A. van Harten

Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).

* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).

Handgeschreven verklaring op een gelinieerd formulier (mogelijk een uittreksel of bewijsstuk voor administratieve doeleinden).

* **Handschrift:** Het betreft een cursief, hellend handschrift uit het begin van de 20e eeuw. De letters zijn sierlijk doch duidelijk. * **Inhoud:** De tekst is een getuigenis of bevestiging betreffende de arbeidsgeschiedenis van een persoon (waarschijnlijk de bovenaan genoemde A. van Harten of de persoon waar Van Harten over getuigt). Er wordt gesteld dat de betreffende man van 1901 tot 1926 werkzaam is geweest in de groentenhandel. * **Namen:** De naam "A. van Harten" verschijnt zowel bovenaan als onderaan (als handtekening). De naam "Godrie" staat onder de hoofdtekst genoteerd; dit is een achternaam die veel voorkomt in West-Brabant. Het kan hier gaan om de persoon over wie de verklaring wordt afgelegd, of een tweede betrokkene. * **Opmaak:** Het jaartal "1901" is in de rechterkolom geplaatst, die normaliter gereserveerd is voor bedragen (Guldens/Centen), maar hier functioneel gebruikt wordt voor de tijdsaanduiding.

Document

* **Structuur:** De lijst is opgezet in twee kolommen: links de namen van de geadresseerden (bedrijven of individuele handelaren) en rechts de bijbehorende locatiecode van een "pakhuisafdeeling". * **Locatiecodes:** De codes bestaan uit een letter (H, E, C, B, A) gevolgd door een nummer. Dit wijst op een indeling in secties of hallen binnen een groter complex. * **Bedrijfsnamen:** Veel namen zijn typisch voor de Amsterdamse groente- en fruithandel uit de eerste helft van de 20e eeuw. Er is een opvallende aanwezigheid van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in de markthandel (zoals Mok, Moffie, Presser, Casseres, Meentz, Italiaander, Piller). * **Afkortingen:** Gebruik van standaard afkortingen zoals "Pzn." (Pieterszoon), "& Zn." (en Zoon), "Gebr." (Gebroeders) en "Gr.&Fr.handel" (Groente- en Fruithandel). ---

Getypt besluit of uittreksel van een brief.

Dit document is een officiële mededeling betreffende het beëindigen van huurovereenkomsten op de Centrale Markt in Amsterdam. De kernpunten zijn: * **Besluit:** Vier huurcontracten voor pakhuisafdelingen worden ontbonden. * **Ingangsdatum:** De ontbinding gaat met terugwerkende kracht in op 1 januari 1940. * **Betrokken personen:** G. Kramer, A. van Harten, P. Kars en L. van Smeerdijk. * **Locatie:** Specifieke units (C 5, C 6, C 9 en C 11) van de Centrale Markt. * **Structuur:** De tekst lijkt een gedeelte te zijn van een breder besluit van Burgemeester en Wethouders (de zin begint midden in een zinsconstructie met "meester en Wethouders", wat wijst op "Burgemeester en Wethouders").

Ambtelijke brief (doorslag of origineel op dun papier).

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve afhandeling van pakhuisruimte op de Centrale Markt. Omdat pakhuisafdeling C 3 per 1 januari 1940 vrijkwam, trad een reglementaire "opschuiving" in werking. Bestaande huurders (Kramer, Van Harten, Kars, en Van Smeerdijk) maakten gebruik van hun voorkeursrecht om naar een gunstiger gelegen of betere afdeling te verhuizen (in dit geval lager genummerde units op Pier C). * **Juridische basis:** Er wordt expliciet verwezen naar Artikel 17, lid 3 van het Marktreglement, dat het recht op ruil bij leegstand regelt. * **Status:** Het document is een formeel verzoek aan de Wethouder voor Levensmiddelen om de nieuwe huurcontracten voor te leggen aan de Burgemeester voor ondertekening. De tekst breekt onderaan de pagina af, wat suggereert dat er een tweede blad was. * **Taalgebruik:** Formeel ambtelijk Nederlands ("bereids", "tengevolge van", "beleefd verzoek") met de toenmalige spelling (bijv. "pakhuisafdeeling", "onderteekenen").

Briefhoofd (Nota) van een groothandel, gebruikt voor een handgeschreven verklaring van klandizie.

* **Functie:** Hoewel het een voorgedrukte 'Nota' (rekening) betreft, is het document hier gebruikt als een officiële schriftelijke getuigenis. De ondernemer, A. van Harten, bevestigt dat de genoemde heer De Clerk een vaste klant is. * **Leges:** De handgeschreven vermelding "Waarde Het zegel 0 10" bovenin de geldkolom duidt op een verschuldigd bedrag van 10 cent voor een plakzegel (leges), wat gebruikelijk was om een dergelijke verklaring een semi-officieel karakter te geven. * **Topografie:** Het document verbindt drie locaties in Amsterdam: de Centrale Markthal (werkadres van Van Harten), de Willem de Zwijgerlaan (huisadres/kantoor van de firma) en de Kinkerstraat (woonadres van de klant).

Getypte ambtelijke brief.

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een huurcontract in tweevoud ("in duplo"). Het betreft de verhuur van een specifieke opslagruimte (pakhuisafdeling G 5) op de Centrale Markt aan een zekere A. van Harten. * **Procedure:** De directeur van de markt vraagt de wethouder om te bemiddelen bij de burgemeester voor de noodzakelijke ondertekening van het contract. Zodra de getekende stukken terug zijn bij de directeur, zal deze de administratieve afhandeling (registratie) voltooien. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in zeer formeel, beleefd ambtelijk Nederlands ("heb ik de eer U", "beleefd verzoeken", "te willen bevorderen", "dezerzijds"). De spelling is de vooroorlogse spelling (bijv. "onderteekening", "pakhuisafdeeling").

Zakelijke brief / Begeleidend schrijven bij een huurcontract.

* **Inhoud:** De directeur van het Marktwezen stuurt een geregistreerd huurcontract naar de heer Van Harten voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt. De brief bevat twee belangrijke juridische herinneringen: 1. De huurder is zelf verantwoordelijk voor klein onderhoud en reparaties (zoals ruiten en sloten) conform het Burgerlijk Wetboek. 2. Er mogen geen reclameborden of aankondigingen worden geplaatst zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van de directie. * **Vorm:** De brief is getypt op officieel briefpapier van de gemeente Amsterdam (Directie van het Marktwezen). Linksboven staat een handgeschreven aantekening van verzending. * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "U gelieve zich... met mij te verstaan").

Getypte vrachtlijst of registerblad van goederentransport.

* **Structuur:** Het document is een strak overzicht van transportzendingen. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van herhalingstekens ("-") om aan te geven dat de bovenliggende waarde (geadresseerde, station of inhoud) nog steeds van toepassing is. * **Inhoud:** De focus ligt op primaire levensmiddelen, met name aardappelen, bonen, groenten, peen en uien. Opvallend is de vermelding van "citroenen", wat duidt op importgoederen of een meer gespecialiseerde zending. * **Terminologie:** De spelling is conform de tijd (bv. "boonen", "den Haar Vr."). De plaatsnamen wijzen op een landelijke dekking, met een sterke concentratie in de veenkoloniën en Drenthe (Emmen, Stadskanaal, Gasselternijveen, Valthe). * **Gewichten:** De gewichten worden weergegeven in ronde getallen (zoals 15.000, 30.000), wat duidt op volledige wagonladingen of standaardeenheden, maar ook in zeer specifieke getallen (zoals 15.195 of 7.890).

Getypte brief (doorslag/kopie).

* **Inhoud:** De brief informeert de heer A. van Harten over de gedwongen beëindiging van zijn huurcontract voor pakhuisafdeling no. 5 op Pier C. De reden hiervoor is de "vordering" (inbeslagname voor militair gebruik) van de pier door de Duitse Weermacht. * **Financiële afwikkeling:** Er vindt een verrekening plaats. De reeds betaalde huur voor de vervallen afdeling (f 85,56) wordt verrekend met de huur voor een ander pakhuis (B 14, f 61,11). Het restant (f 24,45, hoewel doorgehaald in het document) mag de huurder in mindering brengen op zijn volgende maandelijkse huurbetaling van f 83,34. * **Taal en stijl:** De brief is geschreven in formeel-zakelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling ("Duitsche", "den Burgemeester"). * **Handgeschreven toevoegingen:** De notitie "Aangev. 10/5-43" onderaan duidt waarschijnlijk op een administratieve verwerking ("Aangevoerd" in de boeken) op 10 mei 1943.

Officieel inspectierapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).

Dit rapport is een administratief verslag van een onderzoek naar de rechtmatigheid van de handel van een Amsterdamse groenteboer, J.C.A. Bakker. Het onderzoek werd geactiveerd door een "anoniemen brief" (denunciatie), wat in de bezettingstijd een veelvoorkomend verschijnsel was. De klacht suggereerde waarschijnlijk illegale handel of onterechte toewijzing van schaarse goederen. De uitkomst van het onderzoek door controleur De Grebber is echter ontlastend voor Bakker. De controleur stelt vast dat: 1. De identiteit van de persoon ("Karel" versus J.C.A. Bakker) is opgehelderd. 2. Bakker een legitiem klantenbestand heeft (60 klanten) dat hem voorziet van de nodige distributiebonnen (155 stuks). 3. Zijn toewijzing (½ colli groente/fruit) door het Verdeelkantoor officieel geregistreerd staat. 4. Zijn inkopen bij grossier A. van Harten strikt volgens de regels (tegen inlevering van bonnen) verlopen. De rode kanttekening onderaan duidt op een kritische blik van een superieur (gedateerd 22-9-43), die zich afvraagt hoe de rapporteur bepaalde details weet en informeren naar "twee broers" en een zekere "Kr Pomo" (mogelijk een andere verdachte of bron). Het dossier wordt uiteindelijk op 9 oktober 1943 gesloten ("opbergen").

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] m. de Boer [?] [Handgeschreven middenboven:] verzonden 17/1 28/5/2 M. VP/G. 16 Januari 1939. den Heer W.H.de Harde, Lindengracht 211 huis, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 dezer verleen ik U, ten vervolge op myn brief d.d. 5 October jl. (No. 28/75/2 M) andermaal voor den tyd van drie maanden, namelyk tat 21 Maart ...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 6 juni 1939. * **Afzender:** Hartog Vos. * **Ontvanger:** De heer Van Laar, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Locatie afzender:** Jodenbreestraat 42 I, Amsterdam. * **Archiefkenmerken:** Nº 77/34/7 M. .339 14/6.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (aanbevelingsbrief) * **Afzender:** Dr. M. de Hartogh, Arts (Amsterdam) * **Ontvanger:** Dr. A. van der Laan, Directeur van het Marktwezen (Amsterdam) * **Datum:** 6 oktober 1939 * **Kenmerken:** Getypte brief op briefpapier van de afzender, voorzien van administratieve stempels en een handgeschreven kanttekening.

# TRANSCRIPTIE *extra* VP/G. 28/34/2 M. 6 April 1939. den Heer W.H.de Harde, Lindengracht 211 huis, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 Maart jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> voor inwilliging in aanmerking kan komen. U is verplicht de U verleende marktplaatsen persoonlyk te bezetten; Uw dochter mag U daar wel bystaan, doch zy mag ...