Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 23 augustus 1943. Controleur H. de Vries. R A P P O R T

Heden morgen omstreeks 8.15 uur, trachtte een mij onbekend persoon, die op een paard en wagen onder een dekzeil verborgen zat, toegang te verkrijgen tot de Centrale Markt. Toen ik hem van den wagen afhaalde verklaarde hij, dat de koetsier van den paard en wagen hem had gezegd dat hij onder het zeil moest gaan zitten en zoo wel op de markt kon komen. De koetsier, die genaamd bleek te zijn [doorgehaald: xxxxx] C.F.E. Kakon, wonende 2e Nassaustraat 31/1, personeel bij kooper J.G. Thyrie, verklaarde mij, dat de persoon die onder het zeil [doorgehaald: werkte] verstopt zat, Zaterdag 21 Augustus bij Thyrie in dienst was gekomen, doch doordat de baas met vacantie is, nog niet in het bezit wa[s] van een kaart voor de Centrale Markt, noch van een voorloopig bewijs. Naar aanleiding van dit geval heb ik den toegangskaart voor de Centrale markt van Kakon ingehouden en bij dit rapport gevoegd.

Amsterdam 23 Augustus 1943
Controleur,
[handtekening: H de Vries]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Stempel in paars/blauw:]
No. 77/51/1 M. 1943 [handgeschreven in inkt:] 23/8
[handtekening in inkt:] C Blom

[Handgeschreven aantekening in blauwe inkt:]
Afpak van Kakon
1 dag uit te sluiten
van de week 30/8 t/m 4/9- 43
23/8-43
[onleesbare paraaf]

[Handgeschreven aantekening in rood potlood:]
3 dagen uitsluiting
gedurende de volgende
week [?]
23 - 8 - 43
[onleesbare paraaf]
77/51/2

--- * Incident: Een koetsier (Kakon) probeerde een nieuwe collega, die nog niet over de juiste papieren beschikte, de markt op te smokkelen onder een dekzeil. De controleur ontdekte de man en nam direct de toegangskaart van de koetsier in.
* Strafmaat: Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt de interne afhandeling van het incident. In eerste instantie werd in blauwe inkt een uitsluiting van één dag voorgesteld voor de week erop. Echter, de rode aantekening (vaak een teken van een definitief of hoger besluit) spreekt van een zwaardere sanctie: "3 dagen uitsluiting".
* Taal en Vorm: Het rapport is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de jaren '40 (bijv. "den koetsier van den paard"). Opvallend zijn de typefouten die handmatig of door de context zijn gecorrigeerd (zoals "wa" aan het einde van een regel waar "was" bedoeld werd).
* Administratie: Het document is zorgvuldig gekoppeld aan een dossiernummer (77/51/1), wat duidt op een strakke bureaucratische controle op de markttoegang.

--- Dit document stamt uit augustus 1943, een periode midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was in die tijd een vitale en streng bewaakte schakel in de voedselvoorziening.

Vanwege de schaarste, rantsoenering en de bloeiende zwarte handel was de toegangscontrole tot de markthallen extreem strikt. Iedereen die daar werkzaam was, had een persoonsgebonden toegangskaart nodig. Het "smokkelen" van een onbevoegd persoon – ook al was het een nieuwe werknemer wiens baas op vakantie was – werd gezien als een ernstige overtreding die direct leidde tot uitsluiting van de markt. De bureaucratische afhandeling laat zien dat zelfs kleine overtredingen van de marktreglementen nauwkeurig werden gedocumenteerd en bestraft. C. Blom C.F.E. Kakon H. de Vries J.G. Thyrie WA