Ambtsbericht/Rapportage (handgeschreven). [Marginale notities bovenaan:]
Inschrijven [onderstreept] Dir / w [geparafeerd] 292

Den heer Inspecteur v/h Marktwezen
[Stempel:] Nº 76/6/1 M. 1942 5/11 Alhier.

Zaterdag 31 October 1942 werd door C. Jongewaard
op de markt Jan Evertsenstraat zeevisch afgeleverd.
Na aflevering van deze visch werd door enkele
koopsters geklaagd over ondergewicht hetwelk na
contrôle bleek juist te zijn. Door Jongewaard
werd, nadat de stand van zijn weegschaal
was herzien, een deel van de reeds afgeleverde
visch herwogen en zoo noodig visch toegevoegd.
Volgens verklaring van Jongewaard had hij
Vrijdag een ongeval met zijn kar gehad
waardoor zijn weegschaal zou hebben
geleden. Ik heb hem daarop medegedeeld
dat het gebruik dier weegschaal niet meer
op de markt zou worden toegelaten.
Jongewaard staat bij het publiek ten
opzichte van gewicht niet erg best aangeschreven
hetwelk tijdens de aal periode het meest tot

[Tekst breekt hier af aan de onderzijde van de pagina] Dit document is een ambtelijk verslag over een incident betreffende markttoezicht in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Een visverkoper genaamd C. Jongewaard wordt door klanten ("koopsters") beschuldigd van het leveren van te weinig vis voor het betaalde bedrag. Na verificatie door de aanwezige controleur blijken de klachten gegrond.

De verkoper voert een technisch mankement aan als verweer: een ongeluk met zijn kar de dag ervoor zou de weegschaal hebben beschadigd. De controleur stelt zich echter streng op; niet alleen wordt de weegschaal per direct verbannen van de markt, maar hij merkt ook op dat de reputatie van deze specifieke koopman al langer dubieus is ("niet erg best aangeschreven"). Vooral tijdens het palingseizoen ("aal periode") zou de man vaker hebben gerommeld met de gewichten. In 1942 was Nederland bezet door nazi-Duitsland en was er sprake van toenemende voedselschaarste en een strikt distributiesysteem. Omdat producten op de bon waren, was de exacte afweging van levensmiddelen van cruciaal belang voor de burger. Fraude met gewichten werd in deze periode niet alleen gezien als een economisch delict, maar ook als een ernstige ondermijning van de voedselvoorziening.

De Jan Evertsenstraat in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke locatie voor detailhandel en markten. Het "Marktwezen" was de gemeentelijke instantie die verantwoordelijk was voor de orde en eerlijkheid op de marktplaatsen. De strenge toon van het rapport en de directe uitsluiting van de weegschaal passen in de tijdgeest van strakke overheidscontrole op schaarse middelen. C. Jongewaard (visverkoper) Inspecteur van het Marktwezen. Marktwezen