B. van Kampen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
B. van Kampen was een marktkoopman en kooper die actief was op de Lindengracht, Ten Katestraat en Gaaspstraat. Hij specialiseerde zich in de handel van aal (paling). In 1940 stond hij ingeschreven op een wachtlijst voor een vaste standplaats aan de Ten Katestraat. In 1942 werd zijn aanvraag voor toewijzing van gerookte aal formeel afgewezen door de Visscherijcentrale. In 1943 bleef hij administratief geregistreerd op de Waterlooplein (stand 20, stand C) en andere onbekende locaties, maar de specifieke reden voor zijn verdwijning uit de handel is in de archieven niet expliciet vermeld.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven notitie.
In deze brief reageert een Amsterdamse directeur op een mondeling verzoek van de heer C. van Kampen. De heer Van Kampen staat ingeschreven op een wachtlijst ("sollicitantenlyst") voor een vaste staanplaats op de markt in de Ten Katestraat. Vanwege zijn oproep voor de **Opbouwdienst** verzoekt hij om zijn inschrijving en bijbehorende rechten (zoals anciënniteit op de lijst) te mogen behouden voor de duur van zijn diensttijd. De directeur stemt hiermee in, maar stelt twee voorwaarden voor deze administratieve bevriezing: 1. Het inleveren van zijn "voorkeurskaart" bij het kantoor van de directeur. 2. Het overleggen van een officiële verklaring van zijn commandant als bewijs van zijn actuele dienstverband bij de Opbouwdienst.
Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een aanvraag voor de toewijzing van gerookte aal (paling). * **Bureaucratie:** Het proces lijkt strikt gereguleerd; er is een "Commissie" ingesteld door de "Visscherijcentrale" om dergelijke verzoeken te beoordelen. De afwijzing volgt slechts vier dagen na de dagtekening van de brief (en zes dagen na het oorspronkelijke verzoek), wat duidt op een efficiënt maar streng distributieapparaat. * **Administratieve details:** De handgeschreven notitie "Verzonden 22/6" bovenin is een typisch kenmerk van een archiefkopie, bedoeld om de daadwerkelijke verzenddatum vast te leggen. De aanduiding "Wijk 12" verwijst naar de indeling van Amsterdam voor distributiedoeleinden tijdens de bezettingsjaren.
Document
De brief is een formeel bezwaarschrift van een marktkoopman, B. van Kampen, gericht aan de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De toon van de brief is formeel en beleefd, maar duidelijk gefrustreerd ("groot verwondering, maar ook ontstemming"). De kern van het beklag is dat de afzender een toewijzing voor handelswaar (gerookte paling) is kwijtgeraakt door een administratieve fout van de instantie zelf. Hij voert aan dat hij al eerder hulp heeft gehad van een zekere heer Ter Haar om een eerdere fout te herstellen, maar dat hij nu al vier keer is overgeslagen bij de verdeling. Hij benadrukt de financiële noodzaak ("winstderving moeilijk kan missen") in de "moeilijke tijd" waarin hij verkeert. De schrijver vraagt om het opheffen van wat hij ziet als een onterechte "straf".
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.
Document
- **Doel van het document:** Het betreft een administratieve registratie van de vishandel tijdens de overgang van vrede (1939) naar oorlogstijd (1940). De nauwkeurige vastlegging suggereert een toezichthoudende rol van de overheid op de voedselvoorziening. - **Handgeschreven tekens:** De vinkjes, kruisjes en streepjes duiden op een proces van verificatie of selectie. Handelaren met een '+' lijken vaker geconcentreerd in Volendam, terwijl Amsterdammers vaker met een '/' of 'vinkje' zijn gemerkt. - **Oorlogsinvloed:** Bij L. Meents staat "geen boekhouding - militair", wat erop wijst dat de eigenaar was opgeroepen voor het leger. Bij andere handelaren zie je de omzet in 1940 sterk dalen (bijv. Th. Otto) of juist stijgen (bijv. P. Hogenbirk), wat duidt op verschuivingen in de markt door de bezetting. - **Joodse namen:** Namen als Hammelburg, de Hond, Korper, Meents en Piller-Moffie, evenals adressen in de Jodenbuurt (Jodenhouttuinen, Uilenburgerstraat), wijzen erop dat dit overzicht ook Joodse handelaren bevat die kort na deze periode te maken kregen met anti-Joodse maatregelen en onteigening.
Document
* **Structuur:** Het document is strak georganiseerd om de distributie over drie dagen te monitoren. De meeste ontvangers kregen hun quotum in twee delen (veelal 1400 en 1600 stuks). * **Kwanteit:** De genoemde aantallen (gemiddeld 3000 bokkingen per persoon) zijn te groot voor individueel gebruik. Dit duidt erop dat de genoemde personen winkeliers of distributiepunten waren die de vis verder moesten verspreiden onder de lokale bevolking. * **Handtekeningen:** Bijna elke uitgifte is afgetekend. Opvallend is de naam 'Fromme', die tekent voor zowel R.E. Jansen als L. Kalshoven, wat wijst op een gemachtigde of een centrale transporteur voor deze posten. * **Administratieve tekens:** De vinkjes ('v') achter de totalen duiden op een voltooide controle. De 'X' uiterst rechts bij de namen Jongewaard en B. van Kampen kan wijzen op een specifieke status of een afgeronde administratieve handeling voor die posten.
Administratieve notitie of proces-verbaal van controle van goederen.
Dit document is een bewijs van een uitgevoerde controle op de aanvoer van goederen. De "Jan Evertsenstraat" (Amsterdam) is de waarschijnlijke locatie van de koopman, B. van Kampen, die werkzaam was in "wijk 9". De turflijsten geven een nauwkeurige telling weer van eenheden (mogelijk balen, kisten of zakken), in totaal 102 stuks. De notitie onderaan is cruciaal: er wordt expliciet vermeld dat 4 pond van het product ontbreekt in de officiële telling omdat de koopman dit voor eigen gebruik mocht houden. De handtekening of naam "Reyers" onderaan fungeert als autorisatie voor deze afwijking. In een tijd van schaarste was zo'n schriftelijke kwijting essentieel om beschuldigingen van zwarte handel of diefstal te voorkomen.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst/administratie van marktkooplieden.
| B.van Kampen | 3-3-08 | Schimmelstr.20 II | " | 26-5-42 | id. |
Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een marktregister of leveringslijst).
| B. van Kampen | 3-5-08 | | | | | | |
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
| B. van Kampen ✓ | 40 | 20 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 26-5-42 id
Onbekend
Waterlooplein — standplaats 20
Waterlooplein — standplaats [hs: C
Waterlooplein — standplaats **[C
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE *extra* [handgeschreven] den Heer C. van Kampen, Kinkerstraat 325 I, Amsterdam-West. Wyk 25. 27/81/1 M 1 October 1940. Naar aanleiding van Uw mondeling verzoek om Uw inschry- ving op de sollicitantenlyst voor de markt Ten Katestraat te handhaven gedurende den tyd, dat U is opgenomen in den Opbouw- dienst, deel ik U mede...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] *Verzonden* [Handgeschreven, rechtsboven:] *M. de Boer* [Getypt:] den Heer C.van Kampen, Kinkerstraat 325 I, Amsterdam-West. Wyk 25. 27/81/1 M 1 October 1940. Naar aanleiding van Uw mondeling verzoek om Uw inschry- ving op de sollicitantenlyst voor de markt Ten Katestraat te handhaven gedurende den tyd, da...
# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven: m. de Leer)* *(Handgeschreven: verzonden 8/11)* VP/G. 85/55/3 M 1 8 November 1940. **Klacht van Th. Bodemeyer** **inzake kramen op markt** **Ten Katestraat.** den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u>
# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] Nº 2$^B$/61/1 [Midden boven:] M. 1941 $^6/_{10}$ R A P P O R T [Rechtsboven, handgeschreven in zwarte inkt:] Mogelijk stempelen en doorzenden naar den Haag Accoord: [onleesbare handtekening] onder overlegging rapport [onleesbaar] [Hoofdtekst:] G.van Campen,oud ~~2~~4 jaar en wonende Govert Flinckstraat 163 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groe...
# TRANSCRIPTIE L. Broese [handgeschreven] vP/HG. Verzonden 6/8 [handgeschreven] 37/117/2 M. 1 5 Augustus 1940. Klacht van M. Kamper inzake bemoeilijking van zijn bedrijf. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .