C. Jongewaard
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
C. Jongewaard was een visverkoper actief op diverse markten in Amsterdam, waaronder de Lindengracht, Albert Cuypstraat en Ten Katestraat. In 1942 en 1943 verkreeg hij standplaatsen op de Waterlooplein. Hij had klachten over onvoldane porties zeevis en een gemiste toewijzing in januari 1943. In 1943 werden zijn gegevens opgenomen in lijsten voor de distributie van zoetwatervis (aal). Meer onbekend is of hij zijn handel heeft kunnen voortzetten na de arisering van 1943.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Ambtsbericht/Rapportage (handgeschreven).
Dit document is een ambtelijk verslag over een incident betreffende markttoezicht in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Een visverkoper genaamd C. Jongewaard wordt door klanten ("koopsters") beschuldigd van het leveren van te weinig vis voor het betaalde bedrag. Na verificatie door de aanwezige controleur blijken de klachten gegrond. De verkoper voert een technisch mankement aan als verweer: een ongeluk met zijn kar de dag ervoor zou de weegschaal hebben beschadigd. De controleur stelt zich echter streng op; niet alleen wordt de weegschaal per direct verbannen van de markt, maar hij merkt ook op dat de reputatie van deze specifieke koopman al langer dubieus is ("niet erg best aangeschreven"). Vooral tijdens het palingseizoen ("aal periode") zou de man vaker hebben gerommeld met de gewichten.
Handgeschreven notitie op gerecycled papier.
* **Handschrift:** Het betreft een vlot, zakelijk handschrift. De term "geremplacen" is een verbastering van het Franse 'remplacer' (vervangen), wat in de administratieve taal van die tijd gebruikelijk was. * **Financiële gegevens:** Er is sprake van een herhaald bedrag van 1600, waarbij een berekening wordt gemaakt die uitkomt op 160. Dit suggereert een inhouding of commissie van 10%. * **Namen en functies:** De notitie noemt namen (v. Kampen, Jongewaard, De Boer, Kolder) en een functietitel (Rentmeester). De afkorting "rip. v." is onduidelijk, maar zou kunnen verwijzen naar een reparatie of een specifieke administratieve handeling. * **Drager:** De tekst op de achterzijde die doorschijnt bevat de woorden "KEURINGSDIENST VAN WAREN" en "AMSTERDAM". Het is gebruikelijk voor die periode dat de achterkant van officiële formulieren werd hergebruikt voor kladnotities.
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Administratieve lijst / Register van visverkopers.
* **Doel van de lijst:** Het document dient om de distributiekanalen van zoetwatervis in kaart te brengen. Het lijkt te gaan om een controlelijst van de overheid of een marktwezen-instantie om te bepalen waar individuele handelaren hun waar verkopen (winkel, marktplaats of ambulante handel/venten). * **Geografische focus:** De lijst concentreert zich op Amsterdam (Javastraat, Lindengracht, Dapperbuurt, Albert Cuypstraat) en de omliggende regio (Weesp, Bussum, Marken, Diemen). * **Terminologie:** * *Oproepen:* Het luidkeels aanprijzen van waren op straat of markt. * *Venter:* Iemand die met zijn waar langs de deuren gaat. * *Slijten:* Verkopen. * **Opvallend:** De toevoeging in blauwe inkt over de groep bij de Lindengracht (Kok, Ter Voort, Overloop) suggereert dat er twijfel was of deze handelaren nog wel actief waren op de markt.
Handgeschreven verzoekschrift / klachtbrief.
In deze brief beklaagt visverkoper C. Jongewaard zich over een gemiste toewijzing van zeevis op de Amsterdamse markt op 30 januari 1943. Hij was wel op het terrein aanwezig, maar miste het afroepen van zijn naam in de hal. De brief geeft een inkijkje in de dagelijkse beslommeringen van een kleine zelfstandige tijdens de oorlog: * **Logistiek:** De schrijver moet pendelen tussen de Jan Evertsenstraat (aanvoer zoetwatervis), zijn huis in Sloterdijk en de vismarkt. * **Gezondheid:** Hij voert zijn ouderdom en een chronische maagaandoening aan als redenen waarom hij strikt op tijd naar huis moet voor zijn dieet, wat zijn schema extra onder druk zet. * **Samenwerking:** Hij noemt collega-handelaren (Van Kampen, Keyzer) en een afspraak met een "Heer Ham" om elkaars vis te mogen aannemen, wat de informele regelingen tussen handelaren binnen een rigide systeem aantoont.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst/administratie van marktkooplieden.
| C.Jongewaard | 19-11-83 | v.Gentstr.59 I | " | 26-5-42 | id. |
Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een marktregister of leveringslijst).
| C.Jongewaard | 19-11-85 | | | | | | |
Getypte lijst/register op papier.
| C.Jongewaard | 19-11-1883 | Sloterdyk en omgeving |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 26-5-42 id
Onbekend
Waterlooplein — standplaats A
Waterlooplein — standplaats ~~X M
Waterlooplein — standplaats E
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h
# TRANSCRIPTIE M Duinhoven of C. Aertsen Doelstr 53 J v Galenstr 141 bij C Markt
# TRANSCRIPTIE Lijst C.
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE Den Heer P. Hoekhouder v. Marktwezen. Jan v. Galenstraat 14.