Officieel inspectierapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen).
Origineel
Officieel inspectierapport (getypt met handgeschreven kanttekeningen). 20 september 1943. [Linksboven, gestempeld/getypt:]
CENTRALE MARKT
[Rechtsboven, getypt/handgeschreven:]
No. 21/69/2 M. 1943 22/9
[Midden boven, getypt:]
R A P P O R T
----------
[Onderwerp, getypt:]
ONDERWERP:
Onderzoek naar J.A.C. Bakker, wonende 1e Jan van der Heydestraat 68, 2e etage alhier.
[Hoofdtekst, getypt:]
Naar aanleiding van bijgaanden anoniemen brief, welke gezonden was aan den Heer Directeur van de Nederlandsche Veiling alhier, heb ik, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, na daartoe bekomen opdracht een nader onderzoek ingesteld.
[In de marge links een rode '7'] De in dezen brief bedoelde Karel Bakker is genaamd; J. C. A. Bakker, geboren te Amsterdam, 6 Januari 1909, van beroep groentehandelaar en wonende te Amsterdam, 1e Jan van der Heydestraat 68, 2e etage.
Bedoelde Bakker is niet uitgeschakeld voor een toewijzing voor groente en fruit. Hij heeft een wijk van ongeveer 60 klanten en hij heeft van deze klanten ongeveer 155 groentebonnen ontvangen. Door het Verdeelkantoor "AMSTERDAM" is hem dan ook een ½ colli groente en fruit toegewezen. De klantenlijst van Bakker heb ik, rapporteur ingezien en in orde bevonden. Uit de administratie van het Verdeel kantoor "AMSTERDAM", bleek het mij, dat een en ander juist was.
Verder is mij gebleken, dat bedoelde Bakker inderdaad bij den grossier A. van Harten, Pier B Centrale Markt alhier, koopt, doch alleen tegen afgifte van de betreffende groentebonnen.
Waarvan dit rapport te Amsterdam op 20 September 1943.
[Rechtsmidden, handtekening:]
De Controleur voornoemd,
(w.g. J.H. de Grebber)
[Onderaan links, getypt:]
Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R.
[Handgeschreven toevoegingen in rode inkt/potlood:]
* Midden links: 1 fruit 22.
* Onder de handtekening: 23-9-43 [paraaf]
* Onderop rechts: 7 Hoe weet rapporteur dit? Er zijn blijkbaar toch nog twee broers? Wat verder omtrent Kr Pomo? 22-9-43 [paraaf]
* Onderop links: opbergn 9/10 43 Dit rapport is een administratief verslag van een onderzoek naar de rechtmatigheid van de handel van een Amsterdamse groenteboer, J.C.A. Bakker. Het onderzoek werd geactiveerd door een "anoniemen brief" (denunciatie), wat in de bezettingstijd een veelvoorkomend verschijnsel was. De klacht suggereerde waarschijnlijk illegale handel of onterechte toewijzing van schaarse goederen.
De uitkomst van het onderzoek door controleur De Grebber is echter ontlastend voor Bakker. De controleur stelt vast dat:
1. De identiteit van de persoon ("Karel" versus J.C.A. Bakker) is opgehelderd.
2. Bakker een legitiem klantenbestand heeft (60 klanten) dat hem voorziet van de nodige distributiebonnen (155 stuks).
3. Zijn toewijzing (½ colli groente/fruit) door het Verdeelkantoor officieel geregistreerd staat.
4. Zijn inkopen bij grossier A. van Harten strikt volgens de regels (tegen inlevering van bonnen) verlopen.
De rode kanttekening onderaan duidt op een kritische blik van een superieur (gedateerd 22-9-43), die zich afvraagt hoe de rapporteur bepaalde details weet en informeren naar "twee broers" en een zekere "Kr Pomo" (mogelijk een andere verdachte of bron). Het dossier wordt uiteindelijk op 9 oktober 1943 gesloten ("opbergen"). Het document stamt uit september 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland in een harde fase zat en het distributiestelsel voor voedsel cruciaal was voor de overleving van de burgerbevolking. De "Centrale Markt" (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedselvoorziening van de stad.
Controleurs van het Marktwezen hielden streng toezicht op de naleving van de distributieregels om zwarte handel te voorkomen. De anonieme brief in dit dossier illustreert de sfeer van wantrouwen en verraad onder de bevolking: buren of concurrenten gaven elkaar aan bij de autoriteiten, soms uit rechtvaardigheidsgevoel, maar vaak ook uit nijd of om eigen voordeel te behalen. In dit specifieke geval bleek de beschuldiging na onderzoek door de bureaucratie ongegrond. A. Bakker A. van Harten H. de Grebber J.A.C. Bakker J.C.A. Bakker J.H. de Grebber Marktwezen (Controleur) Marktwezen