J. Blom
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
J. Blom was actief als visgroothandel en marktkoopman in Amsterdam, met een vestiging in IJmuiden (firma Weduwe J. Blom). Hij verkocht vis op de Vischmarkt en had standplaatsen op de Noordermarkt, Ten Katestraat, Nieuwmarkt en Mosplein. In 1939 verzocht hij om toestemming voor een knecht bij zijn kraam en werd hij toegelaten tot de Centrale Markt als adviseur. In 1943 ontstonden er administratieve geschillen over het gewicht van leveringen (gezouten vis/bliek) en werd hij gecontroleerd op zendingen uit IJmuiden.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Administratieve dynamiek:** Het document toont een transitieperiode. De doorgestreepte namen geven personen aan die hun recht op een perceel hebben opgegeven ("veilt", "vervalt") of zijn komen te overlijden. De nieuwe nummers voor 1939 wijken vaak af van 1938, wat duidt op een herindeling of hernummering van het terrein. * **Handschrift:** Er zijn verschillende handen zichtbaar. Een administratieve hand in blauwe inkt voor de nummering van 1939, en een sneller handschrift (mogelijk in potlood of lichtere inkt) voor de specifieke opmerkingen zoals "moet nog teekenen". * **Afkortingen:** "G.T.O." staat vermoedelijk voor een lokale instantie, mogelijk een 'Grond Toewijzings Organisatie' of een vergelijkbaar comité binnen een tuinbouwvereniging. "Hzn." achter een naam staat voor 'Hendrikszoon' of een vergelijkbaar patroniem.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** De heer J. Blom verzoekt officieel om toestemming voor het hebben van een hulp (knecht) bij zijn marktkraam ("standplaats"). * **Argumentatie:** Hij voert drie redenen aan: 1. Zijn vrouw kan hem niet meer helpen vanwege haar gezondheid. 2. Hij is zelf op leeftijd en kan het zware werk niet meer alleen aan. 3. Het huidige aanbod van fruit is zo groot dat het alleen werken onmogelijk is. * **Aanleiding:** De brief lijkt een reactie op een incident op de voorgaande zaterdag, waarbij hij werd aangesproken op de aanwezigheid van een jongen die hem hielp zonder dat daar blijkbaar toestemming voor was. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eenvoudige, fonetische stijl met veelvoorkomende taalfouten voor die tijd (zoals "beleeft" in plaats van "beleefd", "omtrent" als twee woorden, en archaïsche vormen zoals "hiermeden"). Dit duidt op een schrijver uit de werkende klasse.
Ambtelijke notitie / besluit.
Dit document is een ambtelijke beslissing betreffende de marktvergunning van de heer J. Blom. De essentie van het besluit is dat hij toestemming krijgt om zich te laten bijstaan door G.A.J.A. Scheide op zijn standplaats in de Ten Katestraat. Er wordt een cruciaal onderscheid gemaakt tussen 'assisteren' en 'vervangen'. Volgens de toenmalige marktapartementen moest de vergunninghouder in principe zelf aanwezig zijn. Door expliciet te vermelden dat het niet om vervanging gaat, wordt gewaarborgd dat Blom zelf verantwoordelijk blijft en aanwezig moet zijn op de markt. De aantekening dat de afdeling 'Maatschappelijke Steun' geïnformeerd moet worden, wijst erop dat de heer Blom waarschijnlijk een uitkering of financiële ondersteuning ontving. Wijzigingen in zijn werksituatie of de inzet van personeel/hulp konden invloed hebben op de hoogte van deze steun. De nummers '3' en '4' in het midden lijken een verzend- of actielijst te zijn voor de administratieve afhandeling.
Statistiek-controle formulier voor de aanvoer van goederen.
Dit document is een officieel inspectierapport van de Centrale Markt in Amsterdam. Het doel van de controle was om te verifiëren of de door de tuinder (A.A.J. Ruhé uit Osdorp) opgegeven hoeveelheden groenten op de statistiekbon overeenkwamen met de daadwerkelijke aanvoer. Uit de controle bleek dat de tuinder aanzienlijk minder had opgegeven dan hij in werkelijkheid aanvoerde: * **Andijvie:** 56 kg meer aangevoerd dan opgegeven (23 kratten i.p.v. 15). * **Wortelen:** 8 bosjes meer aangevoerd (11 kratten i.p.v. de opgegeven 80 bosjes). * **Boerenkool:** 7 kg meer aangevoerd (12 kratten i.p.v. 11). Het document bevat diverse handtekeningen van de controleur, de chef en de bedrijfschef, wat wijst op een strikte administratieve procedure. De handgeschreven notitie "Waarschuwing" onderaan suggereert dat deze overtreding werd afgedaan met een officiële berisping.
Getypte lijst met namen en adressen.
* **Structuur:** De lijst is georganiseerd in drie kolommen: Naam (met initialen en patroniemen), Adres (vaak poldernummers of specifieke wegnummers) en Wijk/Gemeente (West, Sloten, Zuid). * **Geografie:** De locaties concentreren zich in de Sloterpolder en de voormalige gemeente Sloten (geannexeerd door Amsterdam in 1921). De vermelding van "Sloterpolder" met kavelnummers duidt op een tijd dat dit gebied nog grotendeels agrarisch was, voor de bouw van de Westelijke Tuinsteden. * **Namen en Titels:** * **Hzn. / Judzn. / Gzn.:** Afkortingen voor Hendrikszoon, Judocuszoon en Gerritzoon. * **Gebr.:** Gebroeders. * **hs.:** Huis (begane grond). * **Opvallende details:** Er staan enkele typefouten in het origineel, zoals "Sloterewg" (Sloterweg) en "Stoten." (Sloten.). De ponsgaten aan de linkerkant hebben bij enkele namen de eerste initialen onleesbaar gemaakt.
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** De brief is een beleefd verzoek van een ouder aan de bedrijfschef van de Centrale Markt. De ouder vraagt om een officiële vergunning voor hun 18-jarige zoon, Joop Franciscus van Angelbeek. * **Situatie:** De zoon probeert wat geld te verdienen door bij de ingang van de markt handelaren te helpen met het duwen of voortbewegen van handkarren en bakfietsen. De politie treedt hier echter tegen op en houdt hem op afstand om de orde te handhaven. De ouder erkent dat de politie "zeer terecht" handelt, maar vreest dat de jongen een bekeuring (proces-verbaal) zal krijgen als hij geen toestemming heeft. * **Schrijfstijl:** De toon is nederig en respectvol. Er wordt gebruikgemaakt van formele aanspreekvormen ("Weled Heer") en de schrijver probeert legitimiteit te verkrijgen door een referentie te noemen (de heer J. Blom uit de Rozendwarsstraat). * **Fysieke kenmerken:** De brief is geschreven op gelinieerd papier met een duidelijk, cursief handschrift. Rechtsonder staat "Z O Z" (Zie Ommezijde), wat aangeeft dat de brief op de achterkant verdergaat.
Getypte lijst met namen en adressen.
* **Sector:** De lijst is overduidelijk gerelateerd aan de visserijsector. Dit blijkt uit de locaties (vissersplaatsen zoals IJmuiden, Scheveningen, Katwijk, Arnemuiden en Zoutkamp) en specifieke straatnamen of adressen zoals "Rijksvischhal", "Trawlerkade", "Loggerstraat" en "Vissershavenweg". * **Geografie:** De lijst beslaat de gehele Nederlandse kustlijn, van Zeeland (Breskens, Arnemuiden) via Zuid- en Noord-Holland (Scheveningen, IJmuiden, Den Helder) tot Friesland en Groningen (Makkum, Harlingen, Zoutkamp). * **Structuur:** Het document is een uittreksel of een deel van een grotere adreslijst, geordend op de beginletter van de achternaam of bedrijfsnaam (A t/m H). Het gebruik van dubbele aanhalingstekens (ditto-tekens) wijst op een efficiënte administratieve verwerking.
Getypte namenlijst op papier.
Dit document is een administratieve lijst van 123 groothandelaren in vis. De lijst is opgesteld op een schrijfmachine. Wat opvalt, zijn de handgeschreven toevoegingen die wijzen op een actieve status- of controlefunctie: * **Vinkjes:** Een groot aantal namen aan de linkerkant (voornamelijk in de eerste kolom en sporadisch in de tweede) is voorzien van een handgeschreven vinkje. * **Rode strepen:** Achter veel namen staat een dikke, horizontale rode streep of stip. Deze markeringen lijken selectief te zijn aangebracht, wat suggereert dat deze handelaren een specifieke status hadden of al waren afgehandeld in een proces. * **Inhoud:** De lijst bevat bekende namen uit de IJmuidense viswereld (zoals Osendarp, Van der Zee, en diverse 'Prinsen' en 'Vissers'). De toevoegingen tussen haakjes bij sommige nummers (bijv. 102: K. Visser) duiden op naamswijzigingen of overnames. * **Fysieke staat:** Het papier vertoont vouwen en verkleuring, passend bij een werkdocument dat intensief is gebruikt.
Rapportage / Inspectieverslag
Dit document is een ambtelijk rapport over een controle op het gewicht van een zending vaten met gezouten vis (bliek). Er is sprake van een discrepantie tussen de opgegeven hoeveelheid (vermoedelijk 100 kg per vat) en het werkelijk gewogen gewicht. * **Kwantitatieve data:** Er zijn vijf vaten steekproefsgewijs gewogen, met resultaten variërend van 91 tot 96 kg. * **Onderhandeling:** De commissie wilde het gemiddelde gewicht op 90 kg vaststellen, maar de inspecteur heeft bewerkstelligd dat dit op 95 kg werd gezet (waarschijnlijk in het voordeel van de ontvanger of de administratieve afhandeling). * **Onregelmatigheden:** De inspecteur merkt op dat de begeleidende nota onvolledig was, omdat de inhoud van de vaten niet vermeld stond. * **Logistiek:** De lege tonnen worden geretourneerd via de 'Rijn Packet', een bekende beurtvaartlijn.
Administratieve archiefkaart of achterzijde van een verzendenvelop.
Dit document diende als identificatie- of indexkaart binnen de administratie van het Amsterdamse Marktwezen. Het betreft de firma Weduwe J. Blom, een groothandel in vis uit IJmuiden. De stempel "Frankeering in afrekening" duidt op een postregeling waarbij de verzendkosten periodiek door de instelling werden voldaan in plaats van per stuk met postzegels. De blauwe handgeschreven notities lijken administratieve instructies voor de archivering ("waarvan afleg" duidt mogelijk op het opbergen in een specifiek dossier). Het grote blauwe kruis aan de rechterkant is een klassiek archiefteken dat aangeeft dat de informatie is verwerkt, overgenomen of dat de kaart niet langer actueel is. De vage, gespiegelde tekst is een 'doorslag' van een brief die waarschijnlijk lange tijd tegen deze kaart aan heeft gelegen, wat typerend is voor documenten in strakgebonden dossiers.
Handgeschreven zakelijke notitie of kladbrief.
* **Kernboodschap:** De schrijver reageert op een levering van 100 vaten gerookte vis. Er is een geschil over het gewicht: de vaten wegen gemiddeld 95 kg, terwijl de afgesproken prijs van 80 gulden per vat gebaseerd is op een inhoud van 100 kg. * **Logistiek:** De lege vaten zullen via de "Albl.boot" (Alblasserdamsche stoomboot) worden teruggezonden zodra de levering is voltooid. * **Doorhaling:** De schrijver heeft een passage over een "proces-verbaal" doorgehaald. Dit suggereert dat er aanvankelijk een officiële vastlegging of controle werd aangehaald, maar dat men er in deze kladversie voor koos de toon zakelijker te houden of de bewijsvoering te vereenvoudigen. * **Terminologie:** "Bliek" (kolblei) was een vissoort die in die tijd op grote schaal werd gevangen en gerookt als goedkoop volksvoedsel.
Getypte doorslag van een officiële brief/zakelijke correspondentie.
* **Kern van de correspondentie:** De brief is een zakelijke reactie op een levering van 110 vaten gezouten bliek (een kleine zoetwatervis). Er is een geschil of onduidelijkheid over het gewicht: de afzender stelt vast dat de vaten gemiddeld 95 kg wegen in plaats van de voor de vaste prijs vereiste 100 kg. * **Prijsstelling:** Er wordt gerefereerd aan een "vastgestelde verkoopprijs" van 38 gulden per vat. Dit impliceert dat de prijs niet vrij onderhandelbaar was, maar mogelijk door de autoriteiten was vastgelegd. * **Logistiek:** De retourzending van de lege vaten zal geschieden via de "Alkmaar Packet", een bekende stoombootdienst die destijds vervoer verzorgde tussen onder andere Amsterdam, Alkmaar en IJmuiden. * **Opvallend:** In de adressering staat "Zeevischhroot-". Dit is zeer waarschijnlijk een typefout voor "Zeevischgroot-" (Zeevischgroothandel).
Zakelijke brief / correspondentie.
* **Inhoud:** De brief betreft een administratieve afhandeling van een levering van 110 vaten gezouten bliek (kleine vis, vaak jonge haring). De afzender constateert dat het gewicht niet op de nota stond en dat de vaten na weging lichter blijken (95 kg) dan de standaard (100 kg) waarop de vastgestelde prijs van 38 gulden is gebaseerd. Dit impliceert een verrekening. Tevens wordt de retourzending van de emballage (lege vaten) toegezegd. * **Terminologie:** * *Bliek:* Een verzamelnaam voor kleine witvis of jonge haring. * *Zeevischhroot:* Waarschijnlijk een typefout in het origineel voor 'Zeevischgroot-' (groothandel). * *Alkmaar Packet:* Een bekende stoombootdienst die destijds het vervoer van goederen en personen verzorgde tussen Alkmaar, Amsterdam en omliggende plaatsen. * **Taalgebruik:** Formeel Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "zoodra", "zoo spoedig", "Zeevisch").
Handgeschreven rapport/ambtelijke correspondentie.
* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een incident waarbij een zekere heer Zwart op de Centrale Markt werd aangetroffen met twee zakjes groente. Zwart beweerde dat hij deze van een schipper had gekregen. De Bedrijfschef (Steenbak) hield hem aan omdat Zwart geen geldige toegangskaart bezat en niet bevoegd was groente van de markt te halen. Als maatregel werd zijn legitimatiebewijs ingenomen en werd hij van het terrein verwijderd. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in zakelijk, ambtelijk Nederlands uit de oorlogsperiode (bijv. "den Hr", "ondergetekende", "ingehouden"). Er zit een grammaticale fout in de laatste alinea ("Door Zwart niet in het bezit was..." in plaats van "Omdat Zwart..."), wat vaker voorkomt in snel opgestelde rapporten. * **Administratieve weg:** Het document toont de bureaucratische afhandeling. Nadat Steenbak het rapport schreef, werd het geparafeerd door J. Blom (waarschijnlijk een toezichthouder), geregistreerd met een dossiernummer (No. 53/5/1 M. 1943) en rondgestuurd ter kennisname naar andere functionarissen (Ubbers-Veerman). De laatste krabbel "gezien 1/2-43" markeert de afronding van de procedure.
Handgeschreven lijst op bruin papier.
Het document betreft een namenlijst met numerieke waarden. Opvallend is dat de eerste persoon (Hieselaar Wilhelm) een waarde van '1000' heeft, terwijl alle overige personen een waarde van '1800' achter hun naam hebben staan. Achter elk getal staat een 'x', wat duidt op een controle- of afvinkmechanisme (bijvoorbeeld een gedane betaling, een ontvangen rantsoen of een voltooide taak). Het handschrift is een typisch 20e-eeuws cursief schrift. Namen zoals 'Laman Boogaard', 'Kruyff' en 'de Kort' zijn veelvoorkomende Nederlandse achternamen. De toevoeging 'Halli' bij de familie de Kort op de voorlaatste regel zou kunnen verwijzen naar een specifieke locatie, tak van de familie of een bijnaam.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats Linnaeusstraat 74 hs 9
Waterlooplein — standplaats 25/9 28/9 van C & B m
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE P. Blom Jr Elandsgracht 88. spiegel- & lijsten- maker. Zegel op bij kaart laten plakken
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, vaag]: Suppleert (?) J.J. Hofman 25. 11 - 1884 Halmaheirastraat 4 III geauth. fam. v. Bloem sinds 9. 7 - 28 abs. B. Kamstra sinds October 1986.
# TRANSCRIPTIE **[Linksboven]** JULES BROMET ACCOUNTANT AMSTERDAM **[Rechtsboven]** N.V. Centrale Marktservice. (Centrale Marktdienstverrichting). <u>AMSTERDAM.</u> **[Midden]** B A L A N S P E R 30 J U N I 1 9 4 1 .
# TRANSCRIPTIE 27/45/1 Uit de gehouden aantekeningen der presentie- lijsten en opgave der lijsten van marktkooplieden die de markt niet geregeld hebben bezocht, blijkt dat J.G. Blom als regel alleen op Zaterdag zijn plaats heeft ingenomen en reeds herhaaldelijk is gewaarschuwd om de toegekende plaats regelmatig te bezetten. Er zijn ook andere plaatshouders die alleen op Zaterdag willen komen. Aa...
# TRANSCRIPTIE Het door <u>E.C. Blom</u> gevonden en bij dezen brief ingezonden betalingsbewijs ~~is~~ behoort <u>niet</u> aan den briefschrijver, doch aan een anderen kooper, genaamd <u>G. Blom Jr.</u> houder van legitimatie- kaart nr 352, wonende Elandstr. 88. M. i. moet het zegel aan den rechtmatigen eigenaar terug- gegeven worden <u>M. v. Vurman</u>