigen hond in zijn hand werd gebeten. Smit heeft de medische verzorging (het verbinden) op zich genomen. Hij geeft echter ruiterlijk toe dat hij daarna nog twintig minuten in de loge is blijven "napraten". Zijn verweer richt zich specifiek op de exacte tijdsduur en de reden van zijn aanwezigheid in de loge, waarbij hij ontkent dat hij er de volle drie kwartier onafgebroken heeft gezeten.
Afschrift van een ambtelijk rapport.
* **Inhoud:** Het document is een interne tuchtrapportage. De rapporteur, C. Blom, betrapt drie controleurs (Smit, Pietersma en De Vries) op het niet uitvoeren van hun surveillance-taken. In plaats van op het terrein te surveilleren, bevonden zij zich geruime tijd (ruim een uur) in de portiersloge. Ook bij de hondenwacht werd een vergelijkbare situatie aangetroffen. * **Toon:** De toon is zakelijk, streng en feitelijk. Blom noteert exacte tijdstippen om de plichtsverzaking te onderbouwen. * **Opvallend:** Blom kiest ervoor om eerst ruim een uur te posten bij de nabijgelegen sigarenwinkel van Marcanti (een bekende uitgaansgelegenheid/locatie nabij de Jan van Galenstraat in Amsterdam) om de duur van de afwezigheid van de controleurs op het terrein onomstotelijk vast te stellen voordat hij hen confronteert. * **Administratieve weg:** Dit afschrift is gestuurd aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, wat aangeeft dat dergelijke disciplinaire zaken hoog werden opgenomen, zeker gezien de context van de voedselvoorziening in oorlogstijd.
Administratieve lijst (salarislijst).
* **Handschrift:** Een verzorgd en geoefend kantoorschrift (lopend cursiéf). De cijfers zijn consistent en duidelijk genoteerd voor boekhoudkundige doeleinden. * **Structuur:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam, verdeeld over twee kolommen. De 'r' achter sommige bedragen duidt waarschijnlijk op een controle-teken (revisie). * **Inhoudelijke details:** * De salarissen variëren sterk, van f 386,26 (A.H. Drukker) tot f 6352,11 (C.F. Sixma), wat duidt op een grote diversiteit in functieniveaus binnen de organisatie. * Er is sprake van specifieke inhoudingen (inkoop pensioen) en toeslagen (gebruik eigen rijwiel). De rijwieltoelage van 12 gulden per jaar is een kenmerkend tijdsbeeld. * De opmerking over "Dr. A. v/d Laan" suggereert dat deze persoon niet in het reguliere kaartsysteem (de stamkaarten) voorkwam, mogelijk vanwege een tijdelijke aanstelling of een afwijkende status.
Handgeschreven dienstrapport.
* **Het Incident:** De controleurs troffen midden in de nacht een brandende lamp aan boven het podium van de veilingmeester. Omdat ze de juiste schakelaar niet direct konden vinden, hebben ze een hangslot geforceerd om toegang te krijgen tot een ruimte, wat achteraf onnodig bleek omdat de schakelaar zich beneden in de zaal bevond. * **De "Luchtpost":** In de tekst wordt gesproken over de "luchtpost" die twee keer opbelde. Gezien de context van 1942 wordt hiermee zeer waarschijnlijk een post van de **Luchtbeschermingsdienst (LBD)** bedoeld. Zij hielden toezicht op de naleving van de verduistering. * **Urgentie:** Het feit dat er twee keer werd gebeld en de controleurs zich moesten verantwoorden voor de tijd die het kostte om het licht te doven, toont aan hoe streng de regels waren. Lichtuitstraling was tijdens de bezetting levensgevaarlijk, omdat het geallieerde bommenwerpers kon helpen bij de navigatie.
Zakelijke brief / officiële mededeling.
De brief is een formele afwijzing van een verzoek om restitutie (terugbetaling). De geadresseerde, E.C. Blom, had blijkbaar een betalingsbewijs verloren en op basis daarvan een claim ingediend. De directeur van de betreffende instantie laat weten dat er weliswaar een betalingsbewijs is gevonden en op zijn kantoor is afgegeven, maar dat dit na controle niet het specifieke bewijs blijkt te zijn dat Blom is kwijtgeraakt. De toon is zakelijk, kortaf en juridisch correct volgens de normen van die tijd. Het handschrift is een verzorgd 19e- of vroeg-20e-eeuws Nederlands cursief.
Handgeschreven rapport/dienstverslag.
Het document is een zakelijk verslag van een controleur (Blom) die de bewaking op het terrein van de Centrale Markt inspecteert. De kernpunten zijn: 1. **Surveillance:** De controleur treft verschillende bewakers aan (Nieuwenhuis, Bleijsma, en de 'hondenwachts'). 2. **Dienstuitvoering:** Er is onduidelijkheid of discussie over de rusttijden van de hondenwacht (10 minuten rust per uur). 3. **Onregelmatigheden:** Blom treft na sluitingstijd (21:00 uur, terwijl de markt om 18:30 uur sluit) personeel van de firma Meijer-Stok aan dat fruit aan het lossen is. 4. **Motivatie voor overtreding:** Het personeel voert aan dat zij lossen om diefstal te voorkomen, aangezien er de week ervoor fruit gestolen was bij de firma Keyser terwijl de hondenwacht niets merkte.
Handgeschreven rapportage (dienstverslag).
In dit rapport doet rapporteur C. Blom verslag van een tekortkoming in de bewaking van de Centrale Markthallen (C.M.) in Amsterdam tijdens de nacht van 1 op 2 december 1942. Blom voert een onaangekondigde controle uit en observeert ruim een uur lang (van 02:15 tot 03:20) de portiersloge vanaf een afstand (bij de sigarenwinkel van Marcantie). De kern van de rapportage is "plichtsverzaking": drie aangewezen controleurs (Smit, Pietersma en De Vries) bevinden zich gezamenlijk binnen in de loge in "rustige houding", terwijl zij volgens het dienstrooster buiten op het terrein hadden moeten patrouilleren. Ook bij de hondenwacht treft Blom een onveilige situatie aan waarbij bewakers binnen zitten in plaats van buiten te surveilleren. Blom concludeert scherp dat het gehele terrein op dat moment onbewaakt was. De bedrijfschef, Steenbeek, heeft het rapport op dezelfde dag gezien en afgetekend.
Handgeschreven dienstrapport (Rapport № 37/159/1).
Dit document is een formeel verslag van een controleronde uitgevoerd in de vroege ochtend (04:25 uur) van kerstavond 1942. De rapporteur, C. Blom, legt de status vast van het beveiligingspersoneel op een terrein aangeduid als "L.M.". Uit het rapport blijkt het volgende: * Er is een hiërarchie van bewaking: controleurs (Preiner, Vis, Nieuwenhuis) en "hondenwachts" (bewakers met honden). * De controleurs lijken hun taken naar behoren uit te voeren (aanwezig in de loge of net terug van een ronde). * Er is sprake van een onregelmatigheid: terwijl één hondenwacht op zijn post staat bij de "aardappelkant", is de tweede hondenwacht onvindbaar tijdens de ronde van de rapporteur. * De vermelding dat de ronde "over al de puin" ging, suggereert dat het terrein kort daarvoor was gebombardeerd of in puin lag door oorlogshandelingen of sloop.
Verklaring van verhoor / Proces-verbaal.
Het document is een officiële schuldbekentenis van twee marktcontroleurs werkzaam bij de Centrale Markt. Zij geven toe dat zij onrechtmatig extra groenten hebben verkregen of gekocht voor eigen gebruik. De kern van het document is de bekentenis dat dit herhaaldelijk is gebeurd wanneer zij thuis gebrek hadden. Opvallende elementen zijn: * **De bekentenis:** De verdachten zijn opvallend eerlijk ("eerlijk toe", "niet den eersten keer"). * **De verdedigingslijn:** Zij beroepen zich op de "moeilijke tijdsomstandigheden" en vragen om "uiterste clementie". Dit duidt op een moreel appel aan de leidinggevenden om de overtreding te zien in het licht van de algemene schaarste. * **Formele structuur:** De tekst volgt een standaard juridische vorm ("zakelijk als volgt", "voorgelezen, volhard en geteekend").
Notulen (vergaderverslag).
* **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands met archaïsche spelling (zoals "heeren", "den", "afwisselenden"). * **Kerninhoud:** De notulen behandelen hoofdzakelijk de aanpassing van werktijden voor het winterseizoen 1940/1941. Opvallend is dat de tijden gedurende de wintermaanden opschuiven naar een latere aanvang (tot 10:00 uur in december/januari), waarschijnlijk om gebruik te maken van het daglicht. * **Arbeidsvoorwaarden:** In de rondvraag worden specifieke personeelszaken besproken, zoals een onregelmatigheidstoeslag (5%) voor een specifieke functionaris en de wens voor collectieve promotie naar een hogere salarisgroep voor controleurs op de Centrale Markt.
Handgeschreven verklaring/proces-verbaal fragment.
Dit document legt de verklaring vast van twee controleurs, J. Vis en J.H. Nieuwenhuys, die werkzaam waren bij de Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam. De verklaring is een reactie op een rapport van Marktmeester C. Blom van enkele weken daarvoor (20 oktober 1943). De kern van het document is een schuldbekentenis. De controleurs geven toe dat de feiten zoals beschreven door hun chef juist zijn. Hoewel de specifieke aard van het vergrijp in dit fragment niet volledig wordt genoemd, duiden de termen "feiten eerlijk toe" en de doorgehaalde passages op een onregelmatigheid waarbij zij goederen hebben aangenomen of ontvreemd. De tekst suggereert dat zij dit vaker hebben gedaan ("niet den [eersten keer]"). De doorhalingen tonen aan dat de schrijver worstelde met de exacte formulering van de bekentenis, mogelijk om de ernst ervan te nuanceren of juist juridisch correct vast te leggen.
Getypte verklaring/proces-verbaal van verhoor.
* **Inhoud:** Het document betreft een bekentenis van twee controleurs van de Centrale Markt in Amsterdam. Zij geven toe dat zij vaker groenten hebben meegenomen (gekocht of gekregen) buiten de officiële kanalen om, wanneer zij thuis tekorten hadden. * **Toon:** De verklaring is formeel, maar de verdachten tonen berouw en doen een expliciet beroep op "uiterste clementie". * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke ambtelijke taal (zoals "doch", "den Marktmeester", "geteekend"). Opvallend zijn de typefouten ("gerappoteerde" in plaats van gerapporteerde) die vaker voorkomen in snel getypte oorlogsdocumenten. * **Handtekeningen:** Onderaan zijn de originele handtekeningen van J. Vis en J.H. Nieuwenhuys zichtbaar. De velden voor de Directeur en de Bureauchef zijn niet ondertekend op deze kopie.
Dienstverslag / Rapportage van de Marktmeester.
Dit rapport beschrijft een incident met betrekking tot de beveiliging en toegangscontrole op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de nachtelijke uren. De essentie van de melding is dat een handelaar, de heer A.W. Schijft, zich onder valse voorwendselen toegang heeft verschaft tot het terrein voordat de markt officieel geopend was. **Kernpunten:** * **Beveiligingslek:** Controleur Vos heeft verzuimd de papieren van Schijft daadwerkelijk te controleren. Hij vertrouwde op de mondelinge verklaring dat Schijft een 'expediteurskaart' had. * **Misleiding:** Schijft bekent dat hij heeft gelogen over zijn status (expediteur vs. koper) om vervroegd zijn lege kisten te kunnen lossen. * **Interne controle:** Uit het rapport blijkt een strikte hiërarchie en controle; de marktmeester (Blom) voert onverwachte nachtelijke inspecties uit om de alertheid van de bewaking te testen.
Getypt verzoekschrift (typoscript).
In dit schrijven beklaagt C. Blom zich over zijn financiële situatie na zijn promotie tot Marktmeester. De kern van zijn bezwaar is een klassiek voorbeeld van een "promotieval": * **De verhoging:** Hij kreeg een loonsverhoging van 200 gulden per jaar (ca. 16,67 gulden per maand). * **De inhoudingen:** Door deze stijging verloor hij echter zijn duurtetoeslag (inflatiecorrectie) van 8,33 gulden en zijn kledinggeld van 6,50 gulden. * **Het resultaat:** Onder de streep houdt hij slechts circa 2 gulden per maand extra over. Omdat hij als Marktmeester (in tegenstelling tot sommige collega's) geen uniform krijgt, moet hij zijn eigen "burger-kleeding" gebruiken tijdens het werk. Gezien de schaarste en de slijtage van kleding in oorlogstijd, betekent dit dat hij er netto waarschijnlijk op achteruitgaat vergeleken met zijn vorige functie als controleur. Hij verzoekt de directeur dan ook om hem een uniform toe te wijzen.
Handgeschreven rapportage betreffende een nachtelijke controle.
* **Inhoud:** Het document is een zakelijk verslag van een inspectie-ronde door C. Blom in de nacht van 7 januari 1943 op het terrein van "L.M.". De kern van de rapportage betreft het plichtsverzuim van een bewaker bij de "aardappelkant". Deze bewaker werd niet op zijn post aangetroffen, maar bleek zich te hebben verscholen in een lege treinwagon. Zijn verklaring (dat hij dacht een klapperend zeil te horen in plaats van de controleur) wordt door Blom genoteerd, wat duidt op een officiële berisping of verslaglegging van dit incident. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en typerend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "Hedennacht", "aan den Hr", "per rijwiel", "hooren loopen"). * **Visuele elementen:** De tekst is voorzien van later aangebrachte paarse markeringen. De passage waarin de bewaker in de wagon wordt betrapt, is tussen haken gezet, wat aangeeft dat dit de belangrijkste informatie voor de lezer/beoordelaar was. De term "hondenwacht" is onderstreept, wat destijds een gangbare term was voor de nachtdienst (tussen middernacht en 4 uur 's ochtends).
Dienstbrief / Rapportage
Deze brief betreft een melding van diefstal en illegale handel (woekerprijzen) in aardappelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn: 1. **Diefstal:** J.v.d. Horst, een werknemer bij de aardappelgrossiers, heeft zakken aardappelen gestolen. 2. **Heling en Prijsopdrijving:** De gestolen goederen werden boven de vastgestelde prijs verkocht aan winkelier J.F. Sijmonsbergen. 3. **Sancties:** De marktmeester heeft beide mannen direct de toegang tot de markt ontzegd. Er wordt een voorstel gedaan aan de wethouder om via een burgemeestersbesluit een langdurig toegangsverbod op te leggen: zes maanden voor de dief (Van der Horst) en vier maanden voor de heler (Sijmonsbergen). 4. **Medeplichtigheid/Nalatigheid:** Een derde partij, winkelier Van Waard, wordt genoemd omdat hij de diefstal niet heeft aangegeven. De zaak is tevens gemeld bij de 'Inspectie voor de Prijsbeheersching'.
Dienstnota / begeleidend schrijven
Dit handgeschreven document is een formele mededeling van een ambtenaar (mogelijk een afdelingshoofd) aan een andere instantie of functionaris belast met de handhaving van economische regels. De kern van de brief is de doorgeleiding van een proces-verbaal of rapport opgesteld door marktmeester C. Blom en controleur J.H. de Jukker. De overtreding betreft het overschrijden van de vastgestelde maximumprijzen voor aardappelen. Er wordt melding gemaakt van twee in beslag genomen of als bewijslast bewaarde zakken aardappelen die momenteel op de Centrale Markt (C.M.) liggen. De schrijver dringt aan op een snelle afhandeling van de zaak om te voorkomen dat de aardappelen bederven, wat suggereert dat de goederen waarschijnlijk na de juridische afwikkeling alsnog voor consumptie bestemd zijn.
Handgeschreven dienstrapport.
* **Inhoud:** C. Blom doet verslag van een onverwachte controle tijdens de nachtdienst. Hij observeert de activiteiten bij een grossier en de interactie tussen de 'marktcontroleurs' en de politie. Het zwaartepunt van het rapport ligt op de constatering dat een aflossing tussen twee ploegen (Smit/Bos en Bos/Schiemeier) 17 minuten in beslag nam. * **Personeel en controle:** Het document toont een hiërarchische structuur waarbij personeel elkaar in de gaten hield ("verdekt opstellen"). De namen Smit, Bos en Schiemeier worden genoemd als de daders van de geconstateerde traagheid. * **Administratieve opvolging:** De rode onderstreping en de kanttekeningen onderaan laten zien dat het rapport serieus is genomen. De supervisor 'Job' merkt op dat de aflossing veel te lang duurde, en een andere functionaris (Gottmer?) vraagt om vergelijkbare rapporten uit het verleden om te zien of dit een structureel probleem is. * **Terminologie:** Er wordt gesproken over de "hooi- en stro-wacht" en de "hondenwacht", wat duidt op specifieke beveiligingstaken voor brandgevaarlijke stoffen en algemene bewaking in de late uren.
Handgeschreven ambtelijke notitie of concept-memorandum.
* **Schrifttype:** Een vlot, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. Het document bevat diverse redactionele ingrepen (doorstrepingen en tussenvoegingen). * **Inhoud:** Het document is een formeel verzoek om C. Blom te bevorderen tot "Chef-marktopzichter" in salarisgroep IV. Interessant is de opmerking dat de gewenste titel "marktmeester" nog niet officieel gebruikt mag worden. Dit komt omdat een eerder voorstel uit juli 1942 nog "aangehouden" (in beraad of uitgesteld) is door een hogere afdeling of autoriteit. * **Terminologie:** Er wordt verwezen naar een "staat onder nieuwen toestand", wat duidt op een bijlage waarin de nieuwe financiële positie (salaris en pensioen) van de ambtenaar werd gespecificeerd. De kanttekening "Een formatiewijziging?" wijst op een procedurele vraag of deze promotie ook een aanpassing van de officiële organisatiestructuur (formatie) vereist.
Document
Dit document legt de bevordering vast van de heer C. Blom binnen de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. * **Promotie**: Blom stijgt van de functie 'contrôleur' naar 'chef-marktopzichter'. Zijn salarisgroep wordt verhoogd van II naar IV. * **Salarisontwikkeling**: De jaarwedde stijgt met ƒ 200,- (van ƒ 1900,- naar ƒ 2100,-). Opvallend is dat hij in zijn oude functie reeds op zijn maximumsalaris zat ("max."). * **Toelagen**: De berekening van de pensioensgrondslag (ƒ 2205,-) lijkt gebaseerd op de nieuwe jaarwedde plus de nieuwe toelagen (ƒ 2100,- + ƒ 105,-). * **Terminologie**: De spelling "verhooging" en "jaarwedde" is kenmerkend voor de ambtelijke taal van de eerste helft van de 20e eeuw.
Handgeschreven rapportage (dienstmededeling).
* **Inhoud:** Het betreft een melding van de ongeoorloofde meename (mogelijk diefstal of een zakelijk conflict) van een schip. Schipper Van Limmen meldt bij de administratie van de Centrale Markt dat zijn schip, de "Dirkje", door een zekere Schipper van Ruiten uit Roelofarendsveen (N. d. Veen) is meegenomen. De rapporteur, Blom, heeft dit geverifieerd bij de sluiswachter van de Nieuwe-Meer, die bevestigde dat het schip inderdaad gepasseerd is in de richting van Schiphol. * **Personen:** * **C. Blom:** De opsteller van het rapport, vermoedelijk een functionaris bij de Centrale Markt. * **De heer Steunbuk:** De geadresseerde bedrijfschef. * **Schipper v. Limmen:** De gedupeerde eigenaar van het schip. * **Schipper van Ruiten:** De persoon die het schip zonder toestemming heeft meegenomen. * **Locaties:** * **C. M.:** De Centrale Markt in Amsterdam. * **Nieuwveen (Z.H.):** Geboorteplaats van Van Limmen. * **N. d. Veen:** Afkorting voor Roelofarendsveen, de thuishaven van Van Ruiten. * **Nieuwe-Meer:** De locatie van de sluis waar het schip is gesignaleerd. * **Schiphol:** De vaarrichting van het schip.
Administratief rapport/brief betreffende een financiële correctie.
* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een administratieve fout waarbij dubbel kadegeld (havengeld) is geïnd voor het schip de "Javiro". Het schip leverde kool voor de "groentencombinatie". Door een dubbele melding op de controlelijsten door twee verschillende controleurs (Fleijsman en Smit) op opeenvolgende dagen, heeft de heer Kramer (de betaler) twee keer moeten afrekenen. * **Taal en Stijl:** Zakelijk-ambtelijk Nederlands uit de oorlogsperiode. Opvallend is het gebruik van de term "groenten comb:", wat verwijst naar de gecentraliseerde voedseldistributie tijdens de bezetting. * **Functie:** Het document dient als bewijsstuk om een officiële terugbetaling (restitutie) te rechtvaardigen. De diverse parafen en data tonen de weg die het document door de bureaucratie heeft afgelegd. * **Correctie:** De blauwe aantekening bovenaan corrigeert de tonnage van het schip van 36 naar 40 ton, wat relevant was voor de berekening van het verschuldigde bedrag.
Officieel rapport van een controleur.
In dit rapport doet controleur J. H. de Grebber verslag van een onregelmatigheid op de Centrale Markt in Amsterdam. De 17-jarige W. F. Evers werd 's ochtends vroeg aangetroffen terwijl hij een vrachtwagen laadde voor een grossier. Hij gaf toe dat hij had gelogen tegen het kaartenkantoor om een "personeel-kooper" kaart (PK-kaart) te bemachtigen, zodat hij vóór de officiële openingstijd van 8:15 uur toegang tot de markt kon krijgen. Evers claimde dat de groenten bestemd waren voor de Duitse Wehrmacht (Dienststelle Bergen). De controleur nam de zaak hoog op en kondigde een nader onderzoek aan om te verifiëren of deze bewering waar was. De handgeschreven aantekeningen suggereren dat er ook gecontroleerd moest worden of Evers op andere plekken goederen had geladen en dat de zaak moest worden overgedragen aan de Centrale Controledienst (CCD).
Handgeschreven rapport op een systeemkaart betreffende een disciplinaire overtreding.
Het document is een zakelijk verslag van een incident op een bedrijfsterrein tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van het rapport is een klacht over 'wildplassen': de heer W. Kerkhof is betrapt terwijl hij tegen de achtermuur van een pakhuis urineerde. De rapporteur, bedrijfschef C. Blom, benadrukt dat dit een herhaalde overtreding is, aangezien de betrokkene al eerder gewaarschuwd was. De handgeschreven aantekening onderaan lijkt de afhandeling van de zaak weer te geven. Er wordt voorgesteld om de man "uit te sluiten" (mogelijk van het terrein of van werkzaamheden voor de betreffende instantie). De notitie "acc 2 days" wijst op een opgelegde sanctie van twee dagen (schorsing of inhouding van loon), geaccordeerd op 28 augustus 1943.
Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels.
* **Incident:** Een koetsier (Kakon) probeerde een nieuwe collega, die nog niet over de juiste papieren beschikte, de markt op te smokkelen onder een dekzeil. De controleur ontdekte de man en nam direct de toegangskaart van de koetsier in. * **Strafmaat:** Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt de interne afhandeling van het incident. In eerste instantie werd in blauwe inkt een uitsluiting van één dag voorgesteld voor de week erop. Echter, de rode aantekening (vaak een teken van een definitief of hoger besluit) spreekt van een zwaardere sanctie: "3 dagen uitsluiting". * **Taal en Vorm:** Het rapport is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de jaren '40 (bijv. "den koetsier van den paard"). Opvallend zijn de typefouten die handmatig of door de context zijn gecorrigeerd (zoals "wa" aan het einde van een regel waar "was" bedoeld werd). * **Administratie:** Het document is zorgvuldig gekoppeld aan een dossiernummer (77/51/1), wat duidt op een strakke bureaucratische controle op de markttoegang. ---
Ambtsbericht / Rapport van de Marktmeester.
* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een onregelmatigheid op de Centrale Markt in Amsterdam. Er is een partij van ongeveer 100 kg druiven aangetroffen waarvan de herkomst en het eigendom dubieus zijn. Een werknemer van de firma Buijs (Van Herfden) geeft tegenstrijdige verklaringen. De marktmeester concludeert dat er geen rechtmatige eigenaar is en besluit de druiven te laten veilen ten bate van de gemeentekas (Marktwezen). * **Fysieke staat:** Het document is goed leesbaar. Er zijn correcties in de getypte tekst zichtbaar (bijv. "die" over "dme" getypt en "gehoord" over "gehoo"). De aanwezigheid van verschillende kleuren inkt en potlood duidt op administratieve verwerking door verschillende afdelingen of personen. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (den heer, genoemde, wien).
Administratieve lijst (salarislijst).
* **Administratieve systematiek:** De lijst is een overzicht van jaarinkomens van ambtenaren, gebaseerd op de "stamkaarten" (personeelskaarten). De bedragen variëren sterk, van f 56,32 (waarschijnlijk een deeltijdfunctie of aanstelling voor korte duur) tot f 6653,70 (S. Sieswerda, vermoedelijk een hoge functionaris). * **Annotaties:** * **Vinkjes ($\checkmark$):** Waarschijnlijk ter controle van de overboeking of verificatie tegen de stamkaart. * **De letter 'F':** Zoals onderaan vermeld, duidt dit op een inhouding voor de "inkoop pensioen tijdelijke diensttijd". Dit betekent dat de betreffende ambtenaar een deel van zijn salaris heeft afgestaan om eerdere tijdelijke jaren mee te laten tellen voor de pensioenopbouw. * **Accolades:** Bij Cobussen/Dogger en Victor lijken bedragen samengevoegd of gecorrigeerd te zijn. * **Correcties:** Bij P. Plakké en J.A. Victor zijn de bedragen doorgestreept en vervangen door nieuwe waarden, wat wijst op een actieve controle tijdens het opmaken van de lijst.
Administratieve salarislijst.
Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.
Document
* **Schrift:** Het document is geschreven in een verzorgd 20e-eeuws kantoorschrift. De namen en bedragen zijn zeer consistent genoteerd. Enkele letters, zoals de 'H', 'G' en 'V', vertonen de voor die tijd kenmerkende krullen. * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch op achternaam geordend, hoewel er kleine afwijkingen zijn in de strikte volgorde. De bedragen zijn genoteerd in guldens (f.), waarbij herhalingstekens (") zijn gebruikt om de valuta-aanduiding niet telkens te hoeven herhalen. * **Inhoud:** Er worden 72 personen vermeld. De bedragen variëren sterk, van minder dan f. 500,- tot bijna f. 7000,-. De kleine superscript-cijfers (1 t/m 10) fungeren als voetnoten; het feit dat dezelfde nummers bij verschillende personen terugkomen, wijst op gestandaardiseerde administratieve aantekeningen (bijv. deeltijdwerk, ontslag gedurende het jaar, of specifieke toeslagen).
Inspectierapport / ambtelijke notitie.
* **Inhoud:** Het document is een verslag van een controleur (C. Blom) die de gang van zaken op de Centrale Markthallen inspecteert na de officiële sluitingstijd. Hij constateert dat er nog bedrijvigheid is (het lossen van fruit door personeel van de firma Heeremans) en dat er nog kopers op het terrein zijn. Blom merkt op dat late toegang tijdens het aardbeienseizoen gebruikelijk was, maar besluit de markt te ontruimen omdat er die avond geen nieuwe aanvoer meer werd verwacht. * **Personeel:** Naast C. Blom worden G. de Vries (portier) en de controleurs Strijland en Barkuis genoemd. * **Besluitvorming:** Aan de voet van de brief staat een instructie of voorstel: de markt moet voortaan weer om 6 uur sluiten omdat het seizoen voor aardbeien en kersen bijna voorbij is. Groenten die na 6 uur binnenkomen, mogen pas op maandag worden verkocht. * **Terminologie:** "C.M." staat voor de Centrale Markthallen (te Amsterdam). "Grossiers" zijn groothandelaars.
Dienstverslag / Rapportage van diefstal.
* **Toedracht:** Het document betreft een gedetailleerd verslag van een observatieactie door de Chef Marktonzichter C. Blom. Naar aanleiding van aanhoudende diefstallen heeft hij zich verdekt opgesteld. Hij observeert plichtsverzuim bij het personeel (vriendschappelijke gesprekken in plaats van surveillance) alvorens twee mannen op heterdaad te betrappen bij het stelen van een kist peren van grossier A. Kramer. * **Verdachten:** Opvallend is dat beide verdachten (Van Oldenhof en Wouda) werkzaam zijn voor de "tijdelijke luchtwacht". De Luchtwachtdienst was in de oorlog een civiele organisatie ter ondersteuning van de luchtverdediging. * **Motief:** De verdachten voeren sociale nood aan als motief (geen fruit kunnen kopen voor hun zieke kinderen). Dit is een veelvoorkomend thema in processen-verbaal uit de oorlogsjaren, aangezien schaarste en distributieproblemen tot grote tekorten leidden. * **Ambtelijke toon:** Het verslag is zakelijk en procedureel correct, met precieze tijdsaanduidingen en persoonsbeschrijvingen (bijv. "gele regenjas en grijze hoed").
Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie.
* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een vertrouwelijk rapport van een ambtenaar genaamd C. Blom. Er wordt verzocht om disciplinaire of administratieve maatregelen ("noodige maatregelen") te nemen tegen specifiek personeel van de Luchtwacht. * **Stijl en Vorm:** De tekst is zakelijk en formeel, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd ("heb ik de eer U te doen toekomen"). Opvallend is een typefout in de derde regel van de hoofdtekst, waar "de" dubbel is getypt ("van de de ambtenaar"). * **Fysieke kenmerken:** Het betreft een getypt document op dun papier, waarschijnlijk een doorslag (carbonkopie) voor het archief, gezien het ontbreken van een handtekening onder de functietitel "De Directeur".
Document
Het document is een officiële aanbevelingsbrief ten behoeve van een woningtoewijzing. De afzender verzoekt de directeur van woningstichting "Patrimonium" (in de brief abusievelijk getypt als *Patrimomium*) om voorrang te verlenen aan de heer C. Blom. De motivatie hiervoor is functioneel: Blom is werkzaam als marktmeester bij de Centrale Markt en het is wenselijk dat hij in de nabijheid van zijn werkplek woont. Het taalgebruik is formeel en volgt de toen geldende spelling (bijv. "den Heer", "deelen"). De handgeschreven aantekeningen wijzen op een zorgvuldige archivering en verzendregistratie binnen een ambtelijke organisatie.
Officiële verklaring/dienstbrief met handgeschreven toevoeging.
Dit document is een officiële ondersteuning voor een huisvestingsaanvraag tijdens de Tweede Wereldoorlog. De directeur van het Marktwezen Amsterdam verklaart dat het noodzakelijk is voor de bedrijfsvoering dat de heer C. Blom (een marktmeester) een woning krijgt in de buurt van zijn werkplek, de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. Het document is interessant vanwege de gelaagdheid: 1. **De getypte verklaring:** Een formele, standaard "verklaring" die echter met een grote haal is doorgehaald. 2. **De handgeschreven toevoeging:** Onderaan is een informeler, maar dwingender schrijven toegevoegd (mogelijk een concept voor een begeleidende brief of een persoonlijke noot aan de huisvestingsdienst), waarin de noodzaak van de woning voor de "Marktmeester" nogmaals wordt benadrukt. Er wordt specifiek gerefereerd aan een woning in de "Palmanstr." (waarschijnlijk de Palmastraat in de nabijgelegen Frederik Hendrikbuurt). De handtekening lijkt die van de toenmalige directeur of een hoge functionaris van het Marktwezen (mogelijk Pekelharing).
Handtekeningenlijst / Presentielijst.
Het document betreft een informele intekenlijst of presentielijst. De koptekst "Hieronder teekenen!" fungeert als een directe oproep tot actie. De variatie in handschriften, inktkleuren en pendiktes bevestigt dat dit document door meerdere personen fysiek is getekend, waarschijnlijk tijdens een bijeenkomst of als onderdeel van een petitie. De namen zijn typisch Nederlands (zoals Nijkamp, De Fries, Postema en Kroeze). Opvallend is het gebruik van de dubbele 'e' in "teekenen", wat een datering in de eerste helft van de 20e eeuw zeer aannemelijk maakt. De handtekeningen variëren van zeer eenvoudige letters tot complexe, zwierige parafen die duiden op een zekere status of gewoonte in het ondertekenen van officiële stukken.
Ambtsedig verslag / Rapport van bevindingen (bijlage bij een brief).
Dit document is een verslag van een tuchtrechtelijk of disciplinair onderzoek binnen het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een plichtsverzuim: drie controleurs die nachtdienst hadden op de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam), werden door hun superieur, chef-marktopzichter C. Blom, betrapt terwijl zij in de warme portiersloge zaten in plaats van op het terrein te patrouilleren. Opvallend is de minutieuze tijdsregistratie die Blom hanteert (de vertrektijd van de pont, de fietstijd vanaf de De Ruyterkade) om zijn bewijsvoering kracht bij te zetten. Hij heeft ruim een uur in de kou op het bordes van het gebouw 'Marcanti' staan wachten om te bewijzen dat de controleurs niet naar buiten kwamen. De verklaring bevat een duidelijke beschuldiging van leugenachtigheid ("strijdt met de waarheid") aan het adres van de controleurs die claimden wel een ronde te hebben gelopen.
Getuigenverklaring / Rapport van bevindingen.
Dit document is een officiële getuigenverklaring van contrôleur J. Pietersma. Het is opgesteld als bijlage bij een rapportage aan het Amsterdamse gemeentebestuur (de Wethouder voor de Levensmiddelen). De kern van de verklaring is een verslag van de gebeurtenissen tijdens een nachtdienst op de Centrale Markt. Er worden twee specifieke incidenten beschreven: 1. Een bedrijfsongeval waarbij een hondenwacht (nachtwaker) werd gebeten door zijn eigen diensthond nabij de urinoirs. 2. Verdachte geluiden ("geritsel") op het marktterrein, wat leidde tot een extra inspectieronde door collega's Smit en De Vries. De verklaring dient waarschijnlijk om de aanwezigheid en acties van het personeel op specifieke tijdstippen te verantwoorden, mogelijk omdat Chef Blom in zijn eerdere rapport (genoemd in de tekst) onregelmatigheden had geconstateerd of omdat er die nacht iets was voorgevallen (zoals diefstal of zwarte handel) dat nader onderzoek behoefde.
Document
Dit document betreft een disciplinair verhoor van een ambtenaar (contrôleur) van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is plichtsverzuim: de contrôleur, H. de Vries, werd door zijn superieur (Chef Blom) aangetroffen in de wachtloge terwijl hij buiten surveillancedienst had moeten draaien. De verklaring van De Vries is een poging tot rechtvaardiging. Hij voert een incident aan waarbij een hondenwacht werd gebeten door zijn eigen hond als reden voor zijn aanwezigheid in de loge. Desondanks bevat de tekst een expliciete schuldbekentenis ("Ik geef toe..."). De marginale correcties zijn interessant: de vervanging van het woord "vanaf" door "tusschen" duidt op een zeer precieze juridische afbakening van de tijd waarin de overtreding plaatsvond. De initialen 'HD' bij de goedkeuring van de doorhaling wijzen op een formele verificatie door een superieur of secretaris.
Afschrift van een rapport (inspectieverslag).
Dit document is een zakelijk rapport over een controle op de nachtwacht van de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van het rapport is de vaststelling van **plichtsverzaking**. De hoofdpunten zijn: 1. **Hete hangijzers:** Drie controleurs (Smit, Pietersma en De Vries) die buiten op het terrein of in de hallen hadden moeten surveilleren, zaten gezamenlijk ruim een uur lang (van 2:15 tot 3:20 uur) in de warme portiersloge ("in een rustige houding"). 2. **Systematisch falen:** Zelfs de 'hondenwacht' (de bewaking met honden) bleek niet naar behoren te functioneren; een van hen zat binnen bij een andere wachter, waardoor het terrein feitelijk onbeheerd was. 3. **Bureaucracie:** Het document is een 'afschrift' dat uiteindelijk bestemd was voor de Wethouder van Levensmiddelen, wat aangeeft dat dergelijke incidenten hoog werden opgenomen in de gemeentelijke hiërarchie.
Getypt verslag (Bericht).
Dit verslag van marktmeester C. Blom beschrijft een incident betreffende mogelijke corruptie of vriendjespolitiek bij de distributie van schaarse levensmiddelen (15 ton doperwten) in bezet Amsterdam. * **Het conflict:** De heer De Geus (hoofd van het distributiekantoor) wilde op zondagochtend 18 juli 1943 een grote partij erwten exclusief verdelen onder vier specifieke handelaren, met als excuus dat de waar anders tot maandag zou bederven. * **Escalatie:** Andere handelaren vormden direct een comité en schakelden de economische controledienst (Wirtschaftsdienst) in. De politie wist niet goed hoe te handelen wegens gebrek aan expertise over de houdbaarheid van de erwten. * **De uitkomst:** Ondanks het advies om de keuringsdienst af te wachten, gaf de politie de partij toch vrij aan de vier begunstigde handelaren. De keuringsambtenaar stelde achteraf vast dat directe verkoop "niet noodzakelijk" was. * **Het bewijs van onregelmatigheid:** De laatste alinea is cruciaal: op maandagochtend bleken de erwten nog gewoon in de voorraad van de begunstigde handelaren te staan, wat bewijst dat het argument van "dreigend bederf" vals was en enkel diende om de reguliere distributie te omzeilen.
Ziektegevallocatieformulier (COPIE) voor een gemeenteambtenaar.
Dit document is een doorslag of kopie van een officiële ziekmelding van de Amsterdamse gemeentelijke dienst "Marktwezen". De melding is gericht aan de controlerend gemeentearts, Dr. Oderwald. De belangrijkste gegevens zijn: * **Persoon:** De heer C. Blom, geboren op 13 oktober 1893, woonachtig aan het Zwanenplein 75 in Amsterdam-Noord. * **Functie:** Hij bekleedde de functie van marktmeester (salarisgroep IV), wat een verantwoordelijke post was binnen het Marktwezen. * **Status:** Hij wordt aangemerkt als ambtenaar in "vasten en vollen dienst". * **Verzuim:** Dit was zijn eerste ziekteverzuim in het jaar 1943. * **Administratief:** Het paarse stempel "M. 1943" met handgeschreven toevoegingen duidt op de interne registratie van de dienst.
Getypt ambtelijk schrijven (doorslag).
* **Kern van de correspondentie:** Dit is een formeel verzoek om drie vergunningen voor de aanschaf van fietsbanden ("toerrijwielbanden") voor specifieke ambtenaren. * **Schaars goed:** Het document illustreert de extreme schaarste tijdens de Tweede Wereldoorlog. Fietsbanden waren gerantsoeneerd en alleen verkrijgbaar met een officiële vergunning van de Distributiedienst, die doorgaans alleen aan personen met vitale beroepen werd verleend. * **Motivering:** De afzender onderbouwt het verzoek door te wijzen op het cruciale werk van de ambtenaren. Blom en Joghems moeten dag en nacht beschikbaar zijn voor controles op de Centrale Markt. Vis is verantwoordelijk voor de controle op de aanvoer van aardappelen per schip, een essentieel onderdeel van de voedselvoorziening voor de stad. * **Bureaucratisch proces:** De brief refereert aan eerder telefonisch contact en een bespreking met een jurist (Mr. J.P. Barth), wat duidt op de complexe administratieve weg die afgelegd moest worden voor zaken die nu triviaal lijken.
Handgeschreven memo/notitie met redactionele wijzigingen.
* **Inhoud:** Het document is een verzoek om vergunningen voor de aankoop van fietsbanden voor drie specifieke ambtenaren (Blom, Jaghens en Vis). Fietsbanden waren in de oorlogsjaren en kort daarna zeer schaars en alleen op vergunning verkrijgbaar. * **Redactie:** De rode inkt duidt op een correctie of instructie, waarschijnlijk door een superieur of een secretaris. De formele zinsnede "doe ik U in bijlage dezes toekomen" is geschrapt ten gunste van een directere formulering. De toevoeging "dag-en-nacht" benadrukt de urgentie van de inzetbaarheid van de ambtenaren. * **Personen:** * **Mr. J.P. Barth:** Waarschijnlijk de bekende Amsterdamse jurist en bestuurder die diverse functies bekleedde binnen de gemeentelijke organisatie. * **Heer Stoop:** Een functionaris bij de Distributiedienst. * **Blom, Jaghens, Vis:** Controleurs werkzaam op de Centrale Markt.
Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.
* **Structuur:** Het document is opgezet als een lijst. Elke regel bevat een volgnummer (links), een initiaal en achternaam, een scheidingsstreepje en een adres. * **Geografie:** De genoemde straten (zoals het Zwanenplein en de Papaverweg) bevinden zich allemaal in Amsterdam-Noord. Het adres in Landsmeer ligt net over de grens van dit stadsdeel. * **Nummering:** De cijfers in de linkermarge (4, 6, 3, 7, 1, 2, 8, 5) staan niet in chronologische volgorde van schrijven. Dit wijst erop dat de lijst later is gecodeerd, mogelijk voor een distributieroute of een rangorde in belang. * **Handschrift:** Het betreft een vlot, leesbaar cursief handschrift, typerend voor het midden van de 20e eeuw.
Kennisgeving van ziektegeval (formulier voor ambtenaren).
* **Persoonsgegevens:** De melding betreft de heer C. Blom, geboren op 13 oktober 1893. Hij was ten tijde van de melding 50 jaar oud. * **Beroep en Status:** Blom was werkzaam als 'marktmeester' (nummer 98) bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. Hij had de status van 'Ambtenaar IA' in vaste en volle dienst, ingedeeld in salarisgroep IV. * **Verzuim:** De ziekteperiode begon op 20 maart 1944. Dit was zijn eerste ziektemelding van dat kalenderjaar. De melding werd een dag later, op 21 maart, verzonden aan de controlerend gemeentearts, Dr. W. Oderwald. * **Woonplaats:** Hij woonde op het Zwanenplein 75, gelegen in de wijk Tuindorp Buiksloterham in Amsterdam-Noord. * **Administratieve details:** Het formulier is een kopie van de originele melding. De voorgedrukte printerinformatie onderaan (Model S.G.A. 058) laat zien dat dit type formulier in september 1943 in een oplage van 15.000 stuks is gedrukt door de Stadsdrukkerij.
Handgeschreven interne memo/oproep.
* **Inhoud:** Het document is een administratieve notitie die begon als een dringende oproep ("Spoed") aan "controleurs" om zich aan te melden als vrijwilliger voor de E.H.B.O. * **Chronologie:** De oproep werd gedaan op 20 september. Op 20 oktober 1944 werd het document "terug ontvangen". In de tussentijd is er een lijstje met vijf namen toegevoegd van mensen die wel wilden deelnemen. De opmerking "niemand zich opgegeven" lijkt in tegenspraak met het lijstje, maar verwijst mogelijk naar een specifieke groep of het uitblijven van nieuwe aanmeldingen na een bepaalde datum. * **Kenmerken:** De naam "C. Blom" is met blauw geaccentueerd, wat kan duiden op een selectie of een specifieke actie met betrekking tot deze persoon. De afsluitende opmerking "dan afdoen" suggereert dat het dossier na controle van het overige personeel gesloten kon worden.
Getypte ambtelijke brief/memorandum.
Het document is een formele bevestiging betreffende de deelname van gemeentelijk personeel aan een E.H.B.O.-cursus (Eerste Hulp Bij Ongelukken). De directeur van de betreffende dienst reageert op een eerdere opdracht of verzoek van de burgemeester uit september 1944. Twee specifieke functionarissen worden voorgedragen: 1. **J. van Lunteren**: Technisch-opzichter. 2. **C. Blom**: Marktmeester. De directeur geeft expliciet toestemming om de lessen onder werktijd te volgen indien nodig. Tevens wordt vermeld dat twee andere functionarissen van de Centrale Markt (**H. Steenbeek** en **P. Smit**) de cursus reeds hebben voltooid. De toon is zakelijk en volgt de destijds gebruikelijke ambtelijke spelling (zoals "den brief", "zoo noodig").
Getypte brief (doorslag of kopie).
* **Inhoud:** De directeur van een gemeentelijke instelling (gezien de vermelding van de "Centrale Markt") reageert op een schrijven van de burgemeester betreffende E.H.B.O.-opleidingen voor het personeel. Hij draagt twee personeelsleden voor (J. van Lunteren en C. Blom) en geeft toestemming dat zij deze lessen onder werktijd volgen. Tevens meldt hij dat twee andere leidinggevenden de cursus reeds voltooid hebben. * **Toon:** Formeel-ambtelijk, kenmerkend voor de gemeentelijke correspondentie uit die periode. * **Genoemde personen:** * J. van Lunteren (technisch-opzichter) * C. Blom (marktmeester) * H. Steenbeek (waarnemend bedrijfchef) * P. Smit (controleur)
Getypte brief (doorslag).
De brief is een formeel antwoord op een eerdere correspondentie van de burgemeester (van 18 september 1944) over het opleiden van personeel in Eerste Hulp Bij Ongelukken (E.H.B.O.). De directeur van de Centrale Markt geeft toestemming aan twee van zijn personeelsleden, technisch-opzichter J. van Lunteren en marktmeester C. Blom, om deze cursus te volgen. Hij staat zelfs toe dat dit tijdens werkuren gebeurt. Tevens wordt vermeld dat twee andere medewerkers (H. Steenbeek en P. Smit) de cursus al hebben voltooid. De toon is uiterst ambtelijk en volgt de gangbare protocollen van die tijd.
Dienstverslag / Rapport.
* **Inhoud:** Het rapport is een feitelijk verslag van een controleronde tijdens de vroege ochtenduren. De eerste helft betreft de personele bezetting en de aflossing van de wacht (Nieuwenhuijs, Boon, Van der Hoek, Theunisse en Blom). De tweede helft beschrijft de aanzienlijke schade veroorzaakt door noodweer ("stormweer"). * **Specifieke schade:** Er is sprake van klapperende ramen/luiken, een weggeslagen dak van de Marcanti-hulpcantine dat in het water dreef, en een omgewaaid verbodsbord van de Duitse bezetter. * **Marginalia:** In de kantlijn zijn met rode pen kritische opmerkingen geplaatst. Bij de vermelding van de hal is een vraagteken en "waar?" geschreven, wat duidt op een behoefte aan meer specificiteit in de rapportage door de leidinggevende. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "ondergeteekende", "hulpcantine") en een zakelijke, ambtelijke toon.
Getypt rapport met handgeschreven toevoegingen en stempels.
* **Inhoud:** Het document is een zakelijk verslag van een inspectieronde op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de vroege ochtenduren (04:15 - 05:00 uur). * **Incidenten:** De marktmeester rapporteert twee onregelmatigheden: 1. Een lid van de hondenwacht (Plats) die zich te vroeg in het wachthuisje begaf voor zijn rusttijd. Dit is expliciet met een rood kruisje gemarkeerd, wat suggereert dat dit als een disciplinaire overtreding werd gezien. 2. Een niet-afgesloten deur bij de W.C. van cantine Noord. * **Personeel:** Er worden verschillende namen genoemd (Hertogs, van Haeften, Hijkamp, J. de Vries, Plats), wat het document waardevol maakt voor genealogisch onderzoek of onderzoek naar de organisatie van de markt tijdens de oorlog. * **Stijl:** De taal is formeel-ambtelijk ("Ondergeteekende", "rapporteert U") en de spelling is conform de tijd (bijv. "hondenwachts" en "geteeckende"). ---
Inspectierapport / Verslag van bevindingen.
In dit rapport doet de Marktmeester (Blom) verslag van een reeks ernstige tekortkomingen in de bewaking van de Centrale Markt tijdens de nacht van 28 op 29 februari 1944. De geconstateerde feiten zijn: 1. **Verlaten van de post:** Controleur Helsloot liet de poort onbeheerd en openstaan terwijl het licht in de loge brandde, naar eigen zeggen om een chauffeur te helpen. 2. **Verzuim van aflossing:** De afgesproken dienstwisselingen tussen 01:00 en 04:00 uur vonden niet plaats. De controleurs De Groot en Pietersma waren onvindbaar op hun posten. 3. **Slapend personeel:** De hondenwachten (waaronder Swalef) werden slapend aangetroffen tijdens hun diensttijd. 4. **Onjuiste rapportage:** Het personeel claimde rondes te hebben gelopen op plaatsen waar de Marktmeester zelf aanwezig was en hen niet heeft gezien. 5. **Onderlinge waarschuwing:** Zodra het personeel doorhad dat er controle was (via een telefoontje van Pietersma naar Helsloot), probeerden zij hun aanwezigheid te veinzen. De handgeschreven notities onderaan bevestigen dat er disciplinaire maatregelen zijn genomen: de betrokkenen zijn "ernstig onderhouden" (streng toegesproken) en gewaarschuwd, en er is sprake van een bijgevoegde strafmaatregel voor Pietersma en consorten.
Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en correcties.
Dit rapport is een verslag van plichtsverzuim en onregelmatigheden tijdens de nachtdienst op de Centrale Markt in Amsterdam. De rapporteur, C. Blom, constateert drie grote fouten: 1. **Gebrek aan toezicht bij de poort:** De chauffeur van de firma Heeremans moet zelf de poort openen en sluiten terwijl de portier (De Vries) aanwezig is. 2. **Onreglementaire aflossing:** De controleurs De Vries en Smit houden zich niet aan de officiële aflossingstijden (om het uur), maar maken onderling eigen afspraken. 3. **Slapen tijdens de dienst:** De portier De Vries is in slaap gevallen, waardoor personeel van de firma Maasen (die met toestemming sinaasappelen aan het sorteren waren) het terrein niet kon verlaten. De rode markeringen (kruisen en een vraagteken bij de passage over het slapen) en de handgeschreven kanttekeningen suggereren dat dit rapport hoog is opgenomen door de directie of een toezichthouder. De kanttekeningen bevestigen dat de aanwezige werknemers van Maasen legitiem aanwezig waren, wat het verzuim van de portier (die hen niet had opgemerkt) zwaarder aanzet.
Dienstverslag / Rapport.
* **Kern van de melding:** Het rapport doet verslag van een controleronde op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De marktmeester rapporteert een conflict tussen het marktpersoneel en de Duitse bezettingsmacht ("groene bewakers"). * **Conflict:** De marktmeester verdedigt zijn personeel (De Groot), die verdacht gedrag van Duitse bewakers bij de groenteschepen had gemeld. De Duitse wachtcommandant beschouwt dit toezicht als een belediging ("beleediging") voor de Wehrmacht. * **Houding Marktmeester:** C. Blom stelt zich kordaat op tegenover de bezetter door expliciet te benoemen dat Duitse bewakers zich vaker goederen toe-eigenen die niet van hen zijn (diefstal). * **Operationele details:** Het document noemt specifieke locaties (Jan van Galenstraat, Keucheniusstraat) en personeelsnamen (Reinen, van Haeften, Hertogs, Monsees, de Groot, de Vries). Er is sprake van een doorgehaalde naam bij het emballageterrein, wat kan wijzen op een correctie tijdens het typen of een latere wijziging. * **Administratieve afhandeling:** De handgeschreven rode notitie onderaan geeft aan dat het rapport op 20 juni 1944 is besproken door de Bedrijfschef.
Dienstverslag/Rapport.
Dit rapport van Marktmeester C. Blom aan de bedrijfschef van de Centrale Markt in Amsterdam geeft een gedetailleerd inkijkje in de dagelijkse surveillance en de strikte controle op goederenstromen tijdens de laatste oorlogsjaren. De kern van het rapport is tweeledig: 1. **Vervoer van goederen:** De onderschepping van een medewerker (Stornebrink) met 10 kg aardappelen. In juni 1944, een tijd van toenemende schaarste, was het ongeoorloofd meenemen van voedsel een ernstige zaak. Blom verifieert het verhaal via een andere medewerker (Felthuis). 2. **Discipline en aanwezigheid:** Blom houdt nauwgezet de tijden bij waarop bewakers en controleurs (Plakké, ten Broek, Smit, Ubben, Boxhoorn) zich in de portiersloge melden. Hij lijkt te suggereren dat zij mogelijk te vroeg naar binnen zijn gegaan of hun ronde op het terrein niet volledig hebben afgerond. De handgeschreven opmerkingen tonen de administratieve afhandeling: er wordt kritisch doorgevraagd over de herkomst van de aardappelen en er worden roosterwijzigingen doorgevoerd als gevolg van de bevindingen (bijv. de extra nachtdienst voor Ten Broek).
Handgeschreven ambtelijke notitie / personeelslijst.
* **Inhoud:** Het document betreft een lijst van zeven gemeenteambtenaren die werkzaam zijn bij een specifieke dienst (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen) en die woonachtig zijn in Amsterdam-Noord of de direct aangrenzende gemeente Landsmeer. * **Functies:** De genoemde functies (**markmeester**, **controleur**, **marktopziener**) wijzen erop dat dit personeel verantwoordelijk was voor het toezicht en de organisatie op de Amsterdamse markten. * **Topografie:** Alle genoemde adressen bevinden zich "aan de overzijde van het IJ": * *Zonneplein* (Tuindorp Oostzaan) * *Nieuwendammerdijk* (Nieuwendam) * *Pelikaanstraat* (Vogelbuurt) * *Kampenstraat* (Nieuwendam) * *Papaverweg* (Buiksloterham) * *Hattemstraat* (Buikslotermeer) * *Beetsstraat* (Landsmeer)
Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels.
* **Conflict tussen eenheden:** Het rapport beschrijft een directe confrontatie tussen de reguliere bewaking van de Centrale Markt (de "hondenwacht") en de zogenaamde "groene bewakers" of "groene wacht". * **Eigengerechtigheid:** De Marktmeester rapporteert wangedrag van de groene wacht, waaronder doodsbedreigingen en verbale agressie ("voor alles uitgescholden"). De term "eigengerechtigd optreden" wijst erop dat deze groep zich boven de normale regels van de markt waande. * **Taalgebruik:** Er wordt expliciet vermeld dat er "gebrekkig Duitsch" werd gesproken door de groene wacht. Dit suggereert dat het om Nederlandse collaborateurs kon gaan die indruk probeerden te maken met een Duitse houding, of dat de eenheid nauw verbonden was met de Duitse bezettingsmacht. * **Administratieve afhandeling:** De rode aantekening aan de rechterkant lijkt een instructie aan een zekere "Veldhuijs" om een onderzoek in te stellen naar het incident.
Getypte namenlijst met handgeschreven kanttekeningen en berekeningen.
* **Inhoud:** Het document bevat een lijst van 33 personen met hun adressen in Amsterdam. Bijna alle adressen zijn voorzien van een etagenummer (bijv. II voor de tweede verdieping, 'hs' voor huis/begane grond). * **Wijzigingen:** Er is één handmatige correctie bij de naam H. Steenbeek. Zijn adres is gewijzigd van de Pieter Lastmankade naar de Leimuidenstraat. Tevens is de toevoeging "v/an Fries" (mogelijk 'van Fries' of een verwijzing naar een herkomst) genoteerd. * **Financieel:** De handgeschreven berekening onderaan duidt op een administratieve afhandeling waarbij f 0.40 per persoon in rekening werd gebracht (totaal f 13.20 voor 33 personen). Dit zou kunnen wijzen op een vergoeding voor distributie, leges voor een vergunning, of een specifieke belasting. * **Geografie:** De genoemde straten (Postjeskade, Warmondstraat, Orteliusstraat, etc.) bevinden zich voornamelijk in Amsterdam-West en Zuid.
Administratieve lijst (distributielijst voor schoeisel)
Het document is een personeelslijst van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Uit de kolom "Maat" en de voetnoten blijkt dat dit een overzicht is voor de toewijzing van schoeisel, een schaars goed dat destijds op rantsoen was. * **Administratieve nauwkeurigheid:** Van elke persoon worden de volledige naam, geboortedatum, adres en het nummer van de distributiestamkaart genoteerd. Dit was essentieel voor de controle op de rechtmatige distributie van goederen. * **Annotaties:** De rode kruisjes (X) en de handgeschreven aantekeningen onderaan tonen de dynamiek van het proces: wie heeft de schoenen al ontvangen en wie moet ze nog krijgen. De doorgestreepte namen (zoals N. van Burg en Jac. Broerse) wijzen op personen die om onbekende redenen (ontslag, deportatie, overlijden of reeds voorzien) van de lijst zijn verwijderd. * **Locatie:** De adressen beslaan een groot deel van Amsterdam (o.a. De Pijp, Oud-West, de Indische Buurt) en omliggende gemeenten zoals Landsmeer.
Document
Het document betreft een formeel verzoek van twee controleurs van de Amsterdamse Centrale Markt om een rijwielvergoeding. De kern van hun verzoek is de noodzaak van een fiets voor het efficiënt uitvoeren van toezicht op het grote marktterrein en de diverse hulpmarkten. De tekst weerspiegelt de ambtelijke hiërarchie en procesvoering. Men ziet een kritische eerste reactie ("waarom?"), gevolgd door een feitelijke onderbouwing van de noodzaak (snellere verplaatsing op uitgebreid terrein). Uiteindelijk wordt het verzoek ingewilligd op basis van de geldende regelgeving ("Regeling no. 24 A.R."), waarbij een bedrag van 3 gulden per maand per persoon wordt vastgesteld, ingaande per 1 april 1944.
Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven correcties, handtekeningen en kanttekeningen.
* **Doel van het document:** Het rapporteren van het resultaat van een inspectie in de pakhuizen van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Kernboodschap:** De controleurs hebben geen "onrechtmatige personen" aangetroffen. In de context van 1944 is dit een duidelijke verwijzing naar de zoektocht naar onderduikers (zoals Joodse burgers, verzetslieden of mannen die tewerkstelling in Duitsland probeerden te ontduiken). * **Correcties:** De handgeschreven toevoeging "in de pakhuizen op de C.M." (Centrale Markt) in plaats van de doorgehaalde tekst specificeert de exacte locatie van het onderzoek. * **Betekenis:** Het rapport kan op twee manieren gelezen worden: als een feitelijk verslag van een vruchteloze zoektocht, of als een bewuste poging van de marktambtenaren om een "schoon" rapport in te dienen en daarmee eventueel aanwezige onderduikers te beschermen. * **Specifieke locaties:** De rode kanttekeningen noemen specifiek het "Koelhuis van de Luburgh" en een persoon genaamd "M. Jonker", wat aangeeft dat de controle zich tot specifieke ondernemingen op het marktterrein uitstrekte.
Officieel rapport (getypt met handgeschreven correcties).
* **Incident:** Een interne diefstal op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. Een expediteur uit Haarlem raakt een pak met 14 bussen "solution" kwijt die hij tijdelijk uit voorzorg bij de kazerne van de hulpbrandwacht had geplaatst. * **Verloop:** 1. De hulpbrandwacht Ligtenberg vindt één bus in het bed van collega De Kock nadat De Kock eerder die middag bussen te koop had aangeboden. 2. Commandant Snoeks dreigt de politie in te schakelen en beveelt de manschappen de zaak direct op te lossen. 3. Een andere hulpbrandwacht, Scheen, fungeert als "bemiddelaar" en levert de resterende 14 bussen in een zak in. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "den", "eenige", "oogenblikken"). Opvallend is de term "solution", destijds een gebruikelijke term voor solutie (rubberlijm), wat in oorlogstijd een schaars en waardevol goed was. * **Fysieke staat:** Het document bevat typefouten die handmatig zijn gecorrigeerd (zoals "alla-arm" en de doorhaling van namen). De tekst breekt halverwege de verklaring van Van der Maas af, wat suggereert dat er een tweede pagina is.
Ambtelijk rapport/memo.
* **Kern van het document:** Marktmeester Blom constateert een maas in de regelgeving omtrent het liggeld (kadegeld) op de Centrale Markt in Amsterdam. Schepen die "niet in lossing" zijn (dus nog niet officieel hun lading lossen), betalen geen kadegeld. Sommige schippers gebruiken dit om hun schip voor onbepaalde tijd als 'lichter' (opslagvaartuig) te laten liggen zonder hiervoor te betalen. * **Casus:** Hij noemt specifiek de schepen *Gejama* (sinds 11 maart) en *Catharina* (sinds 28 februari). Vooral de *Catharina* ligt er op het moment van schrijven al een maand "gratis". * **Beleidsvoorstel:** Blom stelt voor om een termijn van één week te hanteren. Na die week moet het 'lichters-tarief' in rekening worden gebracht, ongeacht of er gelost wordt. * **Juridische grondslag:** De handgeschreven notitie verwijst naar "Art. 14 sub II a" van de toenmalige Verordening op marktgelden, wat duidt op een poging om de bureaucratische uitvoering strakker te trekken.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst
| C.Blom | ƒ | 1.693,50 |
Administratieve lijst (getypt met schrijfmachine).
| C.Blom | 13.10.1893 | Zwanenplein 75 | A | 25-9-1939 |
Administratief register / loonlijst.
| C. Blom | 1800.- | 90.- | id. | 15 - 9 - 1934 | " " 100.- ; id. ; en 1940 " 100.- |
Getypte personeelslijst (bijlage bij een brief).
| " | C.Blom | 13-10-93 | Zwanenplein 75 |
Getypte personeelslijst (bijlage bij een brief).
| " | C.Blom | 13-10-93 | Zwanenplein 75 |
Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).
| C. Blom | " | 1.693,50 |
Getypte administratieve lijst (nominatieve lijst).
| C.Blom | " | 1.693,50 |
Administratieve lijst/register betreffende schoeisel en distributiebonnen.
| C. Blom | 1 | 1 *[paraf: C.B.]* | — |
Getypte administratieve lijst/tabel betreffende salarisherziening.
| 98 | C. Blom | Idem | II | *f* 1800,- | *f* 75,- | *f* 90,- | *f* 1965,- | *f* 1900,- | *f* 75,- | *f* 95,- | *f* 2070,- | |
Administratieve staat (salarisoverzicht).
| C.Blom | " 1.918,40 | J.v.Leeuwen | " 2.159,86 |
Administratieve loonlijst (typewerk met handgeschreven annotaties).
| C.Blom | " 1.918,40 | J.v.Leeuwen | " 2.159,86 |
Administratieve lijst
| C. Blom | " 1992.57 | J.v. Lunteren | " 2503.25 ⁶⁾ |
Administratieve lijst
| 98 | C. Blom | idem | IV | 2100.- | 75.- | 105.- | - | 2280.- | 2100.- | 75.- | ~~115.50 105.-~~ | - | 210.- √ | ~~2415.- 2504.50~~ |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend — standplaats A 25-9-1939
Uilenburg — standplaats id
Onbekend
Onbekend
Uilenburg — standplaats —
Uilenburg — standplaats J
Uilenburg — standplaats " 2
Waterlooplein — standplaats " 2503
Waterlooplein — standplaats 2503,25 5)
Waterlooplein — standplaats " 2
Waterlooplein — standplaats " 2
Waterlooplein — standplaats 80153 44
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven dienstrapport. * **Datum:** 24 november 1942. * **Auteur:** C. Blom (Rapporteur). * **Geadresseerde:** De heer Steenbeek (Bedrijfschef C.M.). * **Kenmerken:** Bevat een archiefstempel "No 406/2/18 M. 1942 24/11". De afkorting 'C.M.' verwijst vermoedelijk naar de Centrale Magazijnen.
# TRANSCRIPTIE Bijlage I. Behoort bij brief no.8a/70/1 M.d.d.8 December 1942 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen en den Gemeentelijken Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden.- Heden, 3 December 1942 hoorden wij den dienstdoenden chef-marktopzichter C.Blom, geboren 13 October 1893 en wonende Zwanenplein 75 in verband met zijn op 2 Dece...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. * **Datum:** 21 mei 1943. * **Onderwerp:** Bevordering van de heer C. Blom van contrôleur naar marktmeester bij het Marktwezen. * **Kenmerken:** Getypte tekst op ambtelijk papier met diverse handgeschreven annotaties en stempels. * **Referentienummers:** No. 31/13 L.M.1943; No. 8a/1...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstverslag / Rapport * **Datum:** 2 februari 1943 (met een marginalia van 4 februari 1943) * **Auteur:** C. Blom * **Ontvanger:** Th. Steenbeek, Bedrijfschef van de C.M. (Centrale Markt) * **Referentienummer:** No. 37/3/8 M. 1943 5/2 (met paars stempel en handgeschreven toevoeging)
# TRANSCRIPTIE 8a/19/7 M. 1. Bevordering contrô- leur C. Blom, Centrale Markt. vD/HB. 16 April 1943. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, ...